ภูเขาน้ำแข็ง

โดย...ณศักต์ อัจจิมาธร

ว่ากันว่าหนึ่งในสิ่งที่นักเดินเรือกลัวมากที่สุดระหว่างเดินทางกลางมหาสมุทรอันเวิ้งว้างก็คือ “ภูเขาน้ำแข็ง”

ภูเขาน้ำแข็งเป็นน้ำแข็งบริสุทธิ์ที่มีความหนาแน่นอยู่ที่ประมาณ 920 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ในขณะที่น้ำทะเลมีความหนาแน่นประมาณ 1,025 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

ด้วยความหนาแน่นที่ต่ำกว่าน้ำ ภูเขาน้ำแข็งจึงมักลอยเอื่อยไปเรื่อยตามแต่กระแสน้ำจะพาไป และที่สำคัญส่วนที่โผล่พ้นน้ำขึ้นมาให้มองเห็นนั้นจะมีประมาณ 1 ใน 10 ส่วนจากขนาดที่แท้จริงของภูเขาน้ำแข็งไม่ว่าจะมีขนาดเล็กหรือใหญ่เพียงใดก็ตาม

ฉะนั้น เมื่อลอยอยู่กลางทะเล ก้อนน้ำแข็งเล็กๆ ที่มีเนื้อที่พอให้คนยืนได้ไม่กี่คน อาจมีขนาดใหญ่โตเท่ากับสนามฟุตบอลซ่อนอยู่ใต้ผืนน้ำ

เหตุนี้ภูเขาน้ำแข็งจึงเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อบรรดาเรือเดินสมุทร เพราะเพียงแค่เฉียดไปใกล้ ส่วนที่อยู่ใต้น้ำของภูเขาน้ำแข็งก็อาจจะสร้างความเสียหายให้กับลำตัวของเรือที่อยู่ใต้น้ำอย่างรุนแรงจนถึงกับอับปางเอาได้ง่ายๆ

หากเปรียบโลกออนไลน์เป็นมหาสมุทร ผู้คนที่เข้าไปใช้งานก็คงไม่ต่างอะไรกับนักเดินเรือ

เราเข้าเว็บนั้น ออกเว็บนี้ กดไลค์ให้สเตตัสของคนนั้น แชร์ข้อมูลของคนนี้ เสิร์ชสารพัดสิ่งแทบจะตลอดเวลา

อาจเรียกได้ว่า นักเดินเรือบนโลกออนไลน์ เป็นนักเดินเรือที่เดินทางอย่างไม่มีจุดหมาย เพราะเราต่างล่องไปตามท้องทะเลของโลกไซเบอร์อันเวิ้งว้างอย่างไม่มีจบสิ้น

เมื่อโลกออนไลน์เป็นมหาสมุทร และมีผู้คนเป็นนักเดินเรือ ภูเขาน้ำแข็งที่ลอยอยู่เกลื่อนกลาดในท้องทะเล ก็คงไม่ต่างอะไรกับข้อมูลที่หลั่งไหลอยู่บนเครือข่ายไซเบอร์

บางข้อมูลก็เปรียบได้กับแผ่นน้ำแข็งบางๆ ที่ลอยอยู่เหนือผิวน้ำ มองเห็นได้โดยง่าย ไม่ได้ซ่อนอันตรายใดๆ ไว้ ขณะที่บางข้อมูลก็เปรียบได้กับภูเขาน้ำแข็งที่โผล่บางส่วนพ้นน้ำมาให้เห็นเพียงเล็กน้อย หากแต่ซ่อนขนาดมหึมาเอาไว้ใต้น้ำ

ในยามที่โลกออนไลน์กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ฝ่ายหนึ่งใช้ประหัตประหารอีกฝ่ายในสงครามข่าวสารนั้น ปฏิเสธไม่ได้ว่า ข้อมูลจำนวนไม่น้อยที่หลั่งไหลไปมานั้น เป็นข้อมูลที่เป็นภูเขาน้ำแข็งขนาดมหึมา ที่ฝ่ายหนึ่งมักจะมีการตัดทอนบางส่วนบางตอนซ่อนไว้ใต้น้ำ และเลือกที่จะให้ผู้คนทั่วไปเห็นแค่เพียงบางส่วนเล็กๆ ที่โผล่พ้นน้ำเพื่อประโยชน์ของตัวเอง

สิ่งสำคัญ คือ ข้อมูลที่โผล่มาให้เห็นเล็กๆ นั้น ได้ทำให้ผู้คนจำนวนไม่น้อยเกิดหลงเชื่อและนำมาซึ่งความเข้าใจผิดที่สามารถสร้างปัญหาได้ตั้งแต่ระดับเล็กๆ ที่มีคนเกี่ยวข้องไม่กี่คนไปจนถึงปัญหาระดับประเทศที่มีผู้เกี่ยวข้องเป็นล้าน

ใครบางคนบอกว่า บางครั้งข้อมูลบนโลกออนไลน์ ก็ทำให้คนจำนวนไม่น้อยสามารถตัดสินคนใดคนหนึ่ง หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้ทันที โดยไม่ต้องอาศัยการพิจารณา ราวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในนวนิยายเรื่อง “คำพิพากษา” ของ ชาติ กอบจิตติ ก็ไม่ปาน

ในยุคที่ต้องเผชิญกับข้อมูลมหาศาลที่ไหลบ่าเข้ามาให้สัมผัสในทุกโสตประสาทแทบจะตลอดเวลา การสร้างภูมิคุ้มกันในการรับข้อมูลด้วยการคิด วิเคราะห์ และแยกแยะ จึงเป็นเรื่องจำเป็นยิ่ง

อย่างน้อยเมื่อเจอกับข้อมูลบางประเภท เราจะได้รู้ให้ถ่องแท้ว่า ข้อมูลนั้นเป็นภูเขาน้ำแข็งที่ซ่อนอะไรหลายอย่างไว้ใต้น้ำและเลี่ยงหนีได้ทัน ก่อนที่ภูเขาน้ำแข็งจะสร้างอันตรายให้กับเรา