สันติสุข...จะเกิดขึ้นในสังคมไทยได้อย่างไร! ?(ตอน ๓)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

สังคมวิถีพุทธ จึงมีแต่สัตบุรุษที่มั่นคงอยู่ในศีลธรรม รู้จักให้อภัย ไม่จองเวร ด้วยมีพรหมวิหารธรรมเป็นเครื่องอาศัย การสอนจิต ...อบรมจิตให้มีเมตตากรุณา ละวางความพยาบาท เบียดเบียน รู้จักให้อภัย มีสำนึกในความเป็นมนุษย์ด้วยการมีหิริโอตตัปปะ จึงเป็นเอกลักษณ์ของสัตบุรุษในสังคมวิถีพุทธ

การทำความเข้าใจในความเหมือนกันของความเป็นสัตว์ผู้เผชิญอยู่กับความทุกข์อย่างเสมอกัน จึงเป็นหลักความจริงที่ถูกนำมาสอนใจ เพื่อการตั้งความเมตตาในเพื่อนสัตว์ทั้งหลายที่เสมอกันในความทุกข์ แม้ว่าจะมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างกันไปด้วยผลกรรมที่ตบแต่งในรูปร่าง หน้าตา กิริยาท่าทาง สติปัญญา ความรู้ความสามารถ เพศ วัย ตลอดจนถึงหน้าที่การทำงาน แต่มีสามัญลักษณะที่เหมือนกันด้วยปรากฏแห่งความจริงที่ไม่เที่ยง ไม่คงทน ไม่ใช่ตัวตน โดยเฉพาะความรู้สึกนึกคิดที่ไม่ต้องการความทุกข์ การมองเห็นว่า ทุกข์เป็นของน่าเกลียด... การไม่อยากเป็นทุกข์ จึงเป็นพื้นฐานความจริงของทุกชีวิตที่มีชีวิตจิตใจเลือดเนื้อมีความรู้สึกนึกคิดเหมือนกัน สมดังคำกล่าวที่ว่า เขาก็มีจิต เราก็มีใจ ไม่ต่างกันเลย

การเรียนรู้ให้เข้าใจในธรรมชาติ คือ สภาพความมีอยู่จริง จึงเป็นเรื่องจำเป็นต่อการเรียนรู้เพื่อชีวิตที่แท้จริง เพื่อจะได้อยู่ร่วมกับสภาพความเป็นจริงที่ดำเนินไปตามกำหนดกฎเกณฑ์ สอดประสานสัมพันธ์กันได้อย่างไม่ขัดเขิน... โดยเฉพาะการเข้าใจในความมีอยู่จริงในธรรมชาติที่สรรพชีวิตต้องเสมอกัน ไม่มีใครเก่งกว่ากัน ด้วยการดำเนินไปตามธรรมวิถี เกิด แก่ เจ็บ ตาย... การยอมรับความจริงที่ว่า สรรพธรรมทั้งหลาย ต้องเป็นไปเช่นนี้ อย่างเป็นปกติ จะนำไปสู่ความมีเมตตากรุณาต่อกัน การตั้งเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ไว้ประจำจิต ครบพรหมสี่หน้า จึงเป็นหลักธรรมปฏิบัติในพระพุทธศาสนาที่พระพุทธเจ้าของเราได้แสดงให้ดู บอกให้รู้ และชี้ให้เห็น คุณประโยชน์อันสูงสุดและโทษของการล่วงเกิน...

การสั่งสอนให้ชนะใจผู้อื่นด้วยความดี จึงเป็นหลักการในพระพุทธศาสนา จึงปฏิเสธชัยชนะที่ได้มาด้วยความโหดร้ายป่าเถื่อน จึงไม่เคยมีสงครามในนามพระพุทธศาสนาตั้งแต่สมัยพุทธกาลสืบมาถึงปัจจุบัน ทั้งที่มีอายุมากกว่า ๒,๖๐๐ ปี ที่สำคัญกลับส่งผลให้เกิดสันติสุขต่อสังคมที่นำหลักพระธรรมวินัยไปใช้เป็นนโยบายการบริหารปกครอง... ด้วยการชี้ให้เห็นความจริงว่า ชัยชนะที่แท้จริง ไม่ใช่ชัยชนะอันเกิดจากเดชานุภาพ เพราะว่าชัยชนะเช่นนี้ มีอิทธิพลดำรงอยู่ก็เพียงชั่วกาลอายุของบุคคล ซึ่งเดชานุภาพนั้นยืนยงไม่ถึงชั่วชีวิตด้วยซ้ำไป ด้วยการสร้างอำนาจทำลายคืนกลับ ผู้ใช้เดชานุภาพนั้น อันเป็นไปตามกฎเวรานุเวร ที่เปรียบเสมือนรอยเกวียนที่ติดตามรอยเท้าโคที่ลากไป จนเกิดรอยเกวียนขึ้นตามรอยโคไม่จบไม่สิ้น ตราบที่ยังกระทำอยู่ เราจึงมักจะพูดว่า รอยโครอยเกวียน หรือกงเกวียน กำเกวียน ที่ต้องหมุนวนสืบเนื่องไปเป็นเช่นนี้

