ขาดคนที่เหมาะ หนึ่งในสาเหตุที่องค์กรขนาดยักษ์ล้ม
....เกรียงศักดิ์ นิรัติพัฒนะศัย
จิม คอลลินส์ ผู้เขียนหนังสือชื่อดัง Good to Great ได้ออกหนังสือเล่มใหม่ในเดือน พ.ค. 2543 ในชื่อ How the Mighty Fall หรือ องค์กรขนาดยักษ์ล้มได้อย่างไร
ในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา มีผู้บริหารระดับสูงหลายคนพูดถึงเล่มนี้ให้ผมฟัง
หนังสือเล่มนี้ออกมาในช่วงที่บริษัทขนาดยักษ์จำนวนมากล้มพังลงมา ผู้เขียนเริ่มตั้งคำถามว่า ทำไมองค์กรขนาดใหญ่เหล่านี้จึงล้มลงได้ จะมีวิธีรู้ก่อนและหลีกเลี่ยงมันได้หรือไม่ ความเสียหายระดับไหนแล้วที่พอจะเยียวยาได้ หากว่าองค์กรอยู่ในขาลงจะสามารถกู้วิกฤตพลิกฟื้นได้หรือไม่
ผู้เขียนได้เสนอแนะกับผู้นำองค์กรว่า จากการวิจัยและค้นคว้ากว่า 4 ปี ยังพอมีความหวัง มีทางออกสำหรับองค์กรที่อยู่ในขาลง โดยเขาระบุขาลงออกเป็น 5 ระดับ คือ
1.อยู่ในขาลง เพราะหลงระเริงในความสำเร็จ
2.ขยายธุรกิจอย่างมากมายโดยขาดวินัย
3.ประมาทมองข้ามความเสี่ยง
4.เริ่มสำนึกผิดและไขว่คว้าหาทางรอด
5.ล่มสลาย
หากผู้นำสามารถทำความเข้าใจในแต่ละช่วง ก็มีโอกาสที่จะหลีกเลี่ยงความล้มเหลวและหาทางกู้วิกฤตกลับมาได้
ที่โดนใจผมมากคือในขั้นที่ 2 คือ การขยายธุรกิจอย่างมากมายโดยขาดวินัยนั้น สาเหตุสำคัญข้อหนึ่งที่ทำให้องค์กรล้มก็คือ ขาด
“คนที่เหมาะ” (The Right People) ในตำแหน่งที่สำคัญผู้เขียนอ้างถึงกฎของ เดวิด แพคการ์ด(ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทคอมพิวเตอร์ยักษ์ใหญ่ HP) ว่า องค์กรที่ยอดเยี่ยมไม่สามารถขยายตัวทางธุรกิจได้รวดเร็วเกินกว่าการหาคนที่เหมาะสมมาทำงานในตำแหน่งสำคัญได้
หากคุณฝ่ากฎดังกล่าวโดยการขยายแบบไม่ลืมหูลืมตา เพราะคิดว่าองค์กรตนเองนั้นยิ่งใหญ่ ในขณะที่ไม่มีคนที่เหมาะสมมาลงในตำแหน่งที่เป็นหัวใจขององค์กรที่คุณขยายตัวได้ คุณก็ต้องประนีประนอมโดยการนำคนที่คุณสมบัติไม่ถึงมาทำงานในตำแหน่งสำคัญ ผลลัพธ์ก็คือ งานที่ออกมาก็เริ่มด้อยคุณภาพ คุณจึงจำเป็นต้องมีกฎระเบียบออกมารองรับเพื่อหวังว่าจะทำให้งานดีขึ้นมาได้ ทำให้คนเก่งๆ เริ่มทนไม่ไหวและลาออกไป ผลก็คือ ทำให้ต้องออกกฎระเบียบเพิ่มขึ้นอีกเพื่อประนีประนอมกับคนที่ด้อยคุณภาพที่มีมากขึ้น ผลก็คือ องค์กรไม่สามารถที่จะดำเนินธุรกิจไปได้แบบยอดเยี่ยม ค่อยๆ ลดคุณภาพลงสู่ระดับพอใช้ได้ ในที่สุดองค์กรที่เป็นเลิศก็จะล้มลง
ในหนังสือได้ระบุคุณสมบัติของ
“คนที่เหมาะ” ไว้ดังนี้1.เขามีค่านิยมที่สอดคล้องกับองค์กร องค์กรที่เป็นเลิศนั้นจะมีค่านิยมการทำงานที่เป็นเสมือนลัทธิ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ หากคนที่ร่วมงานไม่มีค่านิยมร่วมดังกล่าวก็เปล่าประโยชน์ มีคนถามว่าจะทำอย่างไรให้คนมีค่านิยมร่วมได้ คำตอบคือไม่มีทาง เราต้องจ้างคนที่มีค่านิยมสอดคล้องกันตั้งแต่แรก
2.พวกเขาไม่ต้องการการควบคุมดูแลและกระตุ้นจูงใจ คนที่เหมาะในตำแหน่งสำคัญทำงานและจูงใจตนเองโดยไม่ต้องมีคนมาคอยบริหาร หากว่าคุณต้องเสียเวลาควบคุมและจูงใจพวกเขา แสดงว่าคุณพลาดตั้งแต่ตอนจ้างแล้ว
3.พวกเขาเข้าใจความแตกต่างระหว่างการมีงานกับการมีความรับผิดชอบ พวกเขาตระหนักว่า
“ฉันมีความรับผิดชอบที่จะทำ...ให้สำเร็จ” ไม่ใช่คอยดูว่าคำบรรยายลักษณะงานของตน (Job Description) คืออะไร4.พวกเขารับปากว่าจะทำอะไรแล้วต้องทำ โดยไม่มีข้อแม้ ไม่มีเสียงบ่น พวกเขาจะไม่รับปากแบบส่งเดช
5.พวกเขาสนุกและเชื่อมั่นในงานและสิ่งที่พวกเขาทำ พวกเขามุ่งมั่น สนุก และทุ่มเทงานที่ยอดเยี่ยมจะไม่เกิดหากคนทำงานแบบขอไปที
6.พวกเขารับผิดเมื่อมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น และยกเครดิตให้คนอื่นเมื่อได้รับคำชมเชย
คนที่เหมาะเหล่านี้หากทำงานกับองค์กร พวกเขาจะทุ่มเท 365 วันต่อปี 24 ชั่วโมงต่อวัน
ดังนั้น สำคัญที่ผู้นำองค์กรต้องตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ว่า
l ตำแหน่งไหนในองค์กรที่เป็นหัวใจและต้องการคนที่เหมาะ
l มีสัดส่วนเท่าใดในตำแหน่งสำคัญเหล่านั้นที่มีคนที่เหมาะนั่งอยู่บ้าง
l ท่านจะเพิ่มสัดส่วนคนที่เหมาะให้มากขึ้นได้อย่างไร
l ท่านมีแผนสำรองอย่างไรหากคนที่นั่งในตำแหน่งสำคัญเหล่านั้นลาออกไป
