สู่ฤดูดอกไม้บาน

โดย...ม.ล.จารุพันธ์ ทองแถม

อากาศหนาวเย็นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือทำให้เราปลูกไม้ดอกเมืองหนาว ซึ่งชอบอุณหภูมิต่ำได้หลายชนิด แม้แต่พื้นที่เชิงดอย เช่น ปากช่อง วังน้ำเขียว และหลายพื้นที่ใน จ.เพชรบูรณ์ ก็อาจปลูกไม้ดอกลูกผสมพันธุ์ใหม่ๆ ได้หลายต่อหลายชนิด แม้แต่ไม้ดอกซึ่งดูจะธรรมดา แต่ลูกผสมใหญ่ๆ ก็ให้ต้นเตี้ย แต่ดอกใหญ่ สีฉูดฉาด ดอกบานทนทานนับเป็นเดือน และหลังจากนั้นอาจตัดช่อมาผึ่งแห้งจัดแจกันเป็นผลิตภัณฑ์ดอกไม้แห้งจัดเป็นของชำร่วยได้อีกด้วย

ดอกไม้หลายสิบชนิดมีคุณสมบัติเป็นดอกที่บานไม่รู้โรย (Everlasting Quality) ในขณะที่ดอกไม้อื่นอีกหลายชนิดจะเบิกบานเหี่ยวแห้งโรยราทิ้งกลีบหลุดร่วงเน่าเปื่อยไป ดอกไม้ที่สามารถคงรูปทรงและสีสันอยู่ได้นี้คนไทยเรียกว่า “บานไม่รู้โรย” ซึ่งไม่เฉพาะเจาะจงถึงไม้ดอกชนิดใดชนิดหนึ่ง

การทำสวนดอกไม้และไม้ประดับประเภทต่างๆ ให้สวยงาม และพัฒนาไปเป็นธุรกิจการค้าขึ้นมาได้นั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการออกแบบวางผังสวนดอกไม้ในรูปแบบธุรกิจเสียก่อน ก่อนที่จะเริ่มลงมือปฏิบัติการในพื้นที่จริง

การออกแบบวางผังสวนดอกไม้ดังกล่าว ควรคำนึงถึงสภาพทางภูมิศาสตร์ของสวน สภาพดิน ชลประทาน ทำเลที่ตั้ง การคมนาคม จากนั้นจึงพิจารณาขนาดและความเหมาะสมในการประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ชนิดของสวนดอกไม้ แล้วจึงจัดชนิดประเภทพืชต่างๆ ให้ปลูกได้ตรงตามวัตถุประสงค์ของประเภทสวนนั้นๆ ต่อไป

ไม่ว่าจะเป็นสวนที่มีขนาดใหญ่โตกว้างขวาง หรือสวนขนาดเล็ก ล้วนแล้วแต่ก่อให้เกิดธุรกิจต่อเนื่องได้เสมอ ธุรกิจการจัดดอกไม้สด หรือดอกไม้แห้ง ธุรกิจสมุนไพร อาหารเสริมอบแห้ง บรรจุขวดหรือซอง ธุรกิจขายเมล็ดพันธุ์ดอกไม้ ธุรกิจขายไม้กระถาง ทั้งไม้ดอกล้มลุกหรือเฟิน ธุรกิจการปรุงบุหงาสำเร็จรูปจำหน่ายในหลากหลายรูปแบบดีไซน์ ธุรกิจดอกไม้ทับอัดแห้งในการ์ดหรือกรอบดอกไม้แห้ง และอีกหลายธุรกิจที่ไม่อาจกล่าวได้หมด

 

ผู้เขียนจะยกตัวอย่างประเภทสวนดอกไม้ที่น่าจะจัดสร้างขึ้นได้ในสภาพแวดล้อมของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นเขตของกรุงเทพฯ หรือชานกรุงเทพฯ หรือถ้าให้เหมาะสมยิ่งขึ้นก็อาจเป็นจังหวัดที่มีอากาศเย็น มีนักท่องเที่ยวทัศนาจรเข้าไปพักผ่อนหย่อนใจ ก่อให้เกิดรายได้อยู่เป็นประจำทุกปี

