‘สร้างพนักงานเป็น Global Citizen’

โดย...รศ.ดร.ศิริยุพา รุ่งเริงสุข

ปฏิเสธไม่ได้เลยค่ะว่าขณะนี้องค์กร ห้างร้านทั้งภาครัฐและเอกชนกำลังตื่นตัวและตื่นตูม (สำหรับหลายรายที่ไม่ค่อยติดตามข่าวสารข้อมูล) เรื่อง “การรวมตัวกันเป็นประชาคมอาเซียน” (Asean Economic Community หรือเรียกย่อๆ ว่า AEC)

อีกเพียง 3 ปี ก็จะเป็น AEC ทำให้กลุ่มประเทศ 10 ประเทศในอาเซียนเป็นตลาดเดียวกัน มีการเคลื่อนไหวเสรีของสินค้า การลงทุน และแรงงานกันขวักไขว่แน่นอน ชอบหรือไม่ชอบ พร้อมหรือไม่พร้อม ก็ต้องพร้อมค่ะ!!! โดยเฉพาะการเตรียมพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะที่จะทำงานกับบุคคลต่างชาติ ต่างวัฒนธรรมที่จะเดินทางเข้ามาประเทศของเรา รวมทั้งพนักงานของเราเองที่ต้องเดินทางไปทำงานในประเทศต่างๆ ในอาเซียน หรือแม้กระทั่งนอกเขตอาเซียนก็ตามที

การเตรียมพนักงานให้พร้อมทำงานในสิ่งแวดล้อมที่มีความแตกต่าง หลากหลายทางด้านสังคมและวัฒนธรรมต้องมีการเตรียมการอย่างเป็นระบบ และต้องเตรียมล่วงหน้า ถึงแม้ว่าเรื่องของภาษาจะเป็นปัจจัยสำคัญ แต่การรู้ภาษาเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะทำงานในระดับนานาชาติอย่างแน่นอน หากคิดจะสร้างพนักงานของท่านให้เป็น Regional Citizen (พลเมืองระดับภูมิภาค) หรือ Global Citizen (พลเมืองระดับโลกาภิวัตน์) ต้องมีการเตรียมพร้อมในเรื่องต่างๆ เหล่านี้ค่ะ

เรื่องภาษาเป็นกุญแจดอกแรกที่จะเปิดประตูสู่โลกอินเตอร์ ถ้าพูด อ่าน เขียนภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้กันแพร่หลายอันดับต้นๆ ของโลกไม่ได้ งานนี้ลำบากแน่ๆ ถึงแม้จะมีเงินจ้างล่ามมาช่วย แต่มันย่อมสะดวกกว่า มีประสิทธิภาพมากกว่า ถ้าท่านพูด อ่าน เขียนภาษาอังกฤษและภาษาอื่นๆ ได้

สำหรับในอาเซียนนั้นมีหลายชาติหลายภาษา ทั้งมาเลเซีย เวียดนาม กัมพูชา ตากาล็อก (ของฟิลิปปินส์) คงยากที่จะเรียนรู้ภาษาเหล่านี้ ก็ต้องยึดภาษาอังกฤษเป็นหลักก่อน จากนั้นค่อยพยายามฝึกหัดภาษาของชาติที่เราต้องติดต่อทำธุรกิจด้วย เวลา 3 ปีนั้นไม่มากนักหรอกนะคะที่จะสร้างทักษะภาษาอังกฤษขึ้นมา แต่ถ้าฝึกกันอย่างมีระบบและตั้งใจจริงก็น่าจะเป็นเวลาที่เพียงพอ เรื่องของภาษาต้องใช้เวลาค่ะ

เรื่องวัฒนธรรมความเป็นอยู่จะติดต่อค้าขายกับใครก็ต้องเรียนรู้เรื่องวัฒนธรรมประเพณีของบ้านเขา จะได้ทำตัวกลมกลืนเป็นที่ยอมรับของคนท้องถิ่น ไม่ใช่ทำผิดประเพณีของเขาอย่างร้ายแรง แทนที่จะได้สร้างธุรกิจจะกลายเป็นผิดใจทำลายธุรกิจไปเสีย

เรื่องกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ ต้องศึกษาทำความเข้าใจเรื่องกฎหมายของแต่ละชาติที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจและต้องศึกษาข้อตกลงของ AEC ในการทำธุรกิจสาขาต่างๆ ให้ละเอียดว่ามีข้อกำหนดและมาตรฐานอะไรบ้าง

เรื่องทักษะในการสื่อสารปฏิสัมพันธ์ คนที่จะเป็น Regional Citizen หรือ Global Citizen ต้องมีทักษะในการสื่อสารที่เป็นสากล สร้างมนุษย์สัมพันธ์ข้ามวัฒนธรรมเก่ง รู้จักกาลเทศะในการทูต การทักทาย การสร้างบทสนทนาที่เหมาะสม มีมารยาทในการเข้าสังคมทุกระดับ

เรื่องเทคโนโลยีนี่ก็เป็นอีกประเด็นหนึ่งที่ต้องพัฒนาให้พร้อม คนที่จะพร้อมเดินทางไปทำงานตามสถานที่ต่างๆ ซึ่งมีระดับการพัฒนาของเทคโนโลยีที่ต่างกัน ก็ต้องพร้อมที่จะเรียนรู้ใช้เทคโนโลยีของแต่ละประเทศให้เป็น บางแห่งทันสมัยมากและบางแห่งก็ล้าสมัยมาก ดังนั้นต้องพร้อมที่จะเจอสถานการณ์หลายรูปแบบ

เรื่องของการปรับตัว ถ้าถามว่าคุณสมบัติข้อไหนสำคัญที่สุดของการอยู่รอดในทุกสถานการณ์ของ Global Citizen ก็ต้องตอบว่า คือ คุณสมบัติข้อนี้แหละค่ะ องค์กรและชาติของเราจะอยู่รอดก็เพราะประชากรรู้จักปรับทัศนคติ และปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง

เอ...ข้อสุดท้ายนี้ออกจะสอนยากฝึกยากอยู่สักหน่อย เห็นทีวันหลังต้องคุยเรื่องนี้เป็นการเฉพาะกระมังคะ?...