บอตสวานา 1 ‘บอตสวานาเพชรแห่งแอฟริกา’

กาฬทวีป ดินแดนแห่งความมืดมิด หรือที่ผู้คนทั่วโลกรู้จักกันในนามแอฟริกา คือจุดหมายของโลก 360 องศา ในสัปดาห์นี้

โดย...ปวีณา สิงห์บูรณา

กาฬทวีป ดินแดนแห่งความมืดมิด หรือที่ผู้คนทั่วโลกรู้จักกันในนามแอฟริกา คือจุดหมายของโลก 360 องศา ในสัปดาห์นี้อาจมีคำถามหรือข้อสงสัยว่า เหตุใดพวกเราจึงเลือกไปแอฟริกาบ่อยครั้งนักในช่วงระยะหลังๆ นั่นเพราะว่าทุกครั้งที่เดินทางมายังทวีปแห่งนี้ พวกเราจะพบกับความแปลกใหม่และมีข้อมูลที่น่าสนใจเพิ่มขึ้นเสมอ

แอฟริกาเป็นดินแดนที่คนไทยสนใจและให้ความสำคัญน้อยมาก หากเทียบกับทวีปอื่นๆ ในโลกนี้ อาจเป็นเพราะข้อมูลส่วนใหญ่ที่ได้รับคือความทุรกันดาร ขาดการพัฒนา ผู้คนส่วนใหญ่ไร้การศึกษา หลายประเทศเพิ่งได้รับเอกราช หลังเป็นอาณานิคมของชาติตะวันตกมายาวนาน

จึงทำให้แอฟริกาถูกมองว่าเป็นทวีปที่มีความล้าหลังกว่าทวีปอื่น แต่ปัจจุบันแอฟริกาเปลี่ยนแปลงไปเยอะมาก หลังสงครามกลางเมืองสิ้นสุดลง หลายประเทศมีเงินทุนหลั่งไหลเข้ามา มีระดับการพัฒนา ระดับการเจริญเติบโตที่ดีขึ้น โดยเฉพาะในแง่เศรษฐกิจ ทวีปนี้กำลังเริ่มมีบทบาทสำคัญต่อประชาคมโลกเพิ่มขึ้นทุกขณะ เป็นที่รับรู้กันทั่วไปในกลุ่มนักธุรกิจทั่วโลกว่าแอฟริกาเป็นทวีปที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ อาทิ น้ำมัน เพชร ทองคำ แร่ธาตุต่างๆ และสัตว์ป่า รวมทั้งยังเป็นแหล่งของพืชผลเมืองร้อน และเป็นตลาดของสินค้าอุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

ด้วยขนาดที่กว้างขวางกว่า 30 ล้านตารางกิโลเมตร จึงทำให้แอฟริกามีพื้นที่มากที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากทวีปเอเชีย ทั้งในแง่ของพื้นที่และจำนวนประชากร ซึ่งประกอบด้วยประเทศต่างๆ กว่า 50 ประเทศ และผู้คนกว่า 1,000 ล้านคน ทวีปแอฟริกาจึงเปรียบเสมือนกับอัญมณีที่รอการเจียระไน

ปลายทางของโลก 360 องศา ในครั้งนี้คือประเทศบอตสวานา เพชรแห่งแอฟริกา

เราเริ่มต้นการเดินทางสู่บอตสวานาโดยนั่งเครื่องบินไปลงที่เมืองโยฮันเนสเบิร์ก ประเทศแอฟริกาใต้ จากนั้นจึงนั่งเครื่องบินต่ออีกรอบเพื่อไปยังกรุงกาโบโรเน (Gaborone) เมืองหลวงของประเทศนี้บอตสวานา อยู่ทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา เป็นประเทศที่ถูกเรียกว่า Landlocked Country หรือดินแดนที่ถูกล็อก เพราะไม่มีทางออกสู่ทะเล มีพรมแดนติดกับประเทศแอฟริกาใต้ นามิเบีย แซมเบีย และซิมบับเว มีพื้นที่ราว 6 แสนตารางกิโลเมตร ใหญ่เป็นอันดับที่ 45 ของโลก มีประชากรเกือบ 2 ล้านคน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ และพื้นดินกว่าร้อยละ 70 ถูกครอบคลุมโดยทะเลทรายกาลาฮารี (Kalahari Desert) มีโอคาวันโกเดลตา ซึ่งเป็นพื้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลกอยู่ทางตะวันตก และมัคกาดิคกาดี ซึ่งเป็นทะเลสาบเกลือที่ใหญ่ที่สุดในโลกอยู่ทางตอนเหนือ เดิมแผ่นดินนี้ถูกเรียกว่า เบชูอานาแลนด์ (Bechuanaland) ชนพื้นเมืองกลุ่มแรกคือชาวบุชแมน ก่อนที่ชาวบันตูจะอพยพเข้ามา และตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษตั้งแต่ปี ค.ศ. 1886 เมื่อมีการจัดตั้งสหภาพแอฟริกาใต้ขึ้นในปี ค.ศ.1909 มีความพยายามที่จะผนวกเบชูอานาแลนด์เข้าไปรวมอยู่ด้วย แต่ไม่เป็นผลสำเร็จ จนกระทั่งปี ค.ศ.1966 เบชูอานาแลนด์ได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์ และเปลี่ยนชื่อประเทศเป็นบอตสวานา