เทคนิคในการปลูกไม้ดอกในแปลงให้ดูสวยงามสะดุดตา

1.ปลูกจำนวนมากเป็นกลุ่ม ปลูกเป็นแปลงขนาดใหญ่ เพื่อให้เกิด Mass Effect ดูสะดุดตาขณะออกดอกพร้อมกัน และควรกำหนดชนิดที่มีดอกสีเดียวกันให้รวมกันเป็นกลุ่ม อย่าปลูกคละสีปนเปกันไป จะดูดลายตาไม่งาม

2.เลือกชนิดไม้ดอกให้เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ และปริมาณแสงแดด หากสถานที่ปลูกอยู่ในภาคกลางอาจใช้ไม้ดอกที่ไม่ต้องการอากาศหนาวเย็น แต่ถ้าสถานที่อยู่ทางภาคเหนือ หรือภาคตะวันออกเฉียงเหนือบนพื้นที่ระดับสูงราว 8001,000 เมตร จะเหมาะสมแก่การปลูกไม้ตัดดอกเขตหนาว เป็นต้น นอกจากนี้ยังต้องดูปริมาณแสงแดดในจุดที่จะทำแปลงปลูกไม้ดอกด้วย ถ้ามีแสงแดดเข้มต่ำ อาจเลือกไม้ดอกที่ต้องการแสงน้อย เช่น อิพิเซีย เบโกเนีย แพนซี หรือไวโอล่า และอิมเพเธียน เป็นต้น

3.ควรเลือกชนิดไม้ดอกให้เหมาะสมกับรูปร่างแปลงดอกไม้ โดยถือตามสภาพความสูงของไม้ดอกเป็นเกณฑ์ ถ้าเป็นแปลงรูปวงกลมมองได้ทุกทิศทางควรจะปลูกชนิดที่มีต้นสูงสุดอยู่ที่ในใจกลางวงกลมนั้น และปลูกชนิดดอกเล็กรองลงไปในวง ทำเช่นนี้จนให้ไม้ดอกชนิดเตี้ยที่สุดอยู่ในวงนอกสุด แต่ถ้าเป็นแปลงหน้าเดียว ควรเลือกชนิดที่มีต้นสูงสุดเป็นแนวหลัง และปลูกชนิดที่ให้ดอกลดความสูงลดหลั่นลงมาสู่ต้นเตี้ยด้านหน้าสุดของแปลง

4. ควรวางแผนกำหนดการออกดอกของพันธุ์ไม้ไว้ล่วงหน้า เพื่อจัดให้ไม้ดอกทุกชนิดได้บานในเวลาใกล้เคียงกันทั้งแปลง เพื่อความงามและความสะดวกกับการจัดการ นอกจากนี้ยังควรบันทึกความสูงและสีของดอกไม้แต่ละชนิดพันธุ์ เพื่อความสะดวกในการวางผังแปลงปลูกดังกล่าวต่อไป

พันธุ์ไม้ประดับแปลงที่น่าสนใจ

ฤาษีผสม อิมเพเธียน นิโคเตียนา (ยาสูบดอก) อาลิซัม โลบีเลีย พิทูเนีย กะหล่ำปลีประดับ ผักบุ้งฝรั่ง เวอร์ปีนา บีโกเนีย แววมยุรา ดาวกระจาย แกซาเนีย แพนซี ผีเสื้อ ฟล็อกซ์ พังพวย

ส่วนพืชที่จัดเป็นพืชถาวร หรือพืชหลายฤดู อาจขยายพันธุ์ได้โดยการตัดยอดปักชำหรือแบ่งแยกกอ ตัดชำเหง้าหรือหัวใต้ดิน พืชเหล่านี้ควรดูแลรักษาโดยการหมั่นตัดแต่งกิ่งใบแห้งให้แตกกิ่งแขนง หรือผลิยอดใหม่ เพื่อออกดอกใหม่ให้เราได้อีก การพรวนดินใส่ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมี และควรตรวจดูศัตรูพืช เช่น เพลี้ยอ่อนและมด ซึ่งจะนำเอาแมลงศัตรูพืชมาสู่พืชพันธุ์ไม้ของเราอยู่เสมอ