ปิดท้ายด้วยปัญหาที่ควรตอบจากกรณีศึกษาพุทธเศรษฐศาสตร์ (จบ)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : ขอเรียนถามเพิ่มเติมจาก ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร ในกรณีการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้เกิดความสมดุลหรือมีดุลยภาพโดยธรรม เป็นไปตามระบบเศรษฐธรรม ตามที่พระอาจารย์บรรยายมา ซึ่งเห็นด้วยว่าดียิ่ง หากดำเนินไปได้ตามหลักธรรมนี้ แต่ปัจจัยปัญหาอุปสรรค คือ บุคคลที่ยากจะเข้าใจในหลักธรรม ขอพระอาจารย์กรุณาแนะนำ หรือให้ความเห็นต่อเรื่องดังกล่าว เพื่อเป็นแนวทางในการนำไปปฏิบัติให้มีกำลังใจที่จะต่อสู้กับโรคร้ายที่กำลังทำลายโครงสร้างของสังคม คือ โครงการประชานิยมทั้งหลาย ที่มุ่งเติมความอยากให้กับประชาชนอย่างน่ากลัว

เคารพยิ่ง

ผู้ติดตามอ่าน ธรรมส่องโลก

วิสัชนา : ณ ขณะนั้นงานเผยแพร่พระธรรมคำสั่งสอนในสมัยนั้นจึงไม่ง่ายเหมือนเดี๋ยวนี้ เพราะต้องทำงานทุกด้านพร้อมกันอย่างมีรูปแบบวิธีการ พูดภาษาศัพท์สมัยใหม่ คือ มีการกำหนดยุทธศาสตร์ จัดวางยุทธการ-ยุทธวิธี ไว้อย่างสมบูรณ์ เพื่อแบบแผนการทำงานที่เป็นเอกภาพและมีคุณภาพ เพื่อมุ่งสู่ผลสัมฤทธิ์อย่างสมบูรณ์ ดังนั้น การฝึกฝนพระสงฆ์สาวกเหล่าพุทธบริษัท เพื่อให้มีคุณภาพ มีศักยภาพ และมีประสิทธิภาพ จึงถูกดำเนินงานควบคู่กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา สาธุชนจึงพบเห็นความจริงจากการศึกษาพุทธประวัติว่าในห้วงเวลา ๔๕ พรรษา ของพระพุทธองค์นั้นไม่มีเวลาว่างเว้นจากการทรงพุทธกิจ ที่ต่อเนื่องสืบเนื่องทั้งกลางวันกลางคืน วันต่อวัน เดือนต่อเดือน ปีต่อปี จนเสด็จดับขันธปรินิพพานในพรรษาที่ ๔๕ รวมพระชนมายุครบ ๘๐ พรรษา ทรงอุทิศพระวรกาย ทุ่มเทพระกำลังทั้งปวง ตลอดจนถึงพระปัญญาบารมี เพื่อมหาสัตว์ทั้งหลายอย่างแท้จริง สมดังความหมายแห่งความเป็นพระมหากรุณิโกนาโถ ที่สาธุชนผู้มีศรัทธาทั้งหลายได้สวดกล่าวบูชาทุกค่ำคืน

