‘สวนดาดฟ้า’ สร้างมุมผ่อนคลาย แสนสุขบนที่สูง

โดย...พาแลง

ปัญหาของคนเมืองคนที่อาศัยอยู่ตึกแถว ทาวน์โฮม หรือพื้นที่แคบอย่างคอนโด คืออยากมีสวนสีเขียวไว้พักสายตาแต่ไม่มีพื้นที่ สวนบนดาดฟ้าและสวนแนวตั้งจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ สำหรับคนที่อยากมีสวน ดาดฟ้าที่เคยโล่ง หรือมีไว้เพียงตากเสื้อผ้า ถ้าได้ลองปรับให้มีประโยชน์ใช้สอยมากขึ้น นอกจากจะมีพื้นที่สีเขียวให้ชื่นใจ ถ้าบ้านไหนปลูกผัก เราก็จะมีผักอินทรีย์ที่ปลอดภัยไว้ทำกับข้าวได้ด้วย ใช้วิถีของคนเมืองให้เป็นประโยชน์

ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นตัวอย่างหนึ่งที่มีการจัดสรรพื้นที่ชั้นบนของตึกทำเป็นสวนดาดฟ้า โดยด้านบนมีการปลูกผักหลายชนิด มีแปลงผักตามฤดูกาล มีผักกระถาง พืชผักสมุนไพร ทุกอย่างปลูกในกระถางและจัดวางในที่แดดส่องถึง โดยมีการปลูกไม้เลื้อยประเภทไม้ใบและไม้ดอกแซมด้วย ซึ่งคนที่สนใจอยากปลูกผักสามารถแวะเวียนมาเรียนรู้ได้เสมอ

 

เบญจมาภรณ์ ลิมปิษเฐียร ผู้อำนวยการ สสส. บอกว่า การอยากมีสวนต้องเริ่มจากใจรัก อยากลงมือทำ แม้มีพื้นที่น้อยหากอยากทำก็ทำได้ เรื่องพื้นที่จึงไม่น่าจะเป็นอุปสรรค ถ้ามีพื้นที่น้อยก็ปลูกพืชหรือผักกระถางไปก่อน ถ้ามีพื้นที่สูงขึ้นก็ปลูกเป็นชั้น สลับฟันปลาก็ได้ วัสดุสมัยใหม่จะอำนวยความสะดวกให้การทำสวนของเราง่ายขึ้น อาจจะเริ่มจากกระถางง่ายๆ ถ้าลองแล้วติดใจจะ
เรโนเวตบ้านให้มีสวนดาดฟ้าก็ทำได้

“ทุกต้นเสาร์แรกของทุกเดือน ศูนย์เรียนรู้ฯ จะมีกิจกรรมเวิร์กช็อปปลูกผักบนดาดฟ้า โดยวิทยากรที่คลุกคลีกับสวนผักคนเมืองมานานมาให้คำแนะนำทุกขั้นตอน ตั้งแต่การ
เตรียมพื้นที่ เลือกพืชพรรณ รวมทั้งการดูแลรักษา เราเชื่อว่ายิ่งมีพื้นที่สวนในเมืองมากเท่าไหร่ ยิ่งเป็นกำไรของคนที่อยากมีสวนของตัวเอง”

 

อยากมีแปลงผัก หรือสวนสวยเป็นของตัวเองต้องทำอย่างไรบ้าง?

เก็บกวาดพื้นที่ให้เรียบร้อย ถ้าจะทำแปลงผัก ควรลงน้ำยากันซึมก่อน เพื่อป้องกันปัญหาน้ำรั่วซึม

ควรทำพื้นที่ให้มีความลาดเอียงออกด้านข้างทั้งสองข้าง ป้องกันปัญหาน้ำขัง

ควรมีท่อระบายน้ำด้านข้าง อย่างน้อยข้างละ 4 จุด เพื่อให้น้ำระบายออกได้ และถ้าเป็นไปได้ควรเลือกใช้ท่อขนาดค่อนข้างใหญ่ เพื่อป้องกันปัญหาการอุดตัน

ถ้าตึกเก่ามากควรปรึกษาสถาปนิกเรื่องโครงสร้างเพื่อความปลอดภัย

ลิสต์รายการต้นไม้ที่อยากจะปลูก แล้วลองออกแบบสวนให้ตรงตามความต้องการด้วยการวาดภาพง่ายๆ เพื่อเป็นผังให้เข้าใจว่าจะมีการจัดวางต้นไม้ ดอกไม้ เก้าอี้ และของตกแต่งอย่างไรให้สวนบนดาดฟ้าของคุณออกมาสวยงามเหมือนที่คิด

หากมีพื้นที่น้อย มีแปลงผักน้อย แนะนำว่าให้ปลูกผสมผสานลงไปในแปลงเดียวกันเลย โดยควรเลือกผักที่มีอายุใกล้เคียงกัน เพื่อให้ง่ายในการปลูกพืชรอบใหม่

พืชล้มลุกอายุยืนอย่างกะเพรา โหระพา และแมงลัก ควรปลูกแยกกระถาง และควรปลูกห่างกัน เพื่อง่ายต่อดูแล

หมั่นตัดแต่งกิ่งก้านของพืชพรรณ พืชบางชนิดตัดแล้วจะแตกใหม่ สามารถใช้ได้ตลอด

ทำหลังคาหรือโครงตาข่ายบังแดด และอย่ามองข้ามสวนแนวตั้ง เพราะช่วยประหยัดพื้นที่ได้มากทีเดียว โดยอาจเลือกปลูกไม้ประดับต้นเล็กๆ หรือพืชผักสวนครัว เพิ่มสีสันของสวนด้วยสีกระถางที่ฉูดฉาดตัดกัน 

เมื่อได้แนวทางการตกแต่งสวนเรียบร้อยแล้ว ก็ไปหาซื้อต้นไม้ตามที่ต้องการ และจัดวางตามแผนร่างได้เลย อย่าลืมใส่ปุ๋ยและรดน้ำให้สม่ำเสมอด้วยล่ะ เพื่อให้สวนเป็นมุมผ่อนคลายแสนสุขอย่างที่เราตั้งใจไว้