WHAUP ชี้โจทย์ไฟฟ้ายุคใหม่ต้อง “เสถียร-สีเขียว” ดัน Smart Grid ปลดล็อกพลังงานรับ FDI

อัครินทร์ ประเทืองสิทธิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดับบลิวเอชเอ ยูทิลิตี้ส์ แอนด์ พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) กล่าวในงานสัมมนา THE BIG issue PDP2026 ENERGY GREEN POWER ในหัวข้อ Smart Grid : โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะกับอนาคตระบบพลังงานไทย ว่า ในวันนี้หากต้องเลือกระหว่างไฟฟ้าเสถียรและไฟฟ้าสะอาดนั้น คำตอบคือต้องการไฟฟ้าเสถียร

 

เนื่องจากเหตุการณ์ไฟฟ้าตกหรือไฟฟ้าดับเพียงครั้งเดียว อาจสร้างต้นทุนและความเสียหายมหาศาลตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลักล้านบาท ดังเช่นกรณีของอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ที่หากเกิดไฟฟ้าทริปเพียงครั้งเดียว จะต้องหยุดกระบวนการผลิตทันที และต้องใช้เวลานานในการฟื้นฟูระบบให้กลับมาเดินเครื่องได้ตามปกติ

 

ไฟฟ้าสีเขียวกติกาออเดอร์ใหม่

 

อย่างไรก็ตาม ในบริบทปัจจุบัน ไฟฟ้าสีเขียวได้กลายเป็นกฎเกณฑ์ใหม่ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ หากผู้ประกอบการไม่สามารถก้าวสู่เป้าหมาย Net Zero หรือไม่มีพลังงานสะอาดสำหรับบริหารจัดการ Scope 2 และ Scope 3 ของตนเองก็จะกลายเป็นภาระแก่ผู้ซื้อส่งผลให้เสี่ยงต่อการถูกปฏิเสธคำสั่งซื้อสินค้าและสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในระดับสากล

 

ดังนั้น โจทย์ของภาคอุตสาหกรรมในปัจจุบันจึงไม่ใช่การเลือกระหว่างความเสถียรหรือความสีเขียว แต่ต้องทำให้ "ทั้งเสถียรและเป็นไฟฟ้าสีเขียวไปพร้อมกัน" หนุน Smart Grid ปลดล็อกการแลกเปลี่ยนพลังงานสะอาด โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ หรือ Smart Grid จะเข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำให้ไฟฟ้าสีเขียวมีความเสถียรมากยิ่งขึ้น

 

โดยเปิดโอกาสให้โรงงานที่มีพื้นที่ไม่เพียงพอสำหรับการติดตั้งระบบพลังงานหมุนเวียน สามารถซื้อขายหรือเทรดพลังงานสะอาดยกข้ามกับโรงงานข้างเคียงในพื้นที่ที่มีพลังงานเหลือได้

 

 

นอกจากนี้ยังรองรับการบริหารจัดการด้านการตอบสนองความต้องการใช้ไฟฟ้า (Demand Response) โดยการให้สิ่งจูงใจ (Incentive) แก่ผู้ประกอบการในการลดการใช้ไฟฟ้าในช่วงที่มีความต้องการสูงหรือช่วงเวลาที่ค่าไฟฟ้าแพง

 

สำหรับกลุ่มนักลงทุนต่างชาติที่เข้ามาตั้งฐานการผลิตในนิคมอุตสาหกรรม แม้จะสอบถามถึงความเสถียรของระบบไฟฟ้าเป็นอันดับแรก แต่ก็ให้ความสำคัญกับไฟฟ้าสีเขียวควบคู่กันอย่างใกล้ชิด โดยจะพิจารณาว่ามีปริมาณไฟฟ้าสีเขียวรองรับในสัดส่วนเท่าใด จัดหาได้เพียงพอต่อความต้องการหรือไม่ และอยู่ในระดับราคาที่แข่งขันได้หรือเปล่า

 

ซึ่งการจัดหาพลังงานที่ตอบโจทย์ทั้งความเสถียรและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมนี้ ถือเป็นปัจจัยหมุดหมายสำคัญในการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนตรงจากต่างประเทศ (FDI) เข้าสู่ประเทศไทย

 

 

อุปสรรคที่อยากให้ปลดล็อก

 

ความท้าทายสำคัญที่สุดของการเปลี่ยนผ่านพลังงานไม่ได้อยู่ที่ความคุ้มค่าหรือราคาของการลงทุน แต่อยู่ที่กฎระเบียบเดิมซึ่งไม่ทันสมัยและไม่สอดรับกับเทคโนโลยีในปัจจุบัน

 

ยกตัวอย่างเช่น กรณีโรงงานผู้ผลิตไฟฟ้าตั้งอยู่ติดกับโรงงานผู้ใช้ไฟฟ้า ซึ่งแทบไม่มีผลกระทบต่อระบบสายส่งหลัก แต่กลับติดขัดข้อบังคับเดิมจนไม่สามารถดำเนินงานได้ส่งผลให้ภาครัฐต้องเร่งปรับปรุงกฎเกณฑ์และทบทวนแผน PDP โดยพิจารณาจัดลำดับความสำคัญของกฎหมายที่ต้องแก้ไขเร่งด่วน เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของประเทศผ่านการให้บริการพลังงานสะอาดแก่ภาคธุรกิจ

 

"ความท้าทายของพวกเราคือกฎระเบียบต่างๆที่จะเข้ามาปลดล็อค เปลี่ยนกฎต่างๆให้เข้ากับสภาวะปัจจุบัน ต้องแก้ตรงไหนให้เร่งด่วนนี่คือความท้าทายที่อยากฝากถึงภาครัฐ"

 

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้พิจารณาปรับเปลี่ยนโครงสร้างตลาดไฟฟ้าประเภท Enhance Single Buyer (ESB) ว่าควรดำเนินการในรูปแบบเฉพาะพื้นที่ (Area-based) หรือไม่ พร้อมเสนอให้เริ่มต้นทดสอบระบบ Smart Grid ในลักษณะ Sandbox ภายในนิคมอุตสาหกรรมที่มีความพร้อมก่อน เพื่อพิสูจน์กลไกการซื้อขายแลกเปลี่ยนพลังงานรวมถึงรูปแบบสัญญา PPA ในทางปฏิบัติจริง

 

ทั้งนี้ ภาครัฐจำเป็นต้องเร่งออกกรอบการทำงาน (Framework) ที่ชัดเจน เพื่อให้การพัฒนาพลังงานสะอาดและ Smart Grid เกิดการนำไปปฏิบัติได้จริงในทางธุรกิจ.