9 ทางรอดอยู่ปลอดภัยยามน้ำมา

โดย...รุจิเทอร์โบ

เป็นที่แน่ชัดแล้วว่า มวลน้ำมหาศาลได้ถาโถมเข้าเมืองมาแบบที่ไม่เคยคิดว่าจะได้เห็นมาก่อน คุยกับ นพ.กฤษดา ศิรามพุช ผู้อำนวยการศูนย์เวชศาสตร์อายุรวัฒน์นานาชาติ ว่าจะอยู่อย่างไรให้ปลอดภัยยามน้ำท่วม คุณหมอก็ว่า ก็ทำการป้องกันให้ดีที่สุด ส่วนที่เหลือก็สุดแล้วแต่สายน้ำจะดลบันดาล

ช่วงน้ำท่วมนี้พยายามมองให้ดี ก็เจอเรื่องดีอยู่เรื่องหนึ่ง คือได้ขุดเอาความรู้ชั้นมัธยมปลายมาใช้ ทั้งเคมี ฟิสิกส์ และชีววิทยา เช่น เอาสารส้มมาแกว่งไล่ตะกอนน้ำ ชีววิทยาช่วยให้รู้จักหาทางป้องกันจุลินทรีย์ที่มากับน้ำ ส่วนฟิสิกส์ทำให้รู้ว่าแรงดันน้ำแปรผันตามระดับน้ำ ระดับน้ำยิ่งสูงความกดดันเบื้องล่างก็ยิ่งมากตาม ถ้าจะก่อพนังสร้างเขื่อนหรือเรียงกระสอบทรายก็ต้องตามกฎนี้

ยังมีเรื่องอื่นอีกจิปาถะที่เราจะต้องปรับตัวเป็นมนุษย์บาดาล อยู่กับน้ำให้ได้ (ไม่ว่าจะอยากหรือไม่) จึงขอนำวิธีปรับตัวมาไว้ช่วยๆ กัน

น้ำใช้

แยกน้ำกินกับน้ำอาบ เก็บน้ำดื่มไว้ใช้ในยามจำเป็นที่สุด เช่น แปรงฟัน, ล้างตา, ล้างแผล แต่น้ำอาบนั้นอาจใช้น้ำที่หาได้แล้วเอาสารส้มแกว่งได้

เก็บน้ำใส่แท็งก์ ในบ้านพักขอให้มีน้ำจืดดื่มได้ใส่แท็งก์หรือตุ่มน้ำปิดฝาเอาไว้ให้พอ สำหรับคอนโดมิเนียมก็ต้องเตรียมไว้ให้กับผู้พักอาศัยในจำนวนที่พอด้วย เพราะจะช่วยยามน้ำท่วมสูงและต้องใช้น้ำฉุกเฉิน

เตรียมแก้วพลาสติกและจานชามแบบใช้แล้วทิ้ง เพราะยามน้ำท่วมการล้างถ้วยชามเป็นเรื่องลำบาก น้ำก็ไม่สะอาดนัก เตรียมเอาไว้บ้างทั้งช้อนส้อมพลาสติกด้วย

หลอดกาแฟ เอาไว้ใช้ดูดน้ำยามจำเป็น เช่น ได้น้ำขวดจากถุงยังชีพมา ขวดอาจไม่สะอาดนัก แต่ถ้ามีหลอดสะอาดเก็บไว้สักกำมือหนึ่งไม่กินที่มาก เอามาใช้ดูดน้ำจากขวดแก้กระหายได้สบายใจ

เสื้อผ้า

ไม่เน้นหล่อสวย เอาถอดง่ายแห้งไวอย่างเดียว จะไม่อับและไม่ป่วยง่าย

หาเสื้อยืดคอกลมและกางเกงขาสั้นเตรียมไว้ จะเป็นกางเกงบอลธรรมดาก็ได้ ใช้ผลัดเปลี่ยนยามโดนฝนหรือเปียกน้ำ

ไม่ใช้ถุงเท้า ขอพักความเป็นทางการไว้ก่อน ตอนนี้น้ำท่วมขอให้เข้าใจว่าเครื่องแบบเต็มยศอย่างถุงเท้ารองเท้าหนังให้พักไว้เลย เดินเท้าเปล่าก็ไม่ดีให้หารองเท้าแตะไว้

รองเท้า

เลือก “แตะ” เป็นหลัก เน้นหนักที่รองเท้ายางเพื่อป้องกันภัยจากไฟดูด ช่วงน้ำท่วมต้องรอบคอบไว้ก่อน