ในพระพุทธศาสนาของเรา ได้บันทึกเรื่องราวของกฎแห่งกรรมที่แสดงความเป็นจริงแท้ไว้มากมาย หรือหากจะยกตัวอย่างให้เห็นชัดเจน กรณีปิตุฆาตของพระเจ้าอชาตศัตรูกษัตริย์แห่งแคว้นมคธ ที่กระทำต่อพระราชบิดาพิมพิสาร ก็จะเห็นรูปธรรมกงเกวียน กำเกวียนที่หมุนตามมาสนองในร่องรอยโครอยเกวียนนั้น เมื่อต่อมาในสมัยของพระเจ้าอชาตศัตรูก็ถูกพระเจ้าอุทยภัทร ซึ่งเป็นราชโอรสปลงพระชนม์ หรือกระทำปิตุฆาตเช่นเดียวกัน และพระราชโอรสในรัชกาลหลังๆ ต่างก็ได้กระทำปิตุฆาตลอบปลงพระชนม์พระราชบิดาของตนไปตามลำดับ เช่น

พระเจ้าอุทยภัทร ครองราชย์ ครบ ๑๖ ปี ถูกพระเจ้ามหามุณฑิกะพระราชโอรสปลงพระชนม์

พระเจ้ามหามุณฑิกะ ครองราชย์ ครบ ๔ ปี ก็ถูกพระเจ้าอนุรุทธะราชโอรสปลงพระชนม์

พระเจ้าอนุรุทธะ ครองราชย์ ครบ ๔ ปี ก็ถูกพระเจ้านาคทาสกะราชโอรสทรงลอบปลงพระชนม์

พระเจ้านาคทาสกะ ครองราชย์ ครบ ๒๔ ปี ถูกประชาชนก่อรัฐประหารล้มล้างสำเร็จโทษ และสถาปนาราชวงศ์สุสุนาคขึ้นมาแทน...

จากเรื่องดังกล่าวที่ยกขึ้นมาประกอบ จะเห็นได้ชัดถึงกฎเวรานุเวร... ซึ่งมีกษัตริย์ในวิถีพุทธในหลายสมัยได้เห็นเหตุเภทภัยดังกล่าว จึงเปลี่ยนมายึดหลักธรรมคำสั่งสอนในพระพุทธศาสนาเป็นนโยบายการปกครองประเทศ ดังเช่น พระเจ้าอโศกมหาราชแห่งราชวงศ์โมริยะ พระองค์ทรงได้รับแรงบันดาลใจจากพระสูตรที่ชื่อ จักกวัตติสูตร จึงทรงนำหลักธรรมจักกวัตติวัตรไปถือปฏิบัติ ด้วยทรงเห็นเภทภัยจากการใช้เดชานุภาพ ที่นำไปสู่การรบราฆ่าฟันกันอย่างโหดร้ายป่าเถื่อน... ทรงสำนึกว่า การทำสงครามไม่ได้มีชัยชนะอย่างเดียว แต่สงครามกลับสร้างความตายให้กับชีวิตผู้บริสุทธิ์จำนวนมากมาย สงครามทำให้เกิดความพินาศ การทำลาย และนำมาสู่ความโศกเศร้าเสียใจแก่ผู้ได้รับผลซึ่งยังมีชีวิตอยู่ ไม่ว่าเด็กๆ ที่กำพร้าพ่อแม่ ครอบครัวที่พังทลายด้วยขาดผู้นำ หมู่ชนที่จมอยู่ในอารมณ์ทุกขเวทนา อาฆาตพยาบาท ด้วยผลแห่งสงคราม... จึงทรงเปลี่ยนมาเป็นธัมมานุภาพ ด้วยยึดหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ประกาศตนเป็นอุบาสกผู้มั่นคงในพระรัตนตรัย ทรงใช้หลักธรรมาธิปไตยปกครองมหาชนอย่างยุติธรรม จึงนำสังคมในชมพูทวีปไปสู่สันติสุขอย่างแท้จริง

...นโยบายอหิงสาธรรม และการอภัยโทษ ได้ถูกนำมาใช้เป็นหลักการปกครอง ตามแนววิธีพุทธธรรม ทรงปกครองประชาชนเหมือนบิดาปกครองบุตร ทรงเน้นความยุติธรรมและความฉับไว ในการปฏิบัติราชการในงานด้านกระบวนการยุติธรรม...

อ่านต่อฉบับหน้า