แชงกริล่า ตอน วิถีชีวิตของผู้คน

โดย......นพพล ชูกลิ่น

ถ้าหากเราค้นหาคำว่าดินแดนแห่งสวรรค์บนดิน เราก็จะพบว่านั่นคือ “ดินแดนแห่งแชงกริล่า” ชื่อที่ถูกตั้งมาใหม่นี้ ถ้าหากเราลองมองดูทางหลักภูมิศาสตร์จะพบว่าชื่อเดิมของแชงกริล่า คือ เมืองจงเตี้ยน ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลยูนนาน เขตปกครองพิเศษของชาวทิเบตตี๋ชิ้ง บนที่ราบในวงล้อมของขุนเขา

ลักษณะภูมิประเทศของจงเตี้ยน เป็นที่ราบทุ่งหญ้า มีภูเขาล้อมรอบ คำว่า “จง” นั้นหมายถึง ศูนย์กลาง หรือสิ่งที่กว้างใหญ่อันเป็นศูนย์กลาง ส่วน “เตี้ยน” นอกจากจะแปลว่า ทุ่งหญ้าแล้ว ยังอาจแปลว่า อาณาจักร ได้ด้วย ในปี พ.ศ. 2545 รัฐบาลจีนได้เปลี่ยนชื่อเมืองจงเตี้ยน (อีกครั้ง จากเดิมที่มีชื่อในภาษาทิเบตว่า เจี้ยนถัง) เป็น “แชงกริล่า” ภาษาจีนออกเสียงว่า “เซียงเกอ หลี ลา” xiang Ge Le La แปลว่า ที่ซึ่งสุริยันจันทราประทับในดวงจิต

เมืองจงเตี้ยน เป็นถิ่นฐานของชาวทิเบต ซึ่งตามชานเมืองยังคงรักษาเอกลักษณ์ของบ้านที่ก่อดินขึ้นเป็นตึกสี่เหลี่ยมแต่งด้วยไม้ซุงขนาดใหญ่ ผู้คนยังแต่งกายพื้นเมืองแชงกริล่า การเดินทางไปสู่แชงกริล่านั้นต้องเดินทางไต่ไหล่เขาไปเรื่อยๆ ใช้เวลานานพอสมควร ไม่ต่างอะไรกับดินแดนในฝัน

ชื่อแชงกริล่านั้นมาจากภาษาทิเบต หมายถึงหนทางนำไปสู่ดวงตะวันและดวงจันทร์โดยดวงจิต และแปลอีกความหมายหนึ่งว่า ดินแดนอีกด้านหนึ่งของโลก หรือแดนสวรรค์บนโลก อีกอย่างหนึ่งที่ทำให้ชื่อแชงกริล่าถูกกล่าวถึงหรือเป็นที่จดจำและใฝ่ฝันของนักเดินทาง เกิดจาก เจมส์ ฮิลตัน เขียนหนังสือนวนิยายเรื่องนี้แล้วขายดีมากๆ จึงทำให้คนในสมัยนั้น (สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2) อยากค้นหาให้เจอว่าที่แห่งใดบนโลกนี้ คือ ShangriLa เพราะเขาเหล่านั้นต้องการดินแดนที่ไม่มีการรบราฆ่าฟันกัน ต้องการค้นหาดินแดนที่มีแต่การให้และแบ่งปัน อันนี้เป็นข้อมูลที่มักถูกกล่าวถึงความเป็นแชงกริ-ล่า

แต่สิ่งที่ผมคิดว่าแท้ที่จริงความเป็นตัวตนของแชงกริล่าไม่ได้มาจากความงดงามของสถานที่แต่เพียงอย่างเดียว แต่ทั้งหมดน่าจะมาจากวิถีชีวิตของผู้คนที่อาศัยอยู่ในดินแดนแห่งนี้

ผมได้พบความน่ารักและมีน้ำใจไมตรีที่มีอยู่มากมายจากเมืองเล็กๆ แห่งนี้ ผมเดินเข้าไปขอถ่ายรูปด้วยการแสดงกิริยาง่ายๆ นั่นคือการยกมือไหว้ ซึ่งผมก็เข้าใจไปเองว่าเขาคงไม่ทราบความหมายของการพนมมือไหว้ในแบบไทยๆ แต่อย่างใด แต่สิ่งที่ได้รับกลับมา คนแก่ที่ยอมถอดหน้ากากกันฝุ่นที่จมูกเต็มไปด้วยเลือดกำเดาที่ไหลจนแห้งกรัง ท่านผู้เฒ่าก็หันกลับมาให้ผมถ่ายรูปด้วย

กิริยาที่เขินอายแต่เต็มเปี่ยมด้วยความเต็มใจนี้ เป็นเพียงสิ่งเล็กๆ ในการถ่ายภาพสำหรับบางคน แต่สำหรับผมมันช่างยิ่งใหญ่มากกับน้ำใจและความอารีที่มีให้ ถ้าท่านไม่ทราบว่าความเจ็บปวดจากการที่เลือดกำเดาไหลในขณะที่อากาศหนาวเหน็บแล้วต้องเอาเลือดที่แห้งกรังออกจากจมูกมันแสนจะเจ็บปวดยิ่งนัก

ผมเคยมีประสบการณ์และยังจดจำความเจ็บปวดนี้ได้เป็นอย่างดี ความงดงามของแชงกริล่าที่สำคัญที่สุดในสายตาผม คือ ความน่ารักของผู้คนที่อาศัยอยู่ ผมเห็นภาพลามะที่ยืนสวดมนต์ท่ามกลางความหนาวเย็นให้กับเมืองเล็กๆ ของเขา ผมไม่รู้ว่าเขาทำไปเพื่ออะไร แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในใจผม คือ ท่านช่างรักแผ่นดินแห่งเส้นขอบฟ้าแห่งนี้

ฝากภาพผู้คนและความน่ารักที่ผมยังเล่าไม่มีวันหมดจากประสบการณ์การเดินทางในระยะเวลาอันสั้นๆ ของผม ผมตั้งใจอย่างแน่วแน่ว่า ผมต้องกลับไปยังดินแดนสุดปลายฟ้าแห่งนี้ให้ได้อีกครั้ง แล้วจะนำเรื่องราวดีๆ และแสนงดงามมาให้ท่านผู้อ่านอีกครั้งนะครับ