ดูแลสุขภาพให้ไร้พุง

โดย... กันย์ภาพ : รอยเตอร์ส

คนที่อ้วนลงพุงจะมีไขมันสะสมในช่องท้องปริมาณมาก (ไม่ใช่ไขมัน “หน้าท้อง” แต่เป็นไขมันที่อยู่ “ในช่องท้อง”) ยิ่งมีไขมันสะสมในช่องท้องมากเท่าไร ก็ยิ่งมีรอบพุงใหญ่ขึ้นๆ เกิด “ภาวะอ้วนลงพุง” ไขมันที่สะสมน้จี ะแตกตัวเป็นกรดไขมันอิสระเข้าสู่ตับกระตุ้นให้เกิดภาวะดื้อต่ออินซูลินและอินซูลินออกฤทธิ์ได้ไม่ดีซึ่งเป็นต้นเหตุของโรคเรื้อรังต่างๆ โดยเอวที่เพิ่มขึ้นทุกๆ 5 ซม.จะเพิ่มโอกาสเกิดโรคเบาหวาน 3-5 เท่า ดังนั้น “ยิ่งพุงใหญ่เท่าไหร่ ยิ่งตายเร็วเท่านั้น”

บวกกับมีปัจจัยเสี่ยงอีก 2 ใน 4 อย่างต่อไปนี้ คือ 1.ความดันโลหิตสูงกว่า 130/85มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป 2.น้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารสูงกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตรขึ้นไป 3.ระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์สูงกว่า 150 มิลลิกรัม/เดซิลิตรขึ้นไป 4.ระดับไขมันเอชดีแอลคอเลสเตอรอลน้อยกว่า 40 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ในผู้ชาย และในผู้หญิงน้อยกว่า 50 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ในประเทศไทยพบภาวะอ้วนลงพุง หรือ Metabolic Syndrome ในผู้ชายร้อยละ 24 ขณะที่ผู้หญิงพบร้อยละ34.2 ส่วนปัจจัยที่ทำ ให้เกิดภาวะนี้ เช่น อายุมากขึ้น เป็นคนอ้วนมาก่อน มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน หรือมีความดันโลหิตสูงอยู่แล้ว ฯลฯ อย่างไรก็ตาม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งการลดน้ำหนักและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เป็นวิธีที่จำเป็นและสำคัญที่สุดในการลดพุง ร่วมกับการรักษากลุ่มโรคที่เกี่ยวข้อง เช่น ระดับน้ำตาลสูง ระดับไขมันผิดปกติ ความดันโลหิตสูง ฯลฯ เพื่อเป้าหมายให้ห่างไกลจากโรคเรื้อรังต่างๆ ข้างต้นที่จะตามมา ดังนั้นคนที่มีพุงเกินมาตรฐานจึงควรรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพ ลดอาหารประเภทไขมันอิ่มตัวลง เช่น เนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์

ลดน้ำหนักลงอย่างน้อยร้อยละ 5-10 ของน้ำหนักตัว จะชะลอหรือลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและไขมันในเลือดสูง ออกกำลังกายวันละ 30 นาที สัปดาห์ละ 5 วัน จะช่วยลดการเกิดโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน ในกรณีที่เป็นโรคเหล่านี้อยู่แล้ว การออกกำลังกายจะช่วยให้การรักษาได้ผลดีขึ้น พุงถูกแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ซึ่งในแต่ละประเภทนั้นเกิดมาจากสาเหตุที่ต่างกัน และมีวิธีที่ในการลดพุงที่แตกต่างกัน โดยหลักๆ นั้นก็มักจะต้องควบคู่ไปกับการออกกำลังกาย ซึ่งพุงแต่ละประเภทบ่งบอกถึงสุขภาพได้

แบบสแปร์ไทร์ พุงประเภทนี้มักจะมีอยู่ในกลุ่มคนทำงานที่ต้องนั่งทำงานตลอดวันและรับประทานของหวานมากเกินไป ซึ่งถ้าหากปล่อยไว้ก็อาจทำให้มีไขมันส่วนเกินสะสมที่ขาและสะโพกได้ สาเหตุก็เกิดจากการออกกำลังกายที่ไม่เพียงพอ และการรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตจากแป้งขาว เพราะพุงแบบสแปร์ไทร์นี้ เป็นประเภทที่ลดได้ง่ายที่สุด หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด เพราะแอลกอฮอล์นี่ล่ะคือระเบิดไขมันของแท้ น้ำตาลบริสุทธิ์จากแอลกอฮอล์จะเข้าไปหยุดระบบการเผาผลาญไขมันทุกชนิด ทำ ให้ไขมันไปสะสมและกลายเป็นพุง เปลี่ยนพฤติกรรมการกินโดยรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และออกกำลังกายให้มากขึ้น หลีกเลี่ยงอาหารไขมันต่ำ

แบบลิตเติ้ลพุช พุงชนิดนี้มักจะเกิดในผู้หญิงที่ทำงานยุ่งตลอดเวลา แม้ว่าจะออกกำลังกายก็ตาม แต่การติดอยู่กับการรับประทานอาหารเดิมๆ การออกกำลังกายแบบเดิมๆ ถึงแม้ว่าจะทำให้ผอมลง แต่ก็ยังทิ้งเจ้าพุงประเภทนี้เอาไว้ให้ดูต่างหน้า จึงควรที่จะหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายด้วยวิธีการซิตอัพหรือการใช้เครื่องออกกำลังกายแบบab-rollers ซึ่งมันจะไปสร้างแรงดันที่บริเวณกล้ามเนื้อสะโพกและบริเวณหลังช่วงล่างทำให้กล้ามเนื้อหน้าท้องของคุณยื่นออกมาเป็นพุงนั่นเอง วิธีลดพุงประเภทนี้จัดการปัญหาที่เกิดขึ้นกับระบบย่อยอาหารให้หมด

แบบเทรสทัมมี่ พุงประเภทนี้มักมีสาเหตุเกี่ยวข้องกับปัญหาในระบบทางเดินอาหาร อย่างเช่นภาวะลำ ไส้แปรปรวน ซึ่งจะทำให้เกิดอาการท้องอืด และทำให้ท้องของคุณดูใหญ่ขึ้น คุณสามารถเช็กได้ว่าพุงของคุณเป็นประเภทนี้หรือไม่ ด้วยการจับบริเวณด้านหน้าของกะบังลมและบริเวณสะดือ ถ้าหากใครที่มีพุงประเภทนี้ต้องรับประทานอาหารให้ครบทุกมื้อ โดยเฉพาะมื้อเช้า และหยุดการดื่มกาแฟมากเกินไป รวมทั้งเลิกรับประทานอาหารฟาสต์ฟู้ดจะดีที่สุด