การศึกษาเศรษฐศาสตร์ในเชิงวิถีพุทธ (ตอน ๕)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : จะทำอย่างไรจึงจะสังเคราะห์เศรษฐศาสตร์ในเชิงวิถีพุทธ ว่าพระพุทธศาสนามีโครงสร้างหลักธรรมอย่างไร และจะชี้ให้เห็นโครงสร้างความสัมพันธ์ของพุทธศาสน์กับปรัชญาการดำเนินชีวิต เพื่อความพรั่งพร้อมแห่งสุขภาวะของมนุษย์ได้อย่างไร เพื่อให้เราสามารถนำเศรษฐศาสตร์ไปสู่เศรษฐธรรม สำหรับสรรค์สร้างสังคมให้ได้มีความสุขอย่างยั่งยืน

ขออาราธนาหลวงพ่อได้วิสัชนาให้สาธุชนทั้งหลายได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กันด้วยค่ะ

ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร

วิสัชนา : ในส่วนของการเรียนรู้ในกฎอิทัปปัจจยตานี้แหละ เป็นเรื่องที่ควรศึกษาอย่างยิ่ง เพราะเป็นการเรียนรู้ในความจริงของธรรมชาติ เพื่อประโยชน์แห่งการดำเนินชีวิตให้มีคุณภาพ มีคุณธรรม ความประเสริฐ สู่การใช้ชีวิตอย่างสันติสุข และสามารถสร้างสรรค์สังคมให้มีความสุขสันติได้ ก็ด้วยอำนาจธรรมตรงนี้ที่ควรศึกษายิ่งนัก นับว่าเป็นหัวใจแห่งหลักเศรษฐธรรมโดยแท้ ซึ่งมีความประณีต ละเอียด ต่อการศึกษา สามารถเข้าใจได้ไม่ยาก เป็นไปตามลำดับของการยกระดับการเรียนรู้ หรือ ยกระดับความเข้าใจ ทั้งนี้เพราะพระพุทธศาสนามีการแจกแจงไว้ดีแล้วในทุกขั้นตอน

จากนิยามทั้ง ๕ หากนำลงไปสู่รายละเอียดในแต่ละเรื่อง เพื่อนำไปสู่การเรียนรู้ตามหลักเศรษฐธรรม ก็คงเป็นเรื่องที่น่าสนใจศึกษาเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะจะไม่ไปสร้างความขัดแย้งใดๆ กับปราชญ์เมธีทางตะวันตก แต่จะลงลึกไปในรายละเอียด ชัดเจน แจ่มแจ้ง และประณีตกว่า ซึ่งตรงนี้สามารถแสดงให้เห็นได้อย่างเป็นรูปธรรม อ้างอิงหลักการสอนเชิงคณิตศาสตร์ได้เลย เพื่อจัดเขาสู่รูปมิติเชิงวิชาการ อาตมาเชื่อมั่นว่า หากเปิดกว้างให้มีการนำหลักเศรษฐศาสตร์ในพระพุทธศาสนา หรือหลักรัฐศาสตร์ในพระพุทธศาสนา เข้าไปสู่กระบวนการศึกษาได้อย่างเป็นระบบระเบียบ โดยรู้จักการบูรณาการคำสั่งสอน สู่วิถีการดำเนินชีวิตอย่างที่พระบรมศาสดาทรงใช้เป็นปกติ เมื่อต้องการสงเคราะห์ชาวบ้านชาวเมืองทั้งหลายให้ใช้ชีวิตครองเรือนอย่างมีความเจริญ...

อ่านต่อฉบับวันจันทร์