ชนกลุ่มน้อยของประเทศไทย

โดย...นพพล ชูกลิ่น

วันนี้ผมนั่งหาภาพที่จะนำมาลงในคอลัมน์ให้ท่านผู้อ่านหลังจากนั่งอยู่หน้าคอมพ์เป็นเวลานาน ผมเห็นภาพชาวเขา “เผ่าม้ง” ที่เคยถ่ายภาพไว้เมื่อหลายปีก่อน โดยเดินทางไปถ่ายภาพกับสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์

โดยในทริปนี้เดินทางจากกรุงเทพฯ ถึงเชียงใหม่โดยใช้รถบัสขนาดใหญ่ ใช้เวลากว่า 10 ชั่วโมง และต้องเดินทางขึ้นสู่หมู่บ้านม้ง โดยต้องเปลี่ยนเป็นรถสองแถวเล็กที่ดอยสุเทพ ใช้เวลาขึ้นสู่หมู่บ้านอีกกว่า 1 ชั่วโมง

ผมจำได้ว่าการเดินทางเพื่อไปให้ทันการชมพระอาทิตย์ขึ้นยามเช้าเป็นความกดดันอย่างยิ่งของนักถ่ายภาพที่ตั้งความหวังไว้ เพราะแสงยามพระอาทิตย์ขึ้น เป็นแสงที่ก่อให้เกิดมิติของภาพในการถ่ายภาพได้หลากหลายรูปแบบ ทั้งภาพทิวทัศน์ ภาพบุคคล

ผมชอบถ่ายภาพบุคคลในช่วงเวลาเช้าๆ เพราะนายแบบหรือนางแบบจะไม่ร้อนมากจนเกินไป ยิ่งถ้าเขาได้พักผ่อนมาอย่างเต็มที่ ไม่มีข้อกังวลใจในระหว่างวัน การถ่ายภาพบุคคลยามเช้าจะทำได้สมบรูณ์มาก แต่โดยส่วนใหญ่นักถ่ายภาพมักชอบที่จะถ่ายภาพทิวทัศน์ในยามเช้า

ส่วนตัวผมชอบถ่ายภาพทิวทัศน์ในยามเย็น เพราะการเข้าถึงตำแหน่งถ่ายภาพทำได้ง่ายกว่า สามารถเช็กรายละเอียดขององค์ประกอบภาพได้ง่ายกว่า เช่น ทิศทางของลมที่พัดพาใบไม้ให้ปลิวไหว ควรจะเป็นไปในทิศทางใดที่จะทำให้อารมณ์และความรู้สึกที่ถ่ายทอดออกมาจากภาพเข้าถึงความรู้สึกของผู้ชมได้

วันนี้ผมคุยเรื่องการถ่ายภาพมากไปหน่อยนะครับ ภาพถ่ายชุดนี้ผมถ่ายที่หมู่บ้านชื่อขุนช่างเคียน จ.เชียงใหม่ เป็นการถ่ายภาพบรรยากาศยามเช้าของวิถีชีวิตผู้คนที่ตื่นขึ้นมาภายใต้อากาศที่แสนบริสุทธิ์ ก้าวพ้นออกจากธรณีประตูบ้านก็พบกับญาติมิตรพี่น้องเพื่อนฝูง ผมเห็นการทักทายพูดคุยของผู้ใหญ่และเด็กในทุกช่วงวัยที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มและไมตรีจิตต่อกัน ต่างจากพวกเราที่อยู่ในสังคมที่เรียกว่าแดนศิวิไลซ์ ซึ่งมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่เข้าใจว่าครบถ้วนสมบรูณ์

แต่บนความครบถ้วนที่เราเข้าใจว่ามีนั้น ผมว่าสิ่งที่คนเมืองอย่างเราขาดคือความอบอุ่นทางจิตใจ ที่สังคมชนบทมีมากกว่าพวกเราอย่างล้นเหลือ ท่านผู้อ่านลองคิดดูนะครับ การกระจายตัวของครอบครัวในสังคมเมืองกับสังคมชนบทแค่ความแตกต่างของวิถีชีวิตที่มีองค์ประกอบของสิ่งอำนวยความสะดวกที่แตกต่างกัน สังคมเมืองจะพบครอบครัวให้พร้อมหน้าพร้อมตากันทั้งตระกูล ต้องนัดล่วงหน้ากันเป็นอาทิตย์หรือเป็นเดือน แต่ในสังคมชนบทเขาพบกันได้ทุกเช้า ทุกวัน และทุกเวลา

ผมเห็นความผูกพันที่ครอบครัวมีต่อกัน เสียงหัวเราะของเด็กยามเช้าที่มีเครื่องเล่นจากอุปกรณ์ที่หาได้จากธรรมชาติรอบๆ บ้าน ไม่มีราคาแต่มูลค่าทางจิตใจที่ชาวเขาเหล่านี้มีต่อกันในสังคมเล็กๆ นี้ ช่างยิ่งใหญ่กว่า ผู้คนที่อยู่ในสังคมเมืองเช่นเรามากนะครับ แล้วพบกันครับ