ความงามที่มีค่าศิลปะบนเนื้อทอง ของสะสมของบุญเลิศ สิริภัทรวณิช

โดย...กันย์ ภาพ ภัทรชัย ปรีชาพาณิช

โดยธรรมชาติของคนเรานั้นมักจะต้องชอบสิ่งของอะไรมากๆ สักอย่างอยู่เสมอ รักมากจนคลั่งไคล้หลงใหลอยากสะสม เป็นความสุขใจ เป็นอาหารทางตา คอยหยิบมาชื่นชมยินดี เวลาใจมุ่งมั่นอยู่กับของตรงหน้าจนเกิดสมาธิขึ้นมาได้อีกรูปแบบหนึ่ง เช่นเดียวกับเขาคนนี้

บุญเลิศ สิริภัทรวณิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่ม ออสสิริส เขาเป็นอีกคนหนึ่งที่ถือว่าเป็นนักสะสมขั้นเทพ เพราะเริ่มสะสมเครื่องทองเก่ามานานกว่า 30 ปี โดยสืบทอดเจตนารมณ์ เขาเกิดมาในครอบครัวของช่างทำทองสมัยเพชรบุรี เรียกว่าซึมซับในสายเลือดผูกพันมานานหลายสิบปี เขาจึงเริ่มสะสมของเก่ามาจากคุณพ่อที่เป็นช่างทองโบราณ ซึ่งสืบทอดกิจการร้านทองโบราณมาจากคุณปู่ที่เป็นช่างทองเพชรบุรีเมื่อ 70 ปีที่ผ่านมา

 

เขาเล่าต่อไปว่า เขาถือเป็นรุ่นที่ 3 ของตระกูลช่างทอง แต่ในรุ่นของเขานั้นจะเน้นเรื่องการบริหารงาน การทำตลาด มากกว่าจะลงมือผลิตเองเหมือนในยุคของคุณปู่และคุณพ่อ ที่ลงมือผลิตงานเองแทบทุกชิ้น ยุคของคุณพ่อเขานั้นท่านเป็นผู้ริเริ่มบ้านช่างทอง แถวบ้านหม้อ เมื่อ 30 กว่าปีก่อน

โดยเฉพาะคุณปู่ของเขานั้น แม้จะเป็นคนจีน เป็นช่างทองเพชรบุรี แต่ก็สืบทอดการทำทองมาจากช่างทองยุคอยุธยาแล้วแตกสายกันมาที่เพชรบุรี แม้จะเป็นชาวจีนแต่ก็มีความเป็นไทยผสมอยู่สูงมาก เพราะเติบโตมาในประเทศไทย คุณพ่อก็ย้ายรกรากจากเพชรบุรีมาอยู่ กทม. เมื่อ

30 กว่าปีที่แล้วที่บ้านหม้อ

 

เขาเล่าว่างานของช่างทองในยุคอยุธยากับเพชรบุรีจะมีรูปร่างหน้าตาคล้ายคลึงกัน จนมาถึงยุครัตนโกสินทร์แม้ไม่ละเอียดเท่า แต่ก็คงความสวยงามไว้ได้ใกล้เคียงกัน งานที่เขาสะสมจะเป็นงานเก่า เน้นการเดินลาย พวกกระดุมดอกบัวสัตตบงกช เพราะงานโบราณเป็นงานที่เน้นการใช้ฝีมืออย่างแท้จริง มีความอ่อนช้อยสวยงาม ซึ่งงานสมัยใหม่แม้จะเอาเทคโนโลยีมาช่วยก็ยังสวยงามอ่อนช้อยสู้ไม่ได้เลย

“ของที่สะสมไว้จะเป็นงานฝีมือของคนในตระกูลเราเอง เช่น งานของคุณปู่ (อากง) ซึ่งมีอยู่กว่า 50 ชิ้น บางชิ้นผมก็เก็บไว้เป็นต้นแบบ เพราะงานยุคนั้นช่างทองล้มหายตายจากไปแล้ว เขาใช้มือล้วนๆ มาถักทอดุนลาย ไม่มีเครื่องจักรมาช่วยอะไรเลย แต่งานสวยสุดใจไปเลย งานแต่ละชิ้นก็จะมีความเป็นเอกลักษณ์ ไม่เหมือนกัน เพราะทำทีละชิ้น บิดแรงนิดลายก็เปลี่ยนไปแล้ว เป็นความสวยเฉพาะตัว งานฝีมือแบบนั้นผมพยายามจะมาทำใหม่ก็ได้ไม่สวยเท่าเดิมในเรื่องเสน่ห์และความอ่อนช้อย”

 

