โลกของเมล็ดกาแฟ

เมล็ดกาแฟมีอยู่หลายสายพันธุ์ แต่ที่รู้จักกันกว้างขวางคือ อราบิกา และโรบัสตา สำหรับอราบิกานั้นมักจะนำไปผลิตกาแฟที่มีคุณภาพสูง ขณะที่โรบัสตานั้นก็ถูกกว่า ส่วนใหญ่จะนำไปผลิตเป็นกาแฟสำเร็จรูป

เรื่อง...รอยนวล

เรามาคุยกันต่อเรื่องเมล็ดกาแฟดีกว่าค่ะ เมล็ดกาแฟ ภาษาอังกฤษเรียกว่า คอฟฟี่ บีน (Coffee Bean) ทั้งๆ ที่ความจริงแล้วควรจะเรียกว่า คอฟฟี่ ซี้ด (Coffee Seed) มากกว่า

เพราะกาแฟเป็นเมล็ดที่อยู่ในลูกไม้สีแดงหรือม่วง ซึ่งมีชื่อเรียกว่าอีกอย่างหนึ่งว่า คอฟฟี่ เบอร์รี หรือ คอฟฟี่ เชอร์รี หรือจะเรียกสั้นๆ ว่า เชอร์รี ก็ได้ แต่ที่ถูกเรียกว่าเป็น Bean อาจเพราะรูปร่างลักษณะที่คล้ายเมล็ดถั่วก็ได้

ในเชอร์รีหนึ่งลูกนั้นมักจะมีกาแฟอยู่สองเมล็ด แต่ก็มีเปอร์เซ็นต์น้อย (มาก) ที่จะมีเมล็ดแค่หนึ่ง กลายเป็นกาแฟพิเศษ ซึ่งมีชื่อเฉพาะว่า พีเบอร์รี และในเมล็ดเหล่านี้เองที่มีกาเฟอีนผสมอยู่ด้วย

ตามตำนานเล่าว่า กาแฟมีต้นกำเนิดจากเอธิโอเปีย ก่อนจะถูกนำไปเพาะปลูกในถิ่นอื่น เมื่อกาแฟเป็นเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก ทำให้เมล็ดกาแฟเป็นพืชที่มีราคา เป็นสินค้าส่งออกในหลายประเทศ

เมล็ดกาแฟมีอยู่หลายสายพันธุ์ แต่ที่รู้จักกันกว้างขวางคือ อราบิกา และโรบัสตา สำหรับอราบิกานั้นมักจะนำไปผลิตกาแฟที่มีคุณภาพสูง ขณะที่โรบัสตานั้นก็ถูกกว่า ส่วนใหญ่จะนำไปผลิตเป็นกาแฟสำเร็จรูป

แหล่งผลิตกาแฟที่สำคัญของโลกคือ กลุ่มละตินอเมริกา แอฟริกากลาง ตอนใต้ของอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซีย กาแฟก็คล้ายๆ กับไวน์ตรงที่คุณภาพและคุณลักษณะขึ้นอยู่กับสภาพดินฟ้าอากาศ

ปัจจุบันมีแหล่งเพาะปลูกกาแฟที่มีชื่อเสียงอยู่หลายแหล่งทั่วโลก อย่างเช่น จาเมกา (อ้าง) เป็นแหล่งผลิตกาแฟที่มีชื่อเสียงที่สุดของโลกนั่นก็คือ กาแฟที่เรียกว่า บลูเมาน์เทน จากยอดเขาสูง ส่วนใหญ่แล้วกาแฟจากที่นี่จะถูกส่งไปประเทศญี่ปุ่น อาจจะมีเพียงเล็กน้อยที่หลุดรอดไปถึงประเทศอื่นๆ

ขณะที่บราซิล นั้นเป็นผู้ผลิตกาแฟมากเป็นอันดับ 1 ของโลก กาแฟที่มีชื่อเสียงของเมืองแซมบาคือ บราซิเลียน ซานโตส ผู้ผลิตกาแฟอันดับ 2 ของโคลัมเบีย เขามีกาแฟชื่อ ซูรีโม เป็นที่รู้จักทั่วไป แต่ถ้าเป็นฮาวาย แล้วละก็ต้องโคนา

คุณลักษณะของกาแฟจากทวีปอเมริกาคือ เป็นกาแฟที่มีความสมดุล เข้มข้นปานกลาง เปรี้ยว ดื่มแล้วให้ความสดชื่น และมีกลิ่นดอกไม้

ในทวีปเอเชียก็มีหลายประเทศที่ผลิตกาแฟได้ เพื่อนบ้านเราอย่างเวียดนามนั้นได้ชื่อว่า ส่งออกกาแฟได้เป็นอันดับ 3 ของโลก และอินเดียก็ไม่ได้มีชื่อเสียงเฉพาะเรื่องชา แต่ยังผลิตกาแฟดีๆ ออกมาในชื่อ มอนซูน มาลาบาร์

ใกล้ๆ บ้านเรามีประเทศอินโดนีเซียที่เป็นแหล่งที่มีชื่อเสียงในเรื่องกาแฟ เมืองที่ผลิตกาแฟเป็นล่ำเป็นสันคือ ชวา ซึ่งเขามีวิธีการบ่มกาแฟที่สุดพิเศษ เพื่อเปลี่ยนสีเมล็ดกาแฟและเพิ่มรสชาติ นอกจากนี้ก็ยังมีกาแฟจากสุมาตรา ซึ่งคอฟฟี่เลิฟเวอร์ทั่วโลกชื่นชอบ ไม่ว่าจะเป็นกาแฟที่เรียกว่าแมนเฮลิงหรืออันโกลา กาแฟจากอินโดนีเซียจะเข้มข้น หอม ไม่ค่อยเปรี้ยว ให้ความรู้สึกและกลิ่นอายแบบธรรมชาติ

ประเทศเล็กๆ อย่าง เอธิโอเปีย ก็มีกาแฟเป็นสินค้าส่งออก ไม่ว่าจะเป็นกาแฟฮาร์ราร์ ลองเบอร์รี หรือซีดาโม หรือ คาฟฟา แต่กาแฟของประเทศนี้มักจะมีคุณภาพที่ไม่แน่นอน เพราะบางครั้งมีการนำกาแฟป่าซึ่งขึ้นตามธรรมชาติไปผสมด้วย ส่วนเคนยาก็มีกาแฟคุณภาพชื่อ เคนยา AA

กาแฟจากแอฟริกาจะมีหลากรสผสมผสานกันอยู่ มีความเข้มข้นระดับปานกลางขึ้นไป รสออกเปรี้ยว ให้ความรู้สึกเหมือนดื่มชิมไวน์ให้กลิ่นรสเหมือนดอกไม้ มีความเข้มข้นระดับปานกลางขึ้นไป

ในบ้านเรานั้นสามารถปลูกกาแฟโรบัสตาได้ในหลายจังหวัดทางภาคใต้อย่างเช่น กระบี่ ตรัง ชุมพร ฯลฯ ส่วนอราบิกาปลูกได้บนภูเขาทางภาคเหนือ แหล่งที่มีชื่อเสียงก็เช่น ดอยช้าง จ.เชียงราย เป็นต้น

เมล็ดกาแฟจากแต่ละแหล่งก็มีคุณลักษณะของรสชาติที่แตกต่างกันออกไป ใครจะชอบใจกาแฟจากที่ไหน คงจะต้องอาศัยประสบการณ์ คือ ทดลองชิมไปเรื่อยๆ จนกว่าจะเจอที่ “ใช่”