ศิลปะกลางทุ่ง

โดย...โจคุง

อากาศเย็นสบาย หนีความวุ่นวายเมืองกรุง มุ่งสู่ อ.ปักธงชัย แวะไปชมงานศิลปะกลางท้องทุ่ง ณ จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม กันดีกว่า (มั้ย)

จัดต่อเนื่องมา 4 ปี ภายใต้โครงการ “อาร์ต ออน ฟาร์ม” นำผลงานศิลปะมาจัดแสดงบนพื้นที่ต่างๆ ที่ไม่ได้อยู่ในแกลเลอรีห้องสี่เหลี่ยม แต่เป็นแปลงผัก ร่องสวน นาข้าว บ้านอีสาน กลางหนองน้ำ

ปีนี้มี 7 ศิลปิน จากไทย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ เข้าร่วมแสดง ไฮไลต์ที่น่าสนใจแทรกอยู่ทั่วฟาร์ม โดยใช้ธีมสำคัญ นั่นคือ “ผ้าอีสาน” เป็นส่วนหนึ่งของแต่ละชิ้นงาน ตามแนวคิด “ออนซอนหลาย ลายผ้าอีสาน”

 

“กฤติยา กาวีวงศ์“ ผู้อำนวยการหอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน บอกการแสดงผลงานศิลปะแนวนี้ได้หลอมรวมหลายๆ สิ่งอย่างเอาไว้ด้วยกัน ทำให้เกิดมิติน่าค้นหา ตั้งแต่ภาคการเกษตร สถาปัตยกรรม ธรรมชาติ ตลอดจน วิถีชีวิตและคติความเชื่อ

“เอจิ ซูมิ” ศิลปินญี่ปุ่น สร้างผลงาน Cocoon ด้วยการรังสรรค์รังไหมขนาดยักษ์ ทำจากเหล็ก ไม้ไผ่ และขุยรังไหม สะท้อนแนวคิดย้อนแย้งถึงการก่อเกิดเป็นเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม ที่มาที่ไปก่อนจะที่ผู้คนจะได้สวมใส่ ล้วนมาจากชีวิตเล็กๆ ที่เรียกว่าไหม

“ผมอยากพาทุกคนไปหากระบวนการผลิตเสื้อผ้า ยิ่งเฉพาะผ้าไหม คนส่วนใหญ่อาจยังไม่รู้ แต่จริงๆ มันมีความซับซ้อนซ่อนอยู่ แล้วผมก็อยากให้งานชิ้นนี้เป็นเสมือนความหวังและความฝันสำหรับผู้คนที่เข้ามาชมผลงานด้วยครับ”

 

Hammock 500 ผลงานชวนตื่นตาโดยศิลปินญี่ปุ่น “จิโระ เอนโดะ” ใช้ผ้าขาวม้าสีสันแซบๆ ความยาว 100 จำนวน 5 ชิ้น ผูกต่อกันยาวเลื้อยไปตามต้นไม้ริมคลอง เล่นกับคอนเซปต์สิ่งที่มีอยู่ตามธรรมชาติกับสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น

ศิลปินไทย “กฤช งามสม” ยังคงทำงานสนุกๆ และถนัดเช่นเดิม ผลงาน “แมลงปอล้อคลื่น” ตั้งอยู่กลางนาข้าวเขียวขจี เป็นงานประติมากรรมที่ต้องอาศัยแรงลมช่วย จึงจะนำไปสู่ความสมบูรณ์ของชิ้นงาน

“งานชิ้นนี้ต้องพึ่งธรรมชาติล้วนๆ ครับ แต่ถ้าไม่มีลม ก็อาจจะใช้แรงคนนี่ละช่วย หรือจะตั้งไว้เฉยๆ โดยไม่มีลม มันก็จะเป็นงานประติมากรรมกลางแจ้ง มีกลไกคล้ายกับเครื่องสาวไหม โครงสร้างคือข้อจำกัดของการแสดงงานกลางแจ้ง วัสดุต้องทนแดดทนฝน ปีกแมลงปอผมก็ใช้ผ้าเป็นองค์ประกอบ เลือกสีแดงสดๆ จัดๆ เพราะอยากให้สีมันตัดกับสีเขียวของนาข้าว

