ถุงยังชีพ เพื่อคนไทยหรือเพื่อใคร

การจัดซื้อถุงยังชีพ 1 แสนชุด หรือเฉลี่ยถุงละ 800 บาท ของศูนย์ปฏิบัติการช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย (ศปภ.)

กำลังตกเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก เมื่อมีการตีแผ่ออกมาว่ามูลค่าของสินค้าที่บรรจุอยู่ภายในถุงยังชีพนั้น คำนวณให้หัวแตกยังไงรวมกันแล้วน่าจะมีมูลค่าไม่ถึง 800 บาทอย่างแน่นอน

ทั้งนี้ ถุงยังชีพที่มีสัญลักษณ์ของ ศปภ. ประกอบด้วย ข้าวสาร 1 ถุง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป 6 ซอง อาหารกระป๋อง 2 กระป๋อง ขนมเค้ก 6 ชิ้น ยาพาราเซตามอล 2 แผง ยาทากันยุง 2 ซอง ถุงดำ 1 ม้วน กระดาษชำระ 1 ม้วน ผ้าอนามัย 1 ห่อ เทียนไข 6 เล่ม พร้อมไฟแช็ก 1 อัน ทั้งหมดนี้ราคาถึง 800 บาทจริงหรือ

จำเริญ ยุติธรรมสกุล ผู้ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะรับผิดชอบการบริหารจัดการถุงยังชีพ ของ ศปภ. อธิบายว่า การจัดซื้อถุงยังชีพของ ศปภ.นั้น แค่ 7.6 หมื่นถุง 50 ล้านบาท ไม่ใช่ 1 แสนถุง

ทั้งนี้ ได้จัดซื้อ 2 แบบ คือ ชนิดถุงละ 800 บาท 4 หมื่นถุง และชนิด 500 บาท 3.6 หมื่นถุง โดยแจกจ่ายไปในพื้นที่กรุงเทพมหานคร (กทม.) นนทบุรี และ จ.ปทุมธานี โดยทุกวันตัวแทน หน่วยงาน ทั้งเจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ อาสาสมัคร และ ปภ.จะมารับถุงยังชีพไปบริจาคทุกวัน

จำเริญ อธิบายว่า เหตุที่ ศปภ.จัดซื้อถุงยังชีพแพงกว่าภาคเอกชน จัดหานั้น เพราะนโยบายของผู้บริหารต้องการจัดส่งถุงยังชีพที่ประชาชนสามารถบริโภคได้ทันทีดังนั้นจึงได้จัดซื้อข้าวกระป๋องปรุงสำเร็จรูปที่รับประทานได้ทันที ซึ่งเฉลี่ยราคากระป๋องละ 25 บาท และยืนยันว่าถุงยังชีพทั้งราคา 800 หรือ 500 บาท ล้วนมีสิ่งของจำนวนมากกว่าถุงยังชีพภาคเอกชนอย่างแน่นอน

วิบูลย์ สงวนพงศ์ อธิบดี ปภ. ชี้แจงว่า ของบริจาคที่เป็นถุงยังชีพที่จัดซื้อแพง เนื่องจากจัดซื้อของคุณภาพดีกว่าถุงยังชีพปกติทั่วไป และเป็นอาหารสำเร็จรูปที่รับประทานได้ทันที และหากพบว่าถุงยังชีพที่ ปภ.แจกไปไม่ดีหรือเป็นของเสีย ต้องรีบแจ้งว่าอยู่ในพื้นที่ใดและหน่วยงานใดเป็นผู้รับผิดชอบแจกจ่าย

“ผมท้าให้นำถุงยังชีพที่คิดว่าคุณภาพดีหรือราคาถูกกว่าถุงยังชีพ ปภ.ให้เอามาเปรียบราคากันเลย แต่ขอให้บอกด้วยว่าไปเจอหรือไปเอามาจากไหน เช่น เว็บไซต์ หรือของใครต้องระบุให้ชัดเจน ถ้าพูดลอยๆ ผมจะไม่อธิบายอีกแล้ว เพราะเดี๋ยวนี้มีพวกชอบปล่อยข่าวกันเยอะ และใครจะมาหากินกับของพวกนี้บาปตายเลย” วิบูลย์ กล่าว

