ยุคเสื่อมของสื่อ

โดย...วุฒิ นนทฤทธิ์

ด้วยเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและไร้รูปแบบในปัจจุบัน ส่งผลให้บทบาทของสื่อสารมวลชนลดลงอย่างน่าใจหาย สิ่งเดียวที่ยังคงทำให้สื่อมวลชนยืนอยู่ได้ในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรีก็คือคุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณ เพราะหากสื่อไร้จริยธรรม ปราศจากคุณธรรม คำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนตัวอย่างไร้จรรยาบรรณ ก็ไม่ต่างอะไรกับเหลือบในคราบสื่อ

ที่ผ่านมาสื่อมวลชนได้พยายามสร้างกลไกในการควบคุมดูแลกันเอง มีทั้งสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์ สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย และอีกหลายสมาคมสื่อแยกย่อยลงไป แต่ก็ทำได้แค่เพียงการออกแถลงการณ์ต่อกรณีต่างๆ ที่เกิดขึ้นเท่านั้น ไม่มีสภาพบังคับตามกฎหมายที่จะลงโทษสื่อในสังกัดใดได้

ทั้งนี้ ก็เพราะสถานภาพของสื่อก็คือลูกจ้างของบริษัทที่ประกอบธุรกิจสื่อ ไม่ได้เป็นลูกจ้างขององค์กรวิชาชีพ ดังนั้นหากธุรกิจสื่อใดไร้ซึ่งความรับผิดชอบต่อสังคม คิดแต่จะกอบโกยผลประโยชน์ให้กับบริษัท โดยไม่สนใจว่าผู้ทำหน้าที่สื่อในสังกัดของตัวเองจะมีพฤติกรรมที่ไร้คุณธรรมอย่างไร คิดเพียงว่าตราบใดที่ยังหาเงินให้กับบริษัทได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ ก็ยังคงสนับสนุนให้ทำหน้าที่ต่อไปอย่างไร้ยางอาย

เมื่อกลไกองค์กรวิชาชีพทำได้เพียงการเสนอแนะหรือให้ความเห็น ขณะที่ธุรกิจสื่อยักษ์ใหญ่ก็เห็นแก่ได้ ปล่อยให้คนไร้จรรยาบรรณมานั่งลอยหน้าลอยตาทำหน้าที่สื่ออย่างหน้าตาเฉยเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น  ประชาชนจึงไม่สามารถฝากความหวังไว้กับสื่อยักษ์ใหญ่ในการต่อต้านการทุจริตที่เป็นเหมือนมะเร็งร้ายบ่อนทำลายชาติได้ แต่กลับยังส่งเสริมให้คนทุจริตทำหน้าที่สื่อต่อไป สิ่งที่ประชาชนจะทำได้ก็คือการใช้มาตรการทางสังคมต่อต้านคนทุจริตมาทำหน้าที่สื่อ ซึ่งจะต้องทำอย่างจริงจัง อย่าทำเหมือนองค์กรที่ประกาศตัวว่าจะร่วมกันปราบทุจริตด้วยการไม่สนับสนุนคนโกง พูดเรื่องนี้มาเป็นปี แต่สุดท้ายก็ยังคงสนับสนุนตลอดมา เพราะเห็นแก่ประโยชน์ที่ตัวเองจะได้รับ มากกว่าความรับผิดชอบต่อสังคม

แต่ไม่ว่าจะมีองค์กรวิชาชีพหรือมีธุรกิจสื่อที่เปี่ยมคุณธรรมไม่เห็นแก่ได้คอยกำกับดูแล รวมทั้งมีองค์กรปราบทุจริตที่ไม่ทำตัวเป็นพวกปากว่าตาขยิบ ก็ยังไม่มีประสิทธิภาพเท่ากับการที่ผู้ทำหน้าที่สื่อมีสำนึกผิดชอบชั่วดีด้วยตัวเอง เคารพและให้เกียรติวิชาชีพของตัวเองที่จะต้องเป็นแบบอย่างที่ดีของสังคม รู้ว่าจะต้องทำอย่างไร ก่อนที่วิชาชีพสื่อจะเสื่อมไปมากกว่านี้