อาตมายกเรื่องดังกล่าวขึ้นมา เพื่อเป็นอนุสติสอนใจสาธุชนทั้งหลายว่า การทำความดีนั้น นับเป็นเรื่องยากยิ่งอยู่แล้ว กว่าพระพุทธองค์หรือพระสงฆ์สาวกจะเข้าถึงความดีแท้ขั้นสูงสุดนั้น ต้องเพียรเป็นเพียรตายกัน เรียกว่า เอาชีวิตเป็นเดิมพันกับมัจจุมาร... เมื่อบรรลุผลแห่งความดีแท้แล้ว ก็มิได้คำนึงอยู่แต่เพียงประโยชน์สุขของตน เพราะด้วยหน้าที่เพื่อสังคมยังมีอยู่ การทำหน้าที่ช่วยเหลือสัตว์ทุกข์ทั้งหลายก็จะต้องดำเนินต่อไปจนกว่าจะละสังขารคืนร่างไว้ให้ปฐพีนี้ จึงมีงานเผยแผ่ความดีแท้ดังกล่าวที่ตนเข้าถึงแล้วนั้น เพื่อหมู่ชนมหาสัตว์ทั้งหลาย ตรงนี้เป็นงานหนักยิ่งกว่าเข้าไปอีก เพราะเป็นภาระอันยิ่งใหญ่ที่ยากนักต่อการจะเปิดดวงตาอันมืดมิดของสัตว์ให้พบกับความสว่าง หมายถึง การทำให้หมู่ชนออกมาจากความโง่งมงาย หลงเชื่ออย่างไร้สาระ ปฏิเสธความจริงแท้นั้น ซึ่งเป็นงานที่ยากเข็ญนัก แต่พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์สาวกไม่ได้ย่อท้อ ดุจดังปุถุชนทั้งหลาย ดังปรากฏหลักฐานในพุทธประวัติที่พระพุทธองค์และพระสาวกได้ทรงเสด็จออกโปรดสัตว์ไปทั่วทุกหนแห่ง ไม่เลือกว่าจะเป็นกลุ่มคน หมู่ชน บุคคลจากวรรณะใด ยากดีมีจน หรือเป็นหญิงชาย หากรับธรรมของพระองค์ได้ มีวาสนาบารมีมา ก็จะทรงโปรดสั่งสอนจนเกิดบัณฑิตผู้รู้ พระอริยบุคคลขึ้นมาจำนวนมาก และได้ออกช่วยงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระองค์ให้กว้างไกลออกไปในหมู่ชนทุกเขตแดน

เรื่องงานในพระพุทธศาสนา ที่เริ่มต้นจากพระพุทธองค์เพียงหนึ่งเดียว เป็นธรรมานุสติอันยิ่งใหญ่ ที่เราท่านทั้งหลาย โดยเฉพาะบรรดาผู้มีหน้าที่ดูแลบ้านเมืองให้ความสงบสุขกับหมู่ชนในสังคมพึงนำมาสอนใจ เพื่อจะได้ไม่ท้อถอย ท้อแท้ หมดแรงขาดกำลังในการทำหน้าที่เพื่อนำสังคมมหาชน ออกมาจากวิกฤตการณ์เลวร้ายทั้งหลาย ทั้งนี้ ผู้มีอุดมคติทั้งหลายจะต้องทำงานให้หนักขึ้น เพื่อการแข่งขันกับอำนาจความชั่วที่กำลังคุกคามประเทศชาติในทุกทิศทาง อย่างไรก็ตาม พึงวางใจปลงกับความจริงที่เกิดขึ้นในสังคมให้เข้าใจอย่างเป็นธรรมดาว่า ในทุกกาลสมัย ไม่ใช่เป็นเรื่องที่แปลก หากคนไม่รู้ขาดสติปัญญามีมากกว่าคนที่มีความรู้ มีสติปัญญา ประการสำคัญคือ การทำให้คนไม่รู้ขาดสติปัญญา กลับมารู้เข้าใจและมีสติปัญญา และทำให้คนที่มีความรู้มีสติปัญญามีความกล้าหาญเข้มแข็ง สามารถก้าวออกมาช่วยเพื่อนร่วมสังคมและประเทศชาติได้ เพื่อก้าวเดินร่วมกันไปบนถนนแห่งเสรีภาพ สู่สันติสุขโดยธรรม ดุจดังงานการบำเพ็ญประโยชน์ เพื่อความสุขแก่มหาสัตว์ทั้งหลายในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระพุทธองค์ทรงบำเพ็ญเพียรไว้ให้ดูเป็นเนติฉบับ พร้อมพระสงฆ์สาวกในทุกยุคสมัย จึงทำให้พระพุทธศาสนายังประดิษฐานอยู่ในโลกตราบเท่าทุกวันนี้

เจริญพร