บุญเลิศ กล่าวว่า งานที่เขาเก็บนั้นอายุ 100 กว่าปี คืองานยุคช่างทองเพชรบุรี เขาสะสมมาเรื่อยๆ คนไทยไม่ค่อยสะสมของเก่า เราจึงถูกญี่ปุ่นกับพวกยุโรปมากว้านซื้อไปซะเยอะแล้ว และการที่ผมสะสมนั้นเพราะรักและชอบ หลงใหลเก็บไว้เป็นสมบัติให้ลูกให้หลาน อยากเก็บงานของคนระดับชั้นครูเอาไว้เป็นไอเดียเวลาออกแบบงานใหม่ๆ ไม่เคยคิดว่าเก็บแล้วจะราคาขึ้นไหม ไม่ได้คิดจะเอาไปขาย ถ้าเจอชอบมีกำลังจะซื้อไหว ราคาสมเหตุสมผลไม่เว่อร์เขาตัดสินใจได้ทันที งานของช่างโบราณไม่ว่าสายไหนก็อยากเก็บไว้ ไม่อยากให้หลุดไปนอกประเทศ เก็บไว้เป็นสมบัติให้ลูกหลานได้ดูว่ารากเหง้าของเรามาจากไหน งานระดับครูบาอาจารย์เป็นอย่างไร เอาไว้ศึกษาและชื่นชม

งานทองไม่ต้องดูแลรักษามาก เก็บไว้นานๆ อาจจะมีคราบน้ำหมากขึ้นเป็นสีแดงจางๆ ถือว่าเป็นเรื่องปกติไม่ได้เสียหายอะไร เป็นธรรมชาติ ดูเป็นเสน่ห์ดีนะ ไม่ต้องไปล้างหรือทำความสะอาด ส่วนพลอยอาจจะใช้น้ำมันละหุ่ง น้ำมันมะรุม หรือน้ำมันมะกอกแต้มสำลีหมาดๆ ถูเบาๆ นานๆ ครั้งให้พลอยมีความชุ่มชื่นบ้าง อย่างพวกมรกตถ้าเก็บไว้นานๆ จะแห้งเปราะแลดูกระด้าง ถ้าชโลมน้ำมันจะดูแวววาวขึ้นได้ คนโบราณเขาก็ใช้น้ำมันจากตัวเราถูหน้าถูมือ ใส่ไปบ่อยๆ มันก็ดูขึ้นเขาสุกปลั่งไปเองตามธรรมชาติ

 

คำแนะนำการดูแลเครื่องประดับทองคำ

ทองเป็นเครื่องประดับที่ทนทานที่สุด แต่ถ้ากระแทกหรือถูกขูดแรงๆ ก็เป็นรอยได้ คลอรีนสามารถทำปฏิกิริยากับทองได้ หากนำทองไปถูกคลอรีนบ่อยๆ จะทำให้โครงสร้างของทองอ่อนแอและอาจแตกหักได้ง่าย เพราะฉะนั้นให้หลีกเลี่ยงการใส่ทองลงสระน้ำหรือให้พ้นจากสารทำความสะอาดที่มีส่วนผสมของคลอรีน ถ้าเป็นทองลงยาให้หลีกเลี่ยงการกระแทกอย่างแรง และสวมใส่ขณะเล่นกีฬา เนื่องจากส่วนลงยาเป็นส่วนผสมของแก้ว จึงมีโอกาสแตกหักได้มาก เก็บรักษาทองโดยห่อด้วยผ้าที่นุ่ม ส่งทำความสะอาดร้านเครื่องประดับที่ไว้ใจได้ทุก 612 เดือน

วิธีทำความสะอาดเครื่องประดับทองคำ

เช็ดและทำความสะอาดด้วยผ้าชามัวส์หรือผ้าที่นุ่ม หลังจากล้างน้ำ การเก็บรักษาให้หลีกเลี่ยงจากฝุ่น ความชื้น เหงื่อไคล และเครื่องสำอาง หมั่นตรวจสอบเครื่องประดับว่ามีชำรุดหรือจุดเปราะบาง และนำมาซ่อมแซมที่ร้านประจำทันที เครื่องประดับของคุณจะกลับสู่สภาพที่ดีต่อไป

 

คำแนะนำการดูแลเครื่องประดับเพชรพลอย

ก่อนที่จะทำความสะอาดเครื่องประดับ สิ่งสำคัญอันดับแรกคือ เราต้องทราบว่าส่วนใดที่เป็นจุดอ่อนแอและต้องระมัดระวังเป็นพิเศษที่เพชรพลอยหรือโลหะอย่างเช่น ถ้าเป็นแหวนมรกตล้อมเพชร มรกตเป็นจุดที่อ่อนแอ ดังนั้นให้ปรึกษาผู้ขายเครื่องประดับว่าส่วนใดที่ต้องถนอมดูแลเป็นพิเศษจึงจะดีที่สุด

ผ้าที่ไม่เป็นขุยปราศจากสารเคมีเหมาะกับเครื่องประดับเพชรพลอย แตะน้ำหมาดๆ เช็ดเบาๆ ที่รอยคราบไคล ทำความสะอาดเครื่องประดับโดยใช้ผ้าแบบนี้ดีกับเพชร พลอยเนื้ออ่อน อย่างเช่น โอปอล อำพัน หรือเครื่องประดับลงยาที่แสนเปราะบาง หลีกเลี่ยงการขัดอย่างแรงบนเครื่องประดับที่มีพื้นผิวบอบบางหรือมีพื้นผิวพิเศษ ผ้าที่ใช้ทำความสะอาดควรซักด้วยมือในน้ำอุ่นและสบู่เหลว