เลือกของขวัญ ให้เหมาะกับช่วงวัยของลูก

โดย...กันย์

เทศกาลแห่งความสุขของทุกๆ คน คุณพ่อคุณแม่นอกจากจะกำลังหาซื้อของขวัญให้กับเจ้านาย เพื่อนๆ ที่ทำงาน เพื่อน หรือญาติแล้ว ก็อาจจะมองหาของขวัญให้แก่ลูกๆ ของเราอีกด้วย แต่การเลือกของขวัญให้ลูกๆ นั้น แม้จะคิดว่าง่ายๆ อะไรก็ได้นั้น อาจจะไม่ถูกต้องเสียทีเดียวนัก เนื่องจากหากเลือกไม่เหมาะสมกับวัยก็จะไม่ได้ช่วยส่งเสริมพัฒนาการใดๆ ให้กับเด็กๆ เท่าที่ควร พญ.ถิรพร ตั้งจิตติพร สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (โรงพยาบาลเด็ก) กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข มีวิธีการเลือกของขวัญให้แก่ลูกๆ ของท่านให้เหมาะสมในแต่ละวัยเพื่อส่งเสริมพัฒนาการของเด็กๆ อย่างถูกต้องเหมาะสม

การซื้อของขวัญหรือการเลือกซื้อของรางวัลเรามีหลักใหญ่ๆ ในการเลือกซื้อดังนี้

1.ควรเป็นของที่มีราคาไม่แพง เช่น ไม่ควรซื้อของเล่นราคาเป็นหมื่นให้แก่เด็ก เพราะเรารู้ว่าเด็กเป็นวัยกำลังเรียนรู้ เพราะฉะนั้นการเล่นอาจไม่ระวัง หรือยังดูแลรักษาได้ไม่ดี ของเล่นที่ได้มาอายุการใช้งานก็จะไม่นาน และไม่คุ้มค่าสำหรับเด็ก

2.ควรเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ เช่น ตุ๊กตา เสริมสร้างจินตนาการ สร้างสัมผัสที่อ่อนโยนแก่เด็ก เป็นต้น

3.ต้องเป็นสิ่งที่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายแก่เด็ก เช่น เด็กทารก ไม่ควรให้ของเล่นชิ้นเล็กๆ เช่น ลูกปัด เพราะเด็กวัยนี้เรียนรู้จากการใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 อาจเกิดการนำของเล่นเข้าปาก เข้าจมูก เกิดอันตรายได้

4.เด็กต้องรู้จักรับผิดชอบหรือดูแลรักษาสิ่งนั้นๆ ได้ เช่น แม่ซื้อลูกหมาเป็นของขวัญให้แก่เด็กวัย 3 ขวบ เด็กวัยนี้จะเล่นเป็นอย่างเดียว ยังไม่สามารถดูแลเลี้ยงลูกหมาได้ และยังอาจได้รับอันตรายจากลูกหมา เช่น โดนกัดหรือข่วนจากการเล่นได้ จึงยังไม่ใช่ของขวัญที่เหมาะสมของเด็กวัยนี้

นอกจากหลักการเลือกของขวัญ 4 ข้อนี้แล้ว พญ.ถิรพร ยังกล่าวอีกว่า สิ่งหนึ่งที่พ่อแม่ควรรู้เพื่อใช้ในการตัดสินใจ คือ ความชอบและพัฒนาการของเด็กในแต่ละวัย เพื่อทำให้ของขวัญมีคุณค่าทางจิตใจเพิ่มขึ้น

- วัยทารก 0-1 ปี เด็กวัยนี้การเรียนรู้เกิดจากการกระตุ้นประสาทสัมผัสทั้ง 5

- อายุ 0-6 เดือน ของเล่นประเภทที่เด็กสามารถไขว่คว้าได้ พวกโมบาย กระดิ่ง ตุ๊กตาที่มีเสียงกรุ๊งกริ๊ง ของเล่นที่เกี่ยวกับการมอง การถือ ประเภทที่เกี่ยวข้องกับปาก พวกดูด กัด ที่เด็กสามารถเอาเข้าปากได้ เช่น ยางนิ่มๆ