น้ำท่วมหนักต้องหุ้มส้นปิดเท้า เพราะเราไม่รู้ว่าจะต้องเดินผ่านเศษขยะมีคมอะไรบ้างใต้น้ำที่อาจบาดแล้วนำเชื้อบาดทะยักรักษายากเข้าเท้า และถ้าต้องเข้าไปในที่เสี่ยงไฟรั่วยิ่งต้องใช้รองเท้ายางแบบหุ้มเท้าให้มิดชิด

เครื่องซักล้าง

สบู่และน้ำยาล้างมือ เตรียมไว้ให้มากช่วงน้ำหลากยิ่งล้างมือบ่อยยิ่งดี เวลาสัมผัสของเพราะข้าวของในบ้านที่ผ่านน้ำสกปรกมาแล้วกลายเป็นแหล่งรวมเชื้อโรคแล้ว พอน้ำลดคงต้องเหนื่อยกันอีกรอบ

แชมพูและเครื่องสระผม เตรียมไว้ให้พร้อมเพราะเส้นผมที่เปียกจากโดนฝนและน้ำท่วมจะเก็บทั้งฝุ่นและเชื้อโรค ถ้าเปียกมาหรือว่าไปช่วยผู้ประสบภัยรายอื่นมาแล้วเปียกก็รีบสระผมแล้วเช็ดให้แห้ง

ผงซักฟอก เตรียมไว้ใช้กับเสื้อผ้าแห้งง่ายๆ ที่กล่าวไป ซักเสร็จแล้วมีเทคนิคอยู่หน่อยคือ “ผึ่งแดด” ให้แห้งเลยนะครับเพราะแดดจะช่วยฆ่าเชื้อได้หลายชนิดในผ้าช่วงน้ำท่วม

แป้งฝุ่นโรยตัว ใช้ได้ให้ตัวสบาย แต่ในช่วงมีผื่นคันอย่าเพิ่งโรยนะ อาจกลายเป็นการเพาะเชื้อราขนานใหญ่ได้

กระดาษชำระ ผ้าเช็ดตัว ผ้าขนหนูผืนเหมาะมือ เตรียมไว้เป็นของส่วนตัวแล้วจะรู้ว่าผ้าอเนกประสงค์เหล่านี้มีประโยชน์มากช่วงน้ำท่วม จะใช้เช็ดตัว เช็ดหน้าตา พันแผลหรือว่าประคบร้อนเย็นก็ได้ทั้งนั้น

ของกิน

มันน้อย เลือกชนิดที่น้ำมันน้อย, ใส่นมเนยน้อย, ไม่ใช่ของทอด ถ้าเป็นของแห้งแบบแดดเดียวก็ดี หรือจะเป็นหมูแผ่น, หมูหย็อง ก็ได้ ถ้าเป็นสูตรบ้านคุณหมอ ใช้ไข่เค็มกับไข่ต้ม เป็นอาหารหลักที่เก็บได้นานไม่เสียง่าย

แห้งหน่อย อาจต้องกินฝืดคอนิด อย่างหมูแดดเดียว, หมูสวรรค์ หรือน้ำพริกแบบแห้งๆ ที่เอามาจิ้มกินกับไข่ต้มได้ อย่างนี้อิ่มทนดีไปได้เป็นมื้อ ให้มีของแห้งติดมือไว้ในบ้านก็ดี

ลดหวาน อย่าให้มีแป้งมากหรือหวานจัดเพราะจะเรียกเชื้อบูดเข้ามาง่าย ถ้าหวานได้ก็เป็นพวกแช่น้ำผึ้งทำนองนั้น เพราะน้ำผึ้งแท้จะไม่บูดเสีย

หาซองดูดความชื้นไว้ เตรียมไว้ได้เป็นดีครับเพราะมีประโยชน์มาก หากเสบียงที่มีน้อยอยู่ใกล้น้ำก็นำซองดูดความชื้นนี้ไปใส่ไว้จะได้ถนอมอาหารนั้นให้แห้งและเก็บไว้กินได้นาน

คนไข้ ผู้สูงวัย สัตว์เลี้ยงและคนเจ็บป่วย

แบ่งยาประจำตัว แยกไว้เป็นชุดเผื่อเปียกน้ำหรือหล่นหายระหว่างอพยพหนีน้ำ

เตรียมออกซิเจน ในรายที่ต้องใช้อย่างโรคปอดหรือผู้สูงวัยเหนื่อยง่าย กว่าจะฝ่าน้ำไปโรงพยาบาลจะไม่ทัน ถ้ามีถังออกซิเจนติดบ้านไว้ก็ช่วยได้มาก

นมชงผู้ใหญ่ อยากให้เตรียมไว้ครับ เพราะสำคัญไม่แพ้นมเด็ก นมผู้ใหญ่ตรงที่ชงกับน้ำเปล่าได้และผู้สูงวัยดื่มได้ยามเบื่ออาหารหรือเสบียงไม่พอ

