ปัญหาของระบบการศึกษาในประเทศไทย

ในสัปดาห์ที่แล้ว ได้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์การศึกษาในประเทศไทย

เรื่อง : รศ.ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ

ในสัปดาห์ที่แล้ว ได้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์การศึกษาในประเทศไทย ซึ่งประเด็นด้านคุณภาพของการศึกษา นับเป็นประเด็นที่สำคัญและเร่งด่วนที่สุด สาเหตุหลักประการหนึ่งที่มีผลกระทบต่อคุณภาพของการศึกษาในประเทศไทย ได้แก่ ระบบการศึกษา ซึ่งยังมีปัญหาด้านต่างๆ อีกหลายด้านด้วยกัน สัปดาห์นี้ อาจารย์ ดร.ปัทพร สุคนธมาน อาจารย์ประจำวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้มีความเชี่ยวชาญด้านทุนมนุษย์และเศรษฐศาสตร์พัฒนาการ จะเขียนถึงปัญหาดังกล่าวต่อ

ผู้เขียนได้เข้าฟังการบรรยายเรื่อง “ปฏิรูปการศึกษา ปฏิรูปประเทศไทย” โดย ศ.ดร.เจอรัลด์ ฟราย แห่งมหาวิทยาลัยมินนิโซตา ซึ่งจัดโดยคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเร็วๆ นี้ โดย ศ.ดร.เจอรัลด์ ฟราย ได้กล่าวว่า ระบบการศึกษาของประเทศไทยในปัจจุบันเป็นระบบที่ไม่เอื้อให้ครูสามารถปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพ และไม่สามารถดึงดูดคนเก่งๆ ให้มาเป็นครูได้

การที่ครูในโรงเรียนต้องมีภาระหน้าที่หลากหลาย ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบราชการ ซึ่งรวมถึงงานเอกสารต่างๆ ทำให้ไม่มีเวลาที่จะใช้กับการเรียนการสอน และการดูแลนักเรียนได้อย่างเต็มที่ และยังไม่มีเวลาเพื่อพัฒนาความรู้ในสาขาที่ตนสอนอีกด้วย นอกจากนี้ ค่าตอบแทนที่ค่อนข้างตํ่า ยังทำให้ระบบการศึกษาไม่สามารถดึงดูดคนเก่งๆ ให้มาเป็นครูได้ และค่าตอบแทนที่ตํ่านี้ ยังก่อให้เกิดปัญหาในเรื่องของหนี้สินของครูในชนบท เนื่องจากครูหลายๆ คนมีความจำเป็นที่จะต้องมีบ้าน มีรถ แต่เนื่องจากเงินเดือนน้อย จึงเกิดภาระหนี้สินขึ้น

ศ.ดร.เจอรัลด์ ฟราย ยังได้กล่าวว่า ระบบการศึกษาในประเทศไทยเป็นระบบที่เน้นวัตถุและสิ่งก่อสร้าง มากกว่าคุณภาพการเรียนการสอน โดย ศ.ดร.เจอรัลด์ ฟราย ได้ยกตัวอย่างว่า มหาวิทยาลัยบางแห่งในประเทศไทย ที่สิ่งก่อสร้างซึ่งงดงามทันสมัยไม่แพ้ที่ใดในโลก หากแต่ว่าคุณภาพการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัยเหล่านั้นยังต้องได้รับการพัฒนาปรับปรุงอีกมาก

นอกจากนี้ การทุจริตคอร์รัปชันในวงการการศึกษา ยังเป็นอีกปัญหาใหญ่ของระบบการศึกษาในประเทศไทย การที่มีข่าวว่ามีมหาวิทยาลัยบางแห่งมีการซื้อขายใบปริญญา ทำให้ความน่าเชื่อถือของมหาวิทยาลัยลดลงมาก และปัญหานี้ควรได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน

นอกจากมุมมองของนักวิชาการแล้ว มุมมองของผู้มีโอกาสได้ใกล้ชิด สัมผัสกับโรงเรียนหลายๆ แห่งในประเทศไทย ยังสามารถสะท้อนภาพความเป็นจริงเกี่ยวกับระบบการศึกษาของไทยได้เป็นอย่างดี ในช่วงที่ผ่านมา ผู้เขียนได้มีโอกาสพูดคุย แลกเปลี่ยนทัศนะกับ น.ส.มุทิตา พานิช เลขานุการมูลนิธิพูนพลัง ซึ่งเป็นมูลนิธิที่ให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนที่มีฐานะยากจนและมีความตั้งใจเรียน โดยในปัจจุบันมูลนิธิพูนพลังให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนกว่า 200 คน จากโรงเรียนในทุกภาคของประเทศ

น.ส.มุทิตา เล่าว่า จากการไปติดต่อกับโรงเรียนหลายๆ แห่ง โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า ทำให้ได้พบเห็นสถานการณ์จริงของโรงเรียน ซึ่งอาจแตกต่างจากภาพที่จะได้เห็น หากการไปเยี่ยมชม หรือตรวจสอบโรงเรียน มีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้า โรงเรียนบางแห่งที่ น.ส.มุทิตา แวะไปติดต่อ ไม่มีการเรียนการสอนดำเนินอยู่ แม้จะเป็นช่วงเวลาเรียนตามปกติ ในกรณีหนึ่งเมื่อสอบถามนักเรียนที่เล่นอยู่ที่สนามเด็กเล่น ได้ความว่าครูทั้งโรงเรียนไปธุระที่เกี่ยวข้องกับราชการ จนเวลาล่วงไปจนถึงช่วงบ่าย ครูจึงเดินทางกลับมาถึงโรงเรียน ซึ่งกรณีเช่นนี้สะท้อนให้เห็นถึงการที่ระบบการศึกษาไม่เอื้อให้ครูได้ปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากความไม่สมดุลระหว่างการจัดสรรภาระงานด้านบริหารและภาระงานด้านการเรียนการสอนที่ถูกมอบหมายให้ปฏิบัติ

ในสัปดาห์หน้าจะกล่าวถึงปัญหาด้านอื่นๆ ของระบบการศึกษาในประเทศไทยค่ะ