
ชุมชนต้นแบบ หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน
จันจิ
กระแสรักษ์สิ่งแวดล้อมที่กำลังมาแรงอยู่ในเวลานี้