มะพร้าวต้นสุดท้าย

โดย...ภาสกร พุทธิชีวิน

เดนมาร์กประสบความสำเร็จกับโครงการ The Renewable Energy Island โดยใช้เกาะ Samso เป็นต้นแบบ เกาะแห่งนี้ใช้พลังงานทดแทน 100% เต็มครับ

ในปีที่ผ่านมาเมืองไทยก็ประสบความสำเร็จแบบเดียวกับเกาะแห่งนั้นของเดนมาร์ก โดยใช้ “เกาะพะลวย” เป็นต้นแบบในการทำ “กรีนไอร์แลนด์” แห่งแรกของบ้านเรา

เกาะพะลวย ในปัจจุบันจึงเป็นที่จับตา และกลายเป็นแม่เหล็กดึงดูดนักท่องเที่ยวที่รักษ์โลก แห่กันมาเที่ยวอย่างล้นหลาม การมาเที่ยวโดยไม่ทำลายโลกเป็นสิ่งที่นักท่องเที่ยวต่างชาติแสวงหา และการมาเที่ยวเกาะพะลวย พ่วงไปเที่ยวเกาะสมุย เกาะเต่า และเกาะนางยวน ซึ่งอยู่ไม่ห่างกันมากนัก จึงทำให้เกาะพะลวยคลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวทั้งไทยและเทศ

รถมอเตอร์ไซค์ที่ใช้บนเกาะพะลวยก็เป็นรถไฟฟ้าที่ใช้ไฟจากแสงแดดและลม ความสำเร็จของเกาะพะลวยทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีความคิดที่จะขยับขยายไปที่เกาะอื่นๆ ต่อไป

เกาะพะลวยมีเนื้อที่อยู่ประมาณ 4,000 ไร่ เป็นเกาะที่ไม่ใหญ่มากนัก มีประชากรดั้งเดิม 438 คน มีครอบครัว 180 ครอบครัว อาชีพดั้งเดิมคือ การเกษตร และประมงชายฝั่ง พื้นที่ของเกาะครึ่งหนึ่งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง และอีกครึ่งหนึ่งอยู่ในการดูแลของกรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยเปิดให้เอกชนเช่าอาศัยทำกิน

ที่ดินของเกาะพะลวยมีราคาขึ้นมาหลายสิบเท่า การท่องเที่ยวของเกาะพะลวยจึงบูมถึงขีดสุดไม่แพ้เกาะรุ่นพี่ๆ อย่างเช่น เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และเกาะนางยวน เป็นต้น

ในทางกลับกันการท่องเที่ยวแบบบ้านเรา ที่ว่ากันว่าบูมที่ไหนก็จะเจอกับการล้มหายตายจากของระบบนิเวศที่นั่น นี่คือสิ่งที่น่าคิดครับ

ข่าวเล็กๆ ชิ้นหนึ่งที่อาจจะไม่เป็นที่สนใจ หรือไม่มีความหมายใดๆ สำหรับคนรุ่นใหม่เลย แต่สำหรับคนเก่าๆ ที่ยังมีลมหายใจอยู่มันคือความหดหู่ มันคือข่าวเกี่ยวกับ “ต้นมะพร้าว” ต้นสุดท้ายของเกาะพะลวย ที่ได้ตายลงไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว นั่นหมายถึง ต้นมะพร้าว จะไม่มีอยู่บนเกาะพะลวยแม้แต่ต้นเดียว

ทั้งๆ ที่ต้นมะพร้าวคือญาติพี่น้องของคนเก่าคนแก่ มันคือลมหายใจของพวกเขา ต้นมะพร้าวออกลูกออกผลมาให้พวกเขาใช้ดำรงชีวิต ส่งลูกหลานเรียนหนังสือจนจบปริญญากันแทบทุกครัวเรือน เพราะในอดีตมีต้นมะพร้าวขึ้นอยู่เต็มประมาณ 1,000 ไร่

