คุณหมา คุณเหมียว คุณหนู คุณนก และคุณปลาหางนกยูง...(ก็ต้อง) อพยพ

โดย...อินทรชัย พานิชกุล

ภาพคอนโดสุนัข ณ วัดสวนแก้ว จ.นนทบุรี ยามนี้ สั่นสะเทือนหัวใจของผู้ที่ได้พบเห็นยิ่งนัก

บริเวณที่เคยเป็นเพิงพักอาศัยของสุนัขและแมวจรจัดจำนวนกว่า 500 ตัว ถูกน้ำท่วมมิด หลงเหลือเพียงห้องแถวชั้น 2 แคบๆ ที่อัดแน่นไปด้วยฝูงสุนัขที่ยังรอด กวาดสายตาไปรอบๆ เห็นแต่หลังคาสังกะสีโผล่พ้นผิวน้ำเพียงส่วนน้อยนิด บนนั้นมีสุนัขน่าสงสารหลายตัวยืนขาสั่นเบียดเสียดกันอย่างแออัด บางตัวลื่นไถลร่วงจมน้ำหายไปต่อหน้าต่อตา

แววตาของพวกมันตื่นกลัว หิวโหย และอ่อนล้า ไม่รู้เมื่อไหร่จะหมดแรงหล่นหลังคาตกน้ำไปอีกตัว...

เหล่าอาสาสมัครหนุ่มสาวเกือบยี่สิบชีวิต เดินลุยน้ำอุจจาระปัสสาวะที่ส่งกลิ่นเหม็นชวนคลื่นไส้เข้าไปอย่างไม่รังเกียจ ยิงยาสลบใส่ แล้วอุ้มขึ้นบนแผ่นโฟม ลำเลียงขึ้นเรือก่อนส่งต่อไปยังพื้นที่ปลอดภัย ภารกิจ 6 วันในการอพยพสุนัขแมวจรจัดที่คอนโดสุนัข วัดสวนแก้ว แห่งนี้สิ้นสุดลงแล้ว

“ช่วง 6 วันที่ผ่านมา พวกเราช่วยสุนัขแมวไปได้หลายร้อยตัว แต่ก็มีจมน้ำตายไปหลายสิบตัวเหมือนกัน ทั้งขาดอาหารจนหมดแรงตกน้ำตาย โดนยาสลบแล้ววิ่งหนีกระโจนลงน้ำขณะจับก็มี หลายตัวมีบาดแผลเหวอะหวะเพราะโดนสังกะสีบาด ส่วนพวกที่รอดชีวิต เท่าที่ทราบทางอาสาสมัครเครือข่ายสัตวแพทย์ กรมปศุสัตว์ รวมถึงทางวัดก็ช่วยกันทำความสะอาด ทำแผล ก่อนกระจายส่งต่อไปยังศูนย์พักพิงต่างๆ ไม่ก็ไว้ที่อาคารใหญ่ในวัด รอน้ำลดค่อยย้ายกลับมาที่เดิม”

เจตน์ณรงค์ คงจันทร์ อาสาสมัครจากกลุ่ม “A Call for Animal Rights” Walk Rally ทางเฟซบุ๊ก ก็เป็นหนึ่งในจำนวนหลายคนที่ได้รับรู้ข่าวจากโซเชียลเน็ตเวิร์กว่า คอนโดสุนัข วัดสวนแก้ว ต้องการความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน

บรรยากาศการอพยพสุนัขแมวหนีน้ำท่วม ถูกฉายภาพผ่านคำบอกเล่าของเขา ว่าเริ่มจากกลุ่มจิตอาสาได้นั่งเรือลำใหญ่เข้าไปในคอนโดสุนัข แล้วใช้ทีมงานซึ่งมักเป็นผู้เชี่ยวชาญในการจับสุนัข พร้อมอุปกรณ์สำคัญคือเสื้อชูชีพ ลูกดอกยาสลบ และถุงมือหนัง เข้าไปลุย