อาหารสุนัข, แมว, นกและปลา อย่าลืมว่าช่วงเราอด สัตว์เลี้ยงก็ยิ่งอดด้วยและแสนจะทรมาน เพราะความไม่เข้าใจจะทำให้เขาเครียดกัน

ด่านกั้นน้ำเข้าบ้าน

กระสอบทราย เป็นปราการที่ดีแต่ก็ยังมีน้ำเล็ดลอดเข้าได้ ก่อนใช้ต้องศึกษาวิธีเรียงให้ดีครับเขามีเทคนิคที่เรียงกันหลายแบบ อาทิ ก่อทับกันเป็นพีระมิดแล้วใช้พลาสติกคลุมอีกที

แผ่นสังกะสีหรือฟิวเจอร์บอร์ด ถ้าหาทรายยากนักก็ใช้แผ่นสังกะสีมาตั้งกันไว้ก่อนได้ ถ้าหาลำบากจะใช้ฟิวเจอร์บอร์ดแก้ขัดก็พอไว้ใช้ตั้งไว้กันน้ำเข้าบ้านเข้าประตู แต่ได้ชั่วคราวเท่านั้นนะ เพราะบอร์ดไม่ได้ทำไว้ให้รับแรงดันมากๆ

แผ่นพลาสติกใสมุงหลังคา ที่เป็นแผ่นฝ้าใสๆ แบบกรองแสง อันนี้จะดีกว่าฟิวเจอร์บอร์ดตรงที่แข็งแรงทนทานต้านแรงดันน้ำไหว เพราะน้ำยิ่งสูงก็ยิ่งมีแรงดันมาก

ระวังไฟ

ไฟฟ้าในบ้าน เลื่อนปลั๊กไฟขึ้นให้สูง แต่ถ้าไม่ทันแล้วให้ยกคัตเอาต์ตัดไฟในบ้านให้หมดครับ ถ้าไม่แน่ใจว่าน้ำจะท่วมถึง

ไฟฟ้านอกบ้าน ถ้าจำเป็นต้องเดินผ่านในที่มีความเสี่ยงขอให้ใส่รองเท้ายางแบบหุ้มเท้าทั้งหมด ไม่เปลือยเท้า และถ้าต้องจับสิ่งของให้จับผ่านผ้าหรือถุงมือยางครับเพราะเป็นฉนวนกันไฟดูดเข้าตัวได้

ปกิณกะ

หน้ากากอนามัยหรือมาสก์ที่ใช้ปิดปากและจมูก โรคระบาดจะมาพร้อมน้ำท่วมครับโดยเฉพาะกับทางเดินหายใจ แค่ไอจามรดกันในตอนร่างกายเย็นยะเยือกหนาวสั่นก็ติดกันได้ง่ายๆ แล้ว ก่อนที่จะกลายเป็นเมืองหวัดขอให้จัดเตรียมหน้ากากอนามัยไว้เผื่อด้วย

ถุงมือยาง เตรียมไว้ได้ประโยชน์หลายสถานตั้งแต่รักษาความสะอาดให้มือเราเองไปจนถึงเป็นฉนวนป้องกันไฟดูดเวลาต้องจับสิ่งของใกล้ปลั๊กไฟ

วิทยุเล็กพร้อมถ่าน มีแล้วดีมากเพราะอย่าลืมว่าช่วงน้ำมาหลายแห่งต้องตัดไฟอยู่กันในความมืด มือถือชาร์จไม่ได้ ถ้าได้วิทยุเล็กคอยฟังข่าวว่าน้ำจะเข้ามาอีกทางใด มีศูนย์ช่วยเหลือใกล้ๆ อยู่ที่ใด หรือคอยฟังประกาศน้ำลดได้ก็จะช่วยได้มาก

ไฟฉายและเทียนไข ถ้าได้ไฟฉายแบบไม่ต้องใช้ถ่านก็ดี ถ้าไม่มีก็เป็นไฟฉายธรรมดาและอย่าลืมเทียนไขกับไฟแช็กด้วย เพราะจะช่วยให้ไม่ต้องอยู่ในความมืดกับมวลน้ำที่นำมวลสัตว์กัดต่อยเข้ามาหาด้วย

พลุสัญญาณ อันนี้จำเป็นในบ้านที่อยู่ห่างไกล หรือในกรณีน้ำเชี่ยวมากถูกตัดขาดจากคนส่วนใหญ่ มีพลุสัญญาณไฟไว้ใช้ฉุกเฉินยามวิกาล ใช้ขอความช่วยเหลือได้