นิทรรศการถาวรภาพโมเนต์ ที่หอศิลป์แห่งชาติแคนาดา

โดย...อฐิณป ลภณวุษ

ข่าวดีของพิพิธภัณฑ์หอศิลป์แห่งชาติแคนาดา กรุงออตตาวา ที่เพิ่งได้รับมอบจิตรกรรมภาพวาดแห่งยุคอิมเพรสชันมากคุณค่า ของจิตรกรแถวหน้าชาวฝรั่งเศส โคล้ด โมเนต์ (มีชีวิตระหว่าง ค.ศ. 1840-1926) มาชุดใหญ่ พร้อมสำหรับจัดแสดงเป็นนิทรรศการถาวรของหอศิลป์แห่งนี้ ที่จะดึงดูดคนรักศิลปะเข้ามาเยี่ยมชมได้อักโข

สำหรับผลงานชิ้นสำคัญที่มีความเกี่ยวข้องกับชาวแคนาดา ก็คือ Le Pont de Bois (1872) ซึ่งเป็นภาพเขียนในยุคแรกๆ ของจิตรกรผู้เอกอุที่วาดในแคนาดา ร่วมกับอีก 4 ภาพจากผลงานในช่วงปี 1884-1903 เข้ามาเสริมทัพกับภาพอื่นๆ ของ โคล้ด โมเนต์ ที่ขอยืมมาจัดแสดงไว้ชั่วคราว กลายเป็นการแสดงงานอิมเพรสชันนิสม์ครั้งใหญ่ครั้งหนึ่งได้ในออตตาวา

ก่อนหน้านี้ Rain, Pourville (1896) เคยจัดแสดงที่ผนังของพิพิธภัณฑ์หอศิลป์แห่งชาติแคนาดา กรุงออตตาวา มาครั้งหนึ่งแล้ว ขณะที่ Le Pont de Bois เคยอยู่ในคอลเลกชันส่วนตัวของ ดร.กุสตาฟ เรา ทั้งเคยจัดแสดงร่วมกับผลงานของจิตรกรอิมเพรสชันนิสม์อีกท่าน คือ เอดูอาร์ด มาเนต์ ณ แกลเลอรี ดูรองด์รูเอล ในกรุงปารีส ในทศวรรษที่ 1960 หลังจากนั้นนักสะสมชาวแคลิฟอร์เนีย นอร์ตัน ไซมอน เป็นผู้ซื้อไป และตอนนี้นำมาให้พิพิธภัณฑ์หอศิลป์แห่งชาติแคนาดายืมแบบไม่มีเงื่อนเวลา

“เราปลื้มมากที่ภาพเขียนดีๆ แบบนี้ ได้มาอยู่บนผืนแผ่นดินของแคนาดา” มาร์ค แมร์ ผู้อำนวยการของพิพิธภัณฑ์หอศิลป์แห่งชาติแคนาดา กล่าวขอบคุณผู้ให้ยืมอีกครั้ง “ผมถือเป็นเกียรติ และขอขอบคุณเจ้าของที่กรุณาให้ยืมมาเป็นการถาวร โดยเราจะจัดแสดงให้สาธารณชนทั่วไปได้ชมไปอีกหลายๆ ทศวรรษต่อจากนี้”

Le Pont de Bois นับเป็นภาพเขียนที่โดดเด่นในยุคเริ่มต้น ของศิลปินที่โลกรักมากที่สุดคนนี้ ซึ่งสามารถเข้ามาเติมเต็มพื้นที่ว่างระหว่างผลงานแห่งยุคเรียลิสม์ ก่อนจะเข้าสู่ยุคอิมเพรสชันนิสม์ ภาพเขียนดังกล่าวที่ดูมีกลิ่นอายแบบเรียลิสม์ วาดในปีเดียวกับภาพ Soleil Levant (1872) ที่ดูเป็นอิมเพรสชันนิสม์จัดมากๆ และก็ทำให้ โคล้ด โมเนต์ ได้ชื่อว่าเป็นจิตรกรอิมเพรสชันนิสม์เต็มตัว

ทั้งสองภาพที่ว่ามานั้น โคล้ด โมเนต์ วาดระหว่างที่อาศัยอยู่ในเมืองอาร์ชองเตยล์ แคว้นเควเบก ประเทศแคนาดา ระหว่างปี 1871-1878 โดยภาพสะพานบัวส์ หรือ Le Pont de Bois นั้น เป็นหนึ่งในคอลเลกชันสะพานหลายๆ ภาพที่เขาวาดเอาไว้ สะพานบัวส์ วาดในแคนาดา แต่ไม่ได้อยู่ในแคนาดา ทว่าเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งในสงครามฟร็องโกปรัสเซียนในยุโรป

ก่อนที่เขาจะลงมือวาดภาพนี้ 1 เดือน สะพานบัวส์ได้ถูกทำลายลงระหว่างที่ทหารฝรั่งเศสกำลังถอนทัพ เหตุการณ์ประวัติศาสตร์ครั้งดังกล่าว มีผลกระทบต่อตัว โคล้ด โมเนต์ โดยตรง เนื่องจากทำให้เขาต้องระเห็จไปยังกรุงลอนดอนในปี 1870 โดยด่วน เพื่อหนีภาวะสงครามในกรุงปารีส ก่อนที่จะลี้ภัยสงครามไปยังแคนาดาอยู่หลายปี

การทำลายสะพานบัวส์ ยังเปรียบเช่นการลบทิ้งประวัติศาสตร์หน้าเก่า แล้วก้าวสู่ยุคสมัยใหม่ของกรุงปารีส เช่นเดียวกับที่ Le Pont de Bois เป็นภาพสุดท้ายของยุคเรียลิสม์ ก่อนจะเริ่มยุคอิมเพรสชันนิสม์ด้วย Soleil Levant ยังไงยังงั้น

Le Pont de Bois จัดแสดงร่วมกับผลงานชิ้นสำคัญอีกมากมายจากศตวรรษที่ 19 ของโคล้ด โมเนต์ (ห้องแสดง C213) นอกจากนี้ ผู้มาเยือนในช่วงนี้ยังจะได้ชื่นชมผลงานของศิลปินอิมเพรสชันนิสม์ท่านอื่นๆ จากศตวรรษที่ 19 อีกด้วย อย่างเช่น โปล เซซานน์ เอดการ์ เดอกาส์ วินเซนต์ ฟาน โกะห์ กามิล ปิสซาโร ออกุสต์ เรอนัวร์ เป็นอาทิ