อย่างไรก็ตาม โพสต์ทูเดย์ได้นำถุงยังชีพของเอกชนบางรายมาเปรียบเทียบราคา อาทิ ของธนาคารไทยพาณิชย์ พบว่าสิ่งของที่บรรจุอยู่ภายในถุงประกอบด้วย น้ำดื่มขนาด 1 ลิตร เสื้อยืด 1 ตัว ถุงดำ 1 ม้วน ข้าวสวย 3 กระป๋อง ทูน่า 2 กระป๋อง น้ำพริก 2 กระปุก ผักดอง 1 ห่อ น้ำผลไม้ 2 กล่อง พร้อมสบู่ ยาสีฟัน ยากันยุง ยารักษาโรคผิวหนัง ยาดม แปรงสีฟัน และกระดาษชำระ 1 ชุด ราคาประมาณ 500 บาท

องค์อร อาภากร ณ อยุธยา ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่อาวุโส ธนาคารไทยพาณิชย์ บอกว่า สินค้าทั้งหมดซื้อมาจากผู้ประกอบการที่เป็นลูกค้าของธนาคารในราคาต้นทุนหรือราคาพิเศษ โดยถุงยังชีพที่นำไปบริจาคในแต่ละครั้งจะมีความแตกต่างกันไปตามความเหมาะสม หากนำไปบริจาคในพื้นที่ที่ห่างไกล จะเลือกสิ่งของที่สามารถรับประทานได้ในทันที แต่หากนำไปบริจาคในศูนย์อพยพ จะเน้นเป็นข้าวสารอาหารแห้งแทน อย่างไรก็ตามมูลค่าโดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ไม่เกิน 500 บาทต่อ 1 ถุง

“เงินที่เรานำไปซื้อสินค้าบริจาคต่างๆ นั้น ครึ่งหนึ่งเป็นเงินที่ประชาชนบริจาคผ่านบัญชีช่วยเหลือผู้ประสบภัยของธนาคาร อีกครึ่งหนึ่งเป็นเงินของธนาคารเอง ดังนั้นเราจึงต้องบริหารจัดการให้ดี อาศัยความสัมพันธ์ระหว่างลูกค้าของเรา ทำให้ได้ราคาไม่แพง ตอนนี้เราบริจาคถุงยังชีพไปแล้ว 4.5 หมื่นถุง รวมเป็นเงินกว่า 20 ล้านบาท” ผู้บริหารธนาคารไทยพาณิชย์ กล่าว

ขณะที่แหล่งข่าวจากธนาคารกรุงเทพ เปิดเผยว่า ภายในถุงยังชีพของธนาคารจะประกอบไปด้วย ยาแดง ยาทาน้ำกัดเท้า พลาสเตอร์ ยาพาราเซตามอล คาราไมล์ 1 ชุด 150 บาท ไฟฉาย เทียนไข ไฟแช็ก 90 บาท กระดาษชำระ 2 ม้วน 15 บาท บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป 1 แพ็ก 70 บาท ปลากระป๋อง 20 บาท ผ้าขาวม้า 50 บาท น้ำดื่ม 1.5 ลิตร 16 บาท ผ้าอนามัย 30 บาท ถุงดำและอื่นๆ 50 บาท ทำให้มูลค่าเฉลี่ยต่อถุงอยู่ที่ไม่เกิน 500 บาท

ทั้งหมดนี้คงอธิบายได้แจ่มชัดว่า ถุงยังชีพของรัฐกับเอกชนของใครจะแพงกว่ากัน คุณภาพดีกว่ากัน ฉะนั้นทุกอย่างต้องเร่งทำให้โปร่งใส อย่าปล่อยให้น้ำใจอันบริสุทธิ์ของคนไทยที่มีความตั้งใจอันดี ต้องปนเปื้อนไปกับน้ำเน่าทางการเมือง