ระวัง!!!มะเร็งต่อลูกหมาก แนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น

โดย...อณุศรา ทองอุไร ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์

รพ.จุฬาฯ เชิญชวนให้ชายไทยวัย 50 ปีขึ้นไป เข้ารับการตรวจโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก เนื่องจากความชุกของการเป็นโรคในอนาคตมีแนวโน้มที่เพิ่มสูงขึ้น ด้วยสาเหตุจากวิถีชีวิต อาหารการกิน และสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนไป ระบุผู้ป่วยที่เป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก หากพบอาการในระยะเริ่มต้นจะสามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยวิทยาการที่ก้าวหน้ามากขึ้นของเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย

สาเหตุของการเกิดโรค

ผศ.นพ. อภิรักษ์ สันติงามกุล หัวหน้าหน่วยศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์, คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า สาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากมาจาก 3 สาเหตุหลัก คือ

1.การกระตุ้นของฮอร์โมนเพศชาย เป็นตัวกระตุ้นที่สำคัญเนื่องจากฮอร์โมนเพศชายไม่จางหายไปเร็วเหมือนผู้หญิง ฮอร์โมนเพศชายถูกกระตุ้นตลอดเวลา อาจก่อให้เกิดความผิดปกติของเซลล์ขึ้นมาได้

2.สาเหตุภายนอก อาทิ อากาศ มลพิษ มลภาวะ ทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลง และอาจเกิดร่วมกับตัวแปรอื่น เช่น อาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะชนิดของอาหารจากฝั่งตะวันตกที่เต็มไปด้วยไขมัน แคลอรีสูง และความเค็มสูง

3.กรรมพันธุ์ คนที่มีพ่อหรือพี่ชายเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากถือว่าความเสี่ยงเพิ่มสูงขึ้นด้วย

 

กลุ่มเสี่ยงคือใคร

กลุ่มเสี่ยงคือชายวัยเกิน 50 ปีขึ้นไป กรรมพันธุ์ คนที่มีพ่อหรือพี่ชายเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก กลุ่มที่รับประทานอาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะนม เนย ชีส และอาหารทอด เชื้อชาติ ชาติตะวันตกมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคนี้มากกว่าชนชาติตะวันออก โดยชนชาติที่มีเสี่ยงจากมากไปหาน้อย คือชนผิวดำ–ผิวขาว–ผิวเหลือง ตามลำดับ สาเหตุที่ชนผิวดำและผิวขาวเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากมากกว่าชายไทย น่าจะเกิดจากการที่ยีนทนต่อมะเร็งแต่ละชนิดไม่เหมือนกัน สภาพแวดล้อมที่ต่างกัน และฮอร์โมนที่อาจจะแตกต่างกันในแต่ละชนชาติ

อาการของโรค

บ่อยครั้งที่โรคมาหาเราโดยไม่บอกอาการล่วงหน้า และมักเจอโรคภายหลังการตรวจอาการและตรวจผลจากแล็บ คนไข้ที่มีอาการคล้ายต่อมลูกหมากโต ปัสสาวะลำบาก หรือปัสสาวะไม่พุ่ง อันเนื่องมาจากต่อมลูกหมากไปบีบท่อปัสสาวะให้แคบลง ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์โดยเร็ว โดยปกติผู้ชายที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป มักจะมีอาการต่อมลูกหมากโตเป็นปกติ สำหรับมะเร็งต่อมลูกหมากนั้น แม้จะตรวจพบเจอแต่มีสัดส่วนน้อยกว่ามาก และ 2 โรคนี้ไม่เกี่ยวกัน แต่มักจะตรวจเจอพร้อมกัน

วิธีป้องกัน

ปรับวิถีอาหารการกิน ลดอาหารที่มีความเสี่ยงของการเกิดโรค เช่น อาหารแคลอรีสูง ผลิตภัณฑ์จากนม ชีส เนย หลีกเลี่ยงอาหารปิ้งย่าง เนื้อย่าง เนื้อแดง เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ไขมันต่ำ รับประทานอาหารตามวิถีไทย จากผลการวิจัยศึกษาพบว่าอาหารบางชนิดสามารถลดโอกาสการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากได้ เช่น มะเขือเทศ ซอสมะเขือเทศ ซึ่งมีไลโคปีนที่เป็นสารมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง รวมทั้งผลิตภัณฑ์ถั่วเหลือง ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ดำรงชีวิตในสิ่งแวดล้อมที่ดี และเลิกสูบบุหรี่ ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากได้ เข้ารับการตรวจสุขภาพหลังอายุ 50 ปี โดยแพทย์จะทำการตรวจหาค่า PSA (ProstateSpecific Antigen) ซึ่งเป็นสารบ่งชี้มะเร็ง ถ้าพบว่าค่า PSA สูง คนไข้จะต้องปรึกษาศัลยแพทย์ทางเดินปัสสาวะเพื่อเข้ารับการรักษาอย่างถูกวิธีต่อไป