หากสุนัขตัวเล็กพอจับไหว ก็จะเข้าไปจับด้วยมือเปล่า หากตัวใหญ่และดุร้าย เนื่องมาจากอาการเครียด ตื่นกลัว ก็จะใช้วิธียิงยาสลบ ก่อนอุ้มลงแผ่นโฟมลอยน้ำส่งขึ้นเรือ จากนั้นจึงไปยังอาคารอันเป็นที่ตั้งของสถานที่พักฟื้น ทำแผล ทำความสะอาด และให้อาหาร รอดำเนินการในขั้นต่อไป

อ้น อาสาสมัครหนุ่มอีกคนหนึ่ง บอกว่า รู้สึกสลดหดหู่กับภาพคอนโดสุนัขที่เห็นเป็นอย่างมาก ห้องที่เหลือเพียงชั้น 2 ก็แออัดคับแคบ ยิ่งกว่านั้นยังมีสุนัขอีกจำนวนนับร้อยๆ ตัวติดอยู่ตามยอดไม้ บนหลังคาแคบๆ พวกมันตื่นตระหนก หิวโซ ต่างยืนขาสั่นแย่งที่ยืนกันอย่างน่าสังเวช หลายตัวตกน้ำ พวกที่โชคดีก็ตะกุยตะกายปีนกลับขึ้นหลังคาได้ พวกโชคร้ายก็ค่อยๆ จมหายไปใต้น้ำสกปรก เสียงร้องโหยหวนน่าสงสารดังกังวานตลอดทั้งวันทั้งคืน

นอกจากที่นี่ยังคงมีสุนัข แมว รวมถึงสัตว์เลี้ยงอีกเป็นจำนวนมากที่กำลังต้องการความช่วยเหลือในอีกหลายพื้นที่ที่ประสบภัยน้ำท่วมอย่างหนัก ไม่ว่าจะเป็นตามต่างจังหวัด หรือแถบปริมณฑลอย่าง ปทุมธานี รังสิต สายไหม นวนคร ดอนเมือง ปากเกร็ด บางบัวทอง ฯลฯ ข่าวสารต่างๆ ถูกกระจายบอกต่อกันอย่างท่วมท้นทางโซเชียลเน็ตเวิร์ก ทั้งที่ขอให้ช่วยพาอพยพหนีน้ำและขอให้ช่วยหาศูนย์พักพิงหลบภัย

กรรณิการ์ มีพันธ์ จากโครงการเพื่อนข้างถนน เล่าว่า ได้รับโทรศัพท์ขอความช่วยเหลือเรื่องอพยพสัตว์เลี้ยงจากทั่วทุกสารทิศ เธอและทีมงานไม่กี่ชีวิตต้องทำงานลงพื้นที่ อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี ตั้งแต่เช้าจรดเย็นมานาน 1 สัปดาห์เต็มๆ แล้ว

“เราไม่ได้รับบริจาคเงิน แต่รับบริจาคเป็นอาหาร แถมเราไม่มีอุปกรณ์สำคัญที่สุดนั่นก็คือเรือ เรือลำใหญ่ต่อเครื่องยนต์ไว้สำหรับขนย้ายสัตว์เลี้ยงเป็นจำนวนมากๆ ต้องเช่าเหมาลำต่อวัน วันละหมื่นบาท ความช่วยเหลือยากลำบากมาก เรือไม่มีนี่ปัญหาเยอะ ไหนจะรถสิบล้อที่ต้องใช้ขนย้ายสัตว์ไปยังที่พักพิงอีก ลำพังแค่ลุยน้ำเข้าไปช่วยสุนัขในพื้นที่น้ำท่วมก็หนักหนาสาหัสพออยู่แล้ว”