- เด็กอายุ 6-12 เดือน ของเล่นที่ใช้บีบเพื่อให้เกิดเสียง ระฆังสำหรับจับเขย่า ของเล่นที่ใช้สำหรับลากดึง เช่น รถลาก หรือแท่งไม้ใหญ่ๆ สำหรับต่อเป็นรูปตึกเอามาเรียงตามแนวตั้งและแนวนอน

- วัยเตาะแตะ 1-2 ปี วัยนี้จะมีการพัฒนาทางด้านกล้ามเนื้อและภาษามาก ของเล่นที่เหมาะ เช่น รถลาก กล่องที่มีช่อง 3-4 ช่อง สำหรับใส่แท่งพลาสติกที่มีรูปทรงต่างๆ ดินสอเทียน สำหรับให้เด็กเริ่มต้นเลียนแบบเส้นตรง สมุดภาพสัตว์ สิ่งของเครื่องใช้ เพื่อให้เด็กรู้จักสามารถเรียกชื่อได้ รถยนต์ ตุ๊กตา ของเล่นนุ่มๆ แท่งไม้ชิ้นเล็กๆ สำหรับต่อบ้าน หนังสือนิทาน

- วัยก่อนอนุบาล 2-4 ปี กล่องที่มีช่องหลายช่องสำหรับใส่รูปทรงต่างๆ ก้อนไม้สีต่างๆ สำหรับจับคู่สี ของเล่นที่ใช้สร้างบ้าน ดินสอเทียน ดินสอสีไว้ระบายสมุดภาพ ลูกปัดโตๆ สำหรับให้เด็กร้อย ภาพง่ายๆ 6 ชิ้นขึ้นไปเพื่อให้เด็กต่อ ของเล่นที่ใช้ต่อประดิษฐ์สิ่งก่อสร้าง บ้านตุ๊กตา ที่ตัดกระดาษ กรรไกร จักรยานสามล้อ ฝึกกล้ามเนื้อ

- วัยอนุบาล 4-6 ปี จักรยาน 2 ล้อ เด็กเริ่มเล่นกับเพื่อน เล่นสมมติ อุปกรณ์ที่เด็กใช้เล่น เช่น ชุดคุณหมอ ชุดเล่นขายของ บ้านตุ๊กตา สร้างเมือง เสื้อผ้าที่เป็นตัวละครต่างๆ หรือการ์ตูน

- วัยประถมต้น 7-8 ปี เริ่มโตขึ้น อาจจะเริ่มให้อ่านหนังสือวรรณกรรมเด็ก ที่อ่านง่ายๆ ไม่ซับซ้อน เพื่อฝึกให้เด็กรักการอ่าน ให้เด็กมีหนังสือเป็นเพื่อน เช่น หนังสือให้ความรู้เรื่องดวงดาวจักรวาล การเดินทาง ชุดผจญภัย หรือหนังสือสอนภาษา หนังสือทำอาหารสำหรับเด็กๆ ก็เหมาะกับวัยนี้เพื่อปลูกฝังการอ่าน หรืออาจจะเป็นอุปกรณ์การเล่นกีฬาต่างๆ ที่ลูกสนใจก็ได้

หวังว่าคงเป็นไอเดียให้คุณพ่อคุณแม่สามารถซื้อของขวัญปีใหม่ให้ลูกๆ ได้เบื้องต้น แต่สิ่งสำคัญที่สุดของขวัญที่ลูกๆ อยากได้จากพ่อแม่ คือ ความรักความอบอุ่นที่พ่อแม่มีให้ การให้ความสนใจในตัวเด็ก รวมทั้งการยอมรับว่าเด็กมีความสามารถและการชม สิ่งเหล่านี้มีค่ายิ่งกว่าของขวัญใดๆ และประเมินค่าไม่ได้ ซึ่งเราสามารถให้กับลูกได้ทุกวันแม้ไม่ใช่เทศกาลสำคัญ