ยุโรปเสียงแตกแก้หนี้วิกฤตินี้'ตัวใครตัวมัน'

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

นับเป็นอีกครั้งหรือหลายๆ ครั้ง ที่นักลงทุนทั่วโลกต้องทำใจที่เห็นตลาดหุ้นร่วงชนิดกราวรูด หลังจากที่ดัชนีอุตสาหกรรมดาวโจนส์ฝั่งสหรัฐดิ่งลงไปถึงกว่า 303.68 จุด ในการปิดตลาดสุดสัปดาห์ที่เพิ่งผ่านมา เช่นเดียวกับฝั่งยุโรปที่ดัชนีแด็กซ์ เยอรมัน ปิดตลาดไปก่อนหน้านี้ลดฮวบไปถึง 4.04% ภายใต้เหตุผลเดิมๆ กับความวิตกต่อวิกฤตการณ์หนี้ยุโรป

ทว่าความกังวลครั้งนี้ได้เพิ่มระดับความเข้มข้นกว่าเดิม ภายใต้สมมติฐานที่ว่า “ยุโรปอาจถึงคราวแพแตก” ซึ่งจะยิ่งทำให้ความพยายามแก้ปัญหาหนี้ยุโรปย่ำแย่ลงไปอีก หลังจากเพิ่งวิตกจริตกันไปหมาดๆ ว่า บรรดาแบงก์ยุโรปอาจต้องขาดทุนหนัก จากการเข้าซื้อพันธบัตรรัฐบาลของประเทศที่มีปัญหาไปก่อนหน้านี้

บุคคลแรกที่ประกาศขอหนีออกจากแพ ก็คือ เจอร์เกน สตาร์ก ซึ่งมีความสลักสำคัญเป็นถึงหัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) และยังเป็นผู้แทนคนสำคัญของพี่ใหญ่ฝั่งเยอรมนี ที่นั่งในบอร์ดบริหารของอีซีบีอีกด้วย โดยเป็นการทิ้งเก้าอี้ทั้งที่ยังเหลือวาระดำรงตำแหน่งถึง 3 ปี ในเดือน พ.ค. 2557

ภายหลังการประกาศลาออกไม่กี่ชั่วโมง สตาร์กได้เรียกร้องให้มีการปฏิรูปอย่างจริงจังเป็นระบบ ภายในกลุ่มประเทศยูโรโซน 17 ประเทศ ทำให้บรรดานักวิเคราะห์ต่างฟันธงว่าสถานการณ์ในยุโรปกำลังไม่สู้ดีนัก เพราะเกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรงภายในกับวิธีการแก้ปัญหานี้สาธารณะ โดยสตาร์ก ถือเป็นหัวหอกที่คัดค้านอีซีบี กับการออกโครงการช่วยซื้อพันธบัตรรัฐบาลของประเทศที่มีปัญหาหนี้ ทั้งในกรีซ ไอร์แลนด์ โปรตุเกส สเปน และอิตาลี

ธนาคารกลางยุโรป หรือว่าอีซีบีนั้นนับว่าเป็นสถาบันสำคัญแห่งหนึ่งที่ช่วยพยุงกลุ่มประเทศยูโรโซนในภาวะวิกฤตหนี้ และช่วยโอบอุ้มไม่ให้ตลาดพันธบัตรต้องล่มสลาย สิ่งใดก็ตามที่ทำให้อีซีบีต้องอ่อนแอลงจึงนับว่าเป็นข่าวร้ายอย่างยิ่ง การลาออกของสตาร์ก จะยิ่งบ่อนทำลายความน่าเชื่อมั่นของอีซีบี และสะเทือนความพยายามแก้ปัญหาหนี้ยุโรปในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้านี้ ซึ่งจะเข้าสู่ระดับที่ซับซ้อนและยากยิ่งขึ้นไปอีก