ประเทศนี้ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการ จึงทำให้เราสื่อสารกับพวกเขาได้ไม่ยากมากนัก แต่สำหรับคนท้องถิ่น พวกเขาใช้ภาษาที่เรียกว่าเซตสวานา (Setswana)

ขณะนี้รัฐบาลหลายประเทศทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยก็กำลังพยายามเข้าไปสร้างความสัมพันธ์กับบอตสวานา เพราะมีการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจที่สูงเป็นลำดับต้นๆ ของโลก และมีทรัพยากรสำคัญที่ทรงคุณอย่างมากคือ เพชร

บอตสวานา มีเพชรที่ยังไม่ผ่านการเจียระไนมากเป็นอันดับสามของโลก เป็นผู้ผลิตเพชรรายใหญ่เป็นอันดับหนึ่งของโลกในเชิงมูลค่า และเป็นผู้ผลิตเพชรรายใหญ่เป็นอันดับสองของโลกในเชิงปริมาณ นอกจากนี้บอตสวานายังเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศของแอฟริกาที่มีระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยแบบหลายพรรคการเมืองที่เข้มแข็ง และมีอัตราการคอร์รัปชันต่ำที่สุดในทวีป รวมถึงไม่มีปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนเลย ในอดีตรายได้ส่วนใหญ่ของบอตสวานามาจากการเลี้ยงสัตว์ แต่หลังจากค้นพบแร่ธาตุต่างๆ โดยเฉพาะเพชร ก็สามารถพัฒนาจากหนึ่งในประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก มาเป็นประเทศที่มีรายได้ระดับกลาง มีการพัฒนาทุกด้านอย่างต่อเนื่อง และมีฐานะทางการเงินการคลังมั่นคงที่สุดประเทศหนึ่งในแอฟริกา

การเดินทางครั้งนี้มีความบังเอิญที่น่าประทับใจอีกเรื่องคือ เราได้พบปะและพูดคุยกับหญิงสาวชาวบอตสวาน่าคนหนึ่ง เธอเล่าว่าเคยเดินทางมาประเทศไทยกับแม่ เพื่อซื้อเสื้อผ้าจากประตูน้ำกลับมาขายยังประเทศของเธอ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราเคยได้รับรู้อยู่บ้าง ถือว่าเป็นธุรกิจที่กำลังไปได้ดีสำหรับชาวบอตสวานา เธอบอกพวกเราด้วยว่าชอบและรู้สึกประทับใจกับบ้านเมือง มิตรภาพและน้ำใจของคนไทย ซึ่งพอได้ฟังแล้วก็พลอยทำให้พวกเรามีความสุขไปด้วย

การมาบอตสวาน่าครั้งนี้ ไม่ว่าพวกเราจะเดินไปนั่งตรงไหน ไปหยุดซื้อน้ำ ซื้ออาหารตรงไหน ดูเหมือนว่าผู้คนเขายินดีต้อนรับคนที่มาจากเมืองไทยตลอดเวลา ซึ่งทำให้พวกเรารู้สึกว่าการเดินทางครั้งนี้เป็นอีกปลายทางที่ได้รับทั้งความประทับใจและความรู้สึกดีๆ มากมายแน่นอน

ติดตามเรื่องราวของประเทศบอตสวานา รวมทั้งภาพสวยสวยๆ และข้อมูลต่างๆ ที่น่าสนใจได้ในรายการโลก 360 องศา ทุกวันเสาร์ 3 ทุ่มครึ่ง ทาง ททบ.5