สลักคอก

โดย...ญาณิกา

ขณะที่ความเจริญทางวัตถุต่างรุกคืบเข้าสู่พื้นที่ฝั่งตะวันตกของเกาะช้าง แต่ทว่าในอีกฟากฝั่งหนึ่งของเกาะกลับมีความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัดในด้านวิถีชีวิตของชาวบ้านแบบเรียบง่าย สังคมที่มีความเป็นอยู่อย่างพอเพียงคู่เคียงไปกับธรรมชาติที่สมบรูณ์บนพื้นที่กว่า 500 ไร่ ทำให้ “ชุมชนบ้านสลักคอก” กลายเป็นชุมชนเล็กๆ ที่มีเสน่ห์ทางการท่องเที่ยวได้อย่างอัศจรรย์ จนได้เป็นหนึ่งในต้นแบบของแหล่งท่องเที่ยวชุมชนดีเด่นที่ได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียวประจำปี 2553

ชุมชนแห่งนี้มีมิติการท่องเที่ยวสมดุลทั้งสามด้าน ได้แก่ ด้านสังคม การเป็นชุมชนท่องเที่ยวนำร่องบนเกาะช้าง ด้านเศรษฐกิจ การรวมกลุ่มกันผลิตปุ๋ยชีวภาพสำหรับใช้เองในสวนยางพาราและสวนผลไม้ในหมู่บ้าน ที่เริ่มจากต้นแนวคิดการประหยัดต้นทุนในการซื้อปุ๋ยเคมีหากเหลือจะขายให้กับหมู่บ้านข้างเคียงอีกด้วย และด้านสิ่งแวดล้อม ที่นี่เป็นที่แรกที่เริ่มทดลองใช้บอลจุลินทรีย์น้ำเค็ม หรือ “ดาสตาบอล DASTA Ball” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากองค์การมหาชน อย่างองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) เพื่อคิดค้นวิจัยในการบำบัดน้ำเสียและเป็นผลที่น่าพอใจและสามารถขยายการทดลองไปใช้ในหลายที่

เวลาผ่านมากว่า 6 ปีแล้ว ที่ชาวชุมชนสลักคอกได้ร่วมก่อตั้ง “ชมรมนำเที่ยวพื้นบ้านสลักคอก” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการดูแลและจัดการท่องเที่ยว โดยเฉพาะการดูแลสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยวของตน เน้นการนำเสนอรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสธรรมชาติ มีกิจกรรมน่าสนใจอย่างการพายเรือแคนู และการนั่งเรือมาด (เรือแจว) ชมป่าชายเลนจากลำคลองในชุมชนออกไปสู่ปากอ่าวทะเล

หมู่บ้านสลักคอกเป็นแหล่งประมงพื้นบ้าน มีป่าชายเลนเป็นแหล่งอาหารสำคัญที่เอื้อประโยชน์ในการป้องกันการพังทลายของหน้าดินบริเวณชายฝั่ง ลดความเร็วลมและยังเป็นแหล่งสมุนไพรพื้นบ้านอีกด้วย ชมรมนำเที่ยวพื้นบ้านสลักคอก จึงเป็นองค์กรสำคัญในการดูแลพื้นที่แห่งนี้ ให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

ประธานชมรมนำเที่ยวพื้นบ้านสลักคอก กล่าวว่า ชุมชนเรามีเป้าหมายการพัฒนาไปสู่การเป็นหมู่บ้านสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอย่างสมบรูณ์ เพื่อพัฒนาชุมชนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยไม่ลืมความสำคัญของวิถีชีวิตชุมชนที่ต้องพึ่งพาตัวเองได้ และต้องให้ความสำคัญกับทรัพยากรธรรมชาติที่ต้องดำรงอยู่เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ชื่นชมต่อไปในอนาคต