นอกจากจะลุยน้ำเข้าไปช่วยขนย้ายสุนัขตามบ้านที่ได้รับการร้องขอแล้ว ก็ยังต้องนำอาหารเม็ดใส่ลำเรือไปเพื่อเอาไปให้สุนัขจรจัดตามริมทางด้วย ในฐานะคนทำงาน เธอบอกว่าการอพยพสัตว์เลี้ยงจะราบรื่นกว่านี้ ถ้าตัวเจ้าของสัตว์เองมาอยู่ร่วมด้วยช่วยกัน

“บางคนสามารถเอาสุนัขออกไปด้วยได้ก็ไม่ยอมพาไป แต่กลับให้คนอื่นเข้าไปช่วยแทน แล้วหลายคนก็แค่ชี้เป้า คือ โทร.บอกรายละเอียดว่าสุนัขอยู่ตรงนั้น ตรงนี้ แต่ไม่มาช่วยเรา อยากเรียนตรงๆ ว่า เราไม่ใช่ทีมกู้ภัย เป็นเพียงอาสาสมัคร ซึ่งถ้าเจ้าของสุนัขไปช่วยกัน สุนัขจะอยู่นิ่งๆ ไม่กัด ไม่ดื้อ การช่วยเหลือจะเป็นไปได้ด้วยดีกว่านี้”

ปัญหาอีกอย่างหนึ่ง คือ หลังจากเจ้าของสัตว์โทร.บอกให้เข้าไปช่วย แต่กลับไม่บอกว่าช่วยเสร็จแล้วให้ส่งต่อไปไว้ที่ไหน ไม่มีที่รองรับ นอกจากนี้ข่าวสารตามทวิตเตอร์ บรอดคาสต์ผ่านทางบีบี หรือโพสต์ตามเฟซบุ๊ก ก็อยากให้ตั้งสติ สำรวจก่อนจะทำการขอความช่วยเหลือมา เพราะสัตว์เลี้ยงหลายตัวมีเจ้าของอยู่แถวนั้น มีคนคอยให้อาหารเป็นประจำ และอยู่ในพื้นที่ที่แห้งปลอดภัยอยู่แล้ว

“อยากฝากไปยังศูนย์พักพิงสัตว์อพยพต่างๆ ว่า ควรทำกรงขังให้แน่นหนา หมั่นพาไปเดินเล่นบ้าง แก้เครียด ใส่ปลอกคอทำป้ายชื่อไว้เผื่อเจ้าของจะตามหาได้ง่าย ผู้ดูแลก็ต้องมีความเชี่ยวชาญพอสมควร เพราะการที่สัตว์อยู่ในที่แออัดเป็นจำนวนเยอะๆ ย่อมเต็มไปด้วยเชื้อโรค”

“ส่วนเจ้าของสัตว์เลี้ยง แนะนำว่า ถ้าอพยพไปด้วยได้ ก็ต้องช่วยกันเอาใจใส่ดูแล ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นภาระหน้าที่ของหน่วยกู้ภัย หากนำไปด้วยไม่ได้ ก็ให้อพยพสุนัขแมวขึ้นชั้น 2 โดยด่วน อย่ากลัวสกปรกเลอะเทอะ ห้ามล่ามโซ่ สละพื้นที่ให้เขาได้อยู่อย่างปลอดภัย แล้วเตรียมน้ำดื่มสะอาด รวมทั้งอาหารเม็ดไว้ให้เยอะที่สุด” อาสาสมัครอพยพสัตว์เลี้ยงหนีน้ำท่วมทิ้งท้าย

อย่าลืมว่า สัตว์เลี้ยงไม่ใช่คน เวลาหิวข้าวหิวน้ำ ต้องการความช่วยเหลือ ก็ไม่สามารถพูด หรือร้องตะโกนบอกใคร แม้แต่เทวดาก็ยังช่วยไม่ได้

มนุษย์เพื่อนแท้อย่างเราเท่านั้นที่ช่วยได้