ช่องโหว่ทุจริตข้าว

นับถอยหลังอีกแค่ 9 วัน โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลก็จะเริ่มเดินเครื่องในวันที่ 7 ต.ค.

ท่ามกลางความเป็นห่วงถึงปัญหาการทุจริต ทั้งในขั้นตอนปฏิบัติ และการสวมสิทธิลอบนำเข้าข้าวจากประเทศเพื่อนบ้านร่วมโครงการ หรือแม้กระทั่งข้าวเก่าที่บรรดาผู้ส่งออกรุมแฉโรงสีว่าไปไล่กว้านซื้อจากชาวนาราคาถูกตุนไว้รอท่าอยู่ก่อนแล้ว เพราะอย่างที่มีการท้วงติงมาตลอดว่ารัฐบาลควรเลื่อนการเปิดรับจำนำออกไป เนื่องจากขณะนี้พื้นที่การเกษตรในบ้านเราประสบภัยน้ำท่วมกันถ้วนหน้า

ว่ากันตามข้อเท็จจริง เกษตรกรไม่เหลือข้าวอยู่ในมือแล้ว ที่เก็บเกี่ยวทันก่อนน้ำท่วมก็ขายส่งโรงสีหมด เพราะไม่มีใครกล้าเสี่ยงเก็บไว้นาน เนื่องจากสถานการณ์น้ำท่วมยังทอดระยะเวลาอีกยาว

ดังนั้น ความมุ่งมั่นที่จะช่วยเหลือชาวนาของรัฐบาลจึงควรคำนึงถึงความเหมาะสมของสถานการณ์เป็นสำคัญอีกทั้งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ก็แจ้งมาแล้วว่าการตรวจสอบรับรองคุณสมบัติเกษตรกรที่มีสิทธิเข้าร่วมโครงการจำนำข้าวเป็นไปด้วยความล่าช้าจากปัญหาน้ำท่วม เดินทางลำบาก เจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ

จำนวนชาวนาที่ขึ้นทะเบียนไว้ 3.1 ล้านครัวเรือน ล่าสุดตรวจรับรองไปได้แค่ 6 แสนครัวเรือน ยังไม่ถึงครึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ขึ้นทะเบียนไว้ด้วยซ้ำ แล้วอีก 9 วันที่เหลือจะเป็นไปได้อย่างไรที่จะรับรองได้หมด

การเลื่อนเวลารับจำนำออกไป ทางหนึ่งก็เพื่อให้รัฐบาลได้ใช้งบประมาณก้อนโตอย่างคุ้มค่า ถึงมือชาวนาตัวจริงซึ่งผ่านการคัดกรองถูกต้อง ไม่ใช่ชาวนาแค่ในนาม หรืออดีตเคยเป็นชาวนา ปัจจุบันเปลี่ยนอาชีพแล้วแต่ยังคงสถานะไว้เพื่อหาประโยชน์ในทางมิชอบ ซึ่งยังมีอยู่มาก และคนจำพวกนี้มีอยู่จริง

อีกเหตุผลหนึ่งที่เรียกร้องให้เลื่อนการรับจำนำออกไป ก็เพื่อให้ข้าราชการมีเวลาเตรียมพร้อมรับมือกลโกงที่จะเกิดขึ้นจากกลุ่มผู้ไม่หวังดี

การประกาศจะใช้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นเข้ามาช่วยดูแลตั้งแต่เปิดโต๊ะรับจำนำ เกาะติดขั้นตอนเก็บรักษาข้าว ไปจนถึงตามคุมกระบวนการสีสภาพข้าว เป็นเพียงแค่หลักการ ที่ผ่านมาก็ใช้ระบบดังกล่าวมาตลอด ซึ่งเป็นระบบที่เอื้อต่อการทุจริตได้ง่ายๆ เพราะมีการร่วมรู้เห็น หรือฮั้วกับคนนอก เรียกรับเงินใต้โต๊ะ รับข้าวผิดคุณสมบัติเข้าโครงการ

กระนั้น ถ้ายังดันทุรังจะทำตามกำหนดการเดิมในวันที่ 7 ต.ค. ก็ต้องระบุให้ชัดว่าจะปิดช่องโหว่ทุจริตอย่างไร ให้เห็นภาพที่ชัดกว่านี้ ถ้าห่วงว่าบอกหมดเดี๋ยวโจรจะรู้ทัน อย่างน้อยก็ขอมาตรการที่เป็นรูปธรรมมากกว่านี้ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าโครงการนี้จะไม่ใช่การผลาญงบประมาณของชาติเข้าสู่กระเป๋าคนรวยอีกระลอก