แรงบันดาลใจมันมาจากแมลงปอที่บ้านผม จ.พิจิตร ตอนเด็กๆ มีเยอะมาก แต่พอกลับไปอีกครั้ง มันเริ่มหายไป เพราะชาวนาใช้ยาฆ่าแมลง ต่างกับที่ฟาร์มจิม ปีที่แล้วผมมาเจอ มันบินมาเป็นฝูง ผมก็เลยเกิดไอเดียที่จะสร้างงานชิ้นนี้ขึ้นมา เพื่อล้อกับสถานที่”

“ควอนยองจู” ศิลปินเกาหลีใต้ สะท้อนความเป็นไปของ “ป้ายโฆษณา” ริมทางที่ประเทศไทยและบ้านเกิด เหมือนกัน ขึ้นเด่นหราราวดอกเห็ด บางป้ายไร้ค่า ถูกทิ้งอย่างเลื่อนลอย ขณะที่อีกชิ้นเป็นงานวิดีโอที่เล่าถึงการทอผ้าของแม่ศิลปิน เป็นการเทียบให้เห็นถึงความเหมือนระหว่างคนเกาหลีกับคนไทย ที่มีวิถีผ้าคล้ายกัน

อีกหนึ่งรายของศิลปินไทย “ปราโมทย์ แสงศร” กับผลงาน “อีสานมาร์” แนวคิดสนุก เซอร์ และเหวอพอสมควร ศิลปินพาผู้ชมเข้าสู่สถานีอวกาศ มีตุ๊กตานักท่องอวกาศทำจากผ้า มีงานวิดีโอแสดงถึงการฝึกซ้อมก่อนไปกู้โลก โดยมีคนอีสานถูกเลือกให้ไปปฏิบัติภารกิจกู้โลก ในวันที่โลกจะแหลกสลาย ใครเล่าจะอยู่รอด

“พอดีคุณพ่อเป็นคนอีสาน ผมก็เลยสนใจเรื่องคนอีสาน ผมว่าในอนาคตคนอีสานจะอยู่รอด น้ำท่วมโลก อีสานก็จะรอด (หัวเราะ) ถ้ารัฐบาลต้องเตรียมความพร้อม เพื่ออพยพคนไปอยู่ที่อื่น คนอีสานจะถูกเลือกเป็นคนแรกในภารกิจนั้น เพราะคุณสมบัติ คนอีสานอึด แข็งแรง คนอีสานทำได้ทุกอย่าง ให้ทำอะไรก็ทำ”

ศิลปินไทยแพ็กมาเป็นคู่ในนาม “อักษรพงศ์ธริน สตูดิโอ” สร้างความตื่นตาด้วยผลงานแสงเงาและสีสัน อันมาจากลวดลายผ้า “ทอลายศาลา” ศิลปินได้แรงบันดาลใจจากการทอเบื้องต้น แล้วไปโฟกัสเรื่องสีที่อยู่ในผืนผ้า ใช้แผ่นอะครีลิกใสเป็นประกอบหลัก ความหมายและความสวยของชิ้นงาน จึงมีแสงแดดเป็นตัวกำหนด ที่เปลี่ยนไปตามกาลเวลา

 

ปิดท้ายที่ผลงานของศิลปินเกาหลีใต้ “ลีวัน” มี 2 ส่วน งานจัดวางที่ใช้ธงผ้าเป็นสัญลักษณ์กับงานเพอร์ฟอร์แมนซ์ที่ชิดใกล้คนไทยเหลือเกิน โดยนำมิติความเชื่อเรื่องการกรวดน้ำแผ่กุศลบุญถึงเจ้ากรรมนายเวรมาจัดแสดง ในชื่อ Made in Thailand

“น้ำคือตัวแทนความบริสุทธิ์ในทุกๆ วัสดุ ความบริสุทธิ์นี้จะเป็นตัวแทนของผู้คน สังคม วัฒนธรรม ส่วนธงผ้าผมก็ได้ใส่ความเชื่อของคนทอลงไปด้วย เป็นคนอีสาน 3 คนที่อยู่ที่นี่แหละ”

ใครสนใจชมศิลปะกลางทุ่งชุดนี้ ก็แวะไปได้ที่ จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา ผลงานจัดแสดงจนถึงวันที่ 12 ม.ค. 2557 สอบถามรายละเอียด โทร. 085-660-7336 www.jimthompsonfarm.com