นอกจากเสียงแตกในวิธีการแก้ปัญหาแล้ว ความไม่พอใจของชาติอื่นๆ ที่มีต่อกลุ่ม 5 หมู PIIGS (โปรตุเกส ไอร์แลนด์ อิตาลี กรีซ สเปน) ซึ่งไร้วินัยการเงินการคลังจนนำมาสู่ปัญหาร่วมกันในวันนี้ ก็ยังทวีความรุนแรงมากขึ้น จนบางประเทศเริ่มส่งสัญญาณถึงความเป็นไปได้ที่อาจต้องสละแพ หรือขับตัวปัญหาออกจากแพ ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

ยาน คีส์ เดอ แจเกอร์ รัฐมนตรีคลังของเนเธอร์แลนด์ ได้กล่าวไว้เมื่อสัปดาห์ที่แล้วเกริ่นถึงความเป็นไปได้ที่อาจต้องขับสมาชิกออกจากกลุ่มยูโรโซน เพราะเมื่อไม่สามารถทำตามกฎกติกาของกลุ่มได้ ก็จำเป็นต้องออกจากเกม ขณะที่นายกรัฐมนตรีเนเธอร์แลนด์ มาร์ค รัทท์ ก็ได้ย้ำอีกครั้งในทิศทางเดียวกันว่าเป็นการทำเพื่อประโยชน์ของกลุ่มยูโรโซนในระยะยาว

“เราไม่สามารถร่วมมือกับกรีซได้อีก เพราะเราได้ไปไกลจากจุดนั้นมากแล้ว” รัทท์ กล่าว

ทางด้านฟินแลนด์ ก็ต้องการเห็นกรีซวางเงินเป็นหลักประกันก่อนจำนวนหนึ่ง ก่อนที่จะขอกู้เงินครั้งต่อไปเพิ่มขึ้น ขณะที่สโลวะเกีย ซึ่งไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่ให้เงินกู้ครั้งแรกด้วย ก็ขู่ที่จะเลื่อนการให้สัตยาบันในการให้เงินกู้รอบที่สอง ไปจนถึงปลายปีนี้

ไม่ว่าที่สุดแล้วประวัติศาสตร์ 12 ปีของกลุ่มยูโรโซนจะเกิดภาวะแพแตกของประเทศใดประเทศหนึ่งจริงหรือไม่ แต่อย่างน้อยที่สุด การลาออกของสตาร์ก ก็สะท้อนถึงความแตกแยกทางการเมืองภายในอย่างชัดเจน และเกิดขึ้นในช่วงที่ไม่สมควรจะเกิดขึ้นเป็นที่สุด โดยเฉพาะในช่วงนี้ที่กลุ่มสมาชิกยูโรโซนเริ่มตระหนักถึงความเสี่ยงที่เป็นไปได้มากขึ้นว่า “กรีซอาจไม่สามารถยื้อการผิดนัดชำระหนี้” (Default) ได้

รอยเตอร์สรายงานว่า บรรดานักเศรษฐศาสตร์และรัฐบาลหลายชาติ ต่างก็เริ่มเชื่อมั่นกันมากขึ้นว่าขึ้นอยู่กับเวลาเท่านั้น แต่จะช้าหรือเร็ว กรีซคงหนีไม่พ้นการผิดนัดชำระหนี้

ขณะที่นิตยสารข่าวรายสัปดาห์ แด สปีเกล ในเยอรมนีได้รายงานอ้างแหล่งข่าวว่า กระทรวงการคลังเยอรมนีกำลังศึกษาผลกระทบและช่องทางต่างๆ ที่อาจเป็นไปได้ ในกรณีที่กรีซผิดนัดชำระหนี้และก่อให้เกิดผลกระทบในวงกว้างตามมา ซึ่งหนึ่งในผลกระทบที่ตามมา อาจเป็นการให้กรีซถอนตัวออกจากกลุ่มยูโรโซน แม้ว่าจะเป็นสิ่งที่นายกรัฐมนตรีอังเกลา แมร์เกิล เคยปฏิเสธมาแล้วก่อนหน้านี้ก็ตาม

และแน่นอนว่าเมื่อถึงเวลานั้น เศรษฐกิจโลกอาจปั่นป่วนใหญ่อีกครั้งไม่แพ้วันที่เลห์แมน บราเธอร์ส ล้มลงเมื่อ 3 ปีก่อน