เพื่อนผมบนเกาะพะลวยเล่าให้ฟังว่า การสูญหายของต้นมะพร้าวเกิดมาจาก 2 ประการ ประการแรกเกิดการระบาดของหนอนหัวดำ คือ ผีเสื้อกลางคืน มีขนาดลำตัววัดจากหัวถึงปลายหางมีความยาวประมาณ 2 เซนติเมตร มีลำตัวแบน วางไข่ประมาณ 200-300 ฟอง ต้นมะพร้าวที่ถูกหนอนหัวดำวางไข่ไม่นานจะยืนต้นแห้งตาย ตายไปเยอะเหมือนกันแต่พอเอาอยู่ โดยใช้แตนเบียนอะซีโคเดสไปทำลายพวกไข่ของหนอนหัวดำ ก็พอได้ผลอยู่บ้าง การตายของต้นมะพร้าวก็ลดลงพอสมควร

แต่ประการที่ 2 นี่น่ากลัวครับ เพราะมะพร้าวต้นสุดท้ายที่หมดลมหายใจ มีสาเหตุมาจากการท่องเที่ยว อย่างที่ผมบอกครับ การท่องเที่ยวแบบบ้านเราคือรุกไปที่ไหนหายนะเกิดขึ้นที่นั่น

ที่ดินบนเกาะมีจำกัดไม่ได้มีขนาดใหญ่เท่าเกาะสมุย เมื่อที่ดินเปลี่ยนมือจากชาวบ้านไปสู่กลุ่มทุนจากภายนอก การทำลายต้นมะพร้าวเพื่อสร้างสิ่งต่างๆ บนชายหาด บนเชิงผาจึงเกิดขึ้น ชาวบ้านที่นั่นรับมือไม่ทัน ได้แต่ยืนดูความเปลี่ยนแปลงที่มากับความเจริญ

ผมนั่งเรือกลับจากเกาะพะลวยมาขึ้นฝั่งที่เกาะสมุย เล่าให้พรรคพวกที่เกาะสมุยฟังถึงชะตากรรมของต้นมะพร้าวต้นสุดท้ายบนเกาะพะลวยว่าโดนฆาตกรรมไปเป็นที่เรียบร้อย เพื่อนผมคิดทันทีว่าอีกไม่นานอาจจะได้ฌาปนกิจมะพร้าวต้นสุดท้ายบนเกาะสมุยด้วยเช่นกัน

อัตราการล้มหายตายจากของมะพร้าวบนเกาะสมุยมีอยู่ประมาณปีละ 2 หมื่นต้น ด้วยอัตราแบบนี้ไม่เกิน 10 ปีครับต้นมะพร้าวจะหมดสมุย เขาอธิบายต่อว่า เกาะพะลวยเจอแต่หนอนหัวดำ สมุยพี่ใหญ่ของเกาะแถบนี้โดนไป 4 ชนิด เพิ่มจากหนอนหัวดำ ยังมีหนอนพาราซา แมลงดำหนาม รวมทั้งด้วงแรด

แมลงพวกนี้ก็ทำลายมะพร้าวไปเยอะเหมือนกัน แต่ก็พอแก้ไขได้ แต่พวกที่ตัดต้นมะพร้าวเพื่อก่อสร้างโรงแรมนี้แหละคนที่นั่นหมดปัญญาแก้ไข

ผมบอกคนที่นั่นว่า “โมไลย” สร้างป่าขึ้นมาได้บนสันดอนของแม่น้ำพรหมบุตร เขาปลูกป่าเพื่อสร้างป่าโดยตัวคนเดียวตลอด 30 ปี จนกระทั่งเขาได้ป่าใหญ่ที่อุดมสมบูรณ์ขึ้นมาประดับโลกใบนี้ได้อย่างน่าทึ่ง ปัจจุบันเขาก็ยังปลูกป่าเพียงแต่ปัจจุบันเขามีลูกและเมียอย่างละหนึ่งมาช่วย

บางทีเกาะสมุยอาจจะต้องถึงเวลาปลูกป่าแล้วครับ