โรคมะเร็งต่อมลูกหมากกับแนวโน้มในประเทศไทย

แนวโน้มของการเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากในประเทศไทยมีอัตราเสี่ยงเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ แม้โรคนี้จะอยู่ในอันดับ 9 ของโรคที่เกิดในชายไทย ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่ไม่สูงมากนัก ขณะที่ชนชาติสหรัฐอเมริกาและยุโรปจะมีคนเป็นโรคนี้เป็นอันดับ 1 ในสหรัฐพบชายเป็นโรคนี้ 300 รายใน 1 แสนราย ซึ่งถือเป็นปัญหาทางสาธารณสุขของเขาอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้เพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ สาเหตุน่าจะมาจากการรับวัฒนธรรมตะวันตกด้านการรับประทานอาหารมากขึ้น โดยจากสถิติความชุกของการเกิดโรคในปี 2548 มีคนเป็นโรคนี้ 3.3 ราย จากจำนวน 1 แสนราย และปี 2552 เพิ่มขึ้นมาเป็น 4.1 ราย จากจำนวน 1 แสนราย ซึ่งตัวเลขดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าแนวโน้มของชายไทยที่จะเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ อย่างมีนัยสำคัญ

การวินิจฉัย และรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

การตรวจเพื่อวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก จะใช้ 2 วิธี คือ

1.วิธีตรวจด้วยนิ้ว ต่อมลูกหมากอยู่ด้านหน้าลำไส้ใหญ่ แพทย์จะใช้นิ้วคลำ ถ้าหากคนไข้เป็นมะเร็งแล้วต่อมลูกหมากจะแข็งกว่าปกติ

2.วิธีเจาะเลือดหาค่า PSA ถ้าผลเลือดผิดปกติ อาจต้องสั่งตรวจชิ้นเนื้อ ซึ่งจะบอกได้ว่าเป็นโรคต่อมลูกหมากโตธรรมดา หรือมะเร็งต่อมลูกหมาก ถ้าพบในระยะเริ่มต้น มะเร็งยังอยู่ในต่อมลูกหมาก สามารถรักษาได้ด้วยวิธีผ่าตัดหรือฝังแร่ ผู้ป่วยมีโอกาสหายขาดสูงมาก

สำหรับวิธีการรักษานั้น แพทย์จะพิจารณาจากอายุและอาการของคนไข้เป็นหลัก โดยคนไข้สามารถเลือกรักษาได้หลายวิธี อาทิ วิธีการผ่าตัด มี 3 แบบ คือ

1.ผ่าตัดแบบเปิด

2.ผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์

3.ผ่าตัดผ่านกล้อง

และวิธีการฉายแสง มี 2 แบบ คือ ฉายแสงจากภายนอก หรือฝังแร่ที่มีรังสี

“วิธีการรักษา แพทย์จะพิจารณาจากอายุของคนไข้และความฟิต อายุน้อยจะใช้วิธีผ่าตัด อายุมากจะใช้การฉายแสง ฟิตมากใช้วิธีการผ่าตัด ฟิตน้อยฉายแสงแทน นอกจากนี้ยังขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวของคนไข้ ความเสี่ยง และประสิทธิภาพที่แตกต่างกันอีกด้วย ซึ่งแพทย์ก็ต้องหาวิธีเหมาะสมที่สุดสำหรับคนไข้แต่ละคน เพราะแต่ละวิธีมีทั้งข้อดีและข้อเสียในตัวเอง”

ตรวจรักษาฟรี เพื่อเทิดพระเกียรติในหลวง

เนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธ.ค.ปีนี้ สภากาชาดไทยร่วมกับหน่วยศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ได้จัดโครงการรณรงค์การตรวจสุขภาพของต่อมลูกหมากให้ชายสูงอายุ เพื่อเทิดพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พร้อมให้บริการตรวจต่อมลูกหมากและทำการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากแก่ประชาชนฟรี จำนวนรวม 150 ราย สอบถามรายละเอียดได้ที่ 086-036-0217 ในวันที่ 5 ธ.ค. 2555 มีการบรรยายทางวิชาการเพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก เริ่มตั้งแต่เวลา 08.30–12.30 น. ณ ตึก ภปร. ชั้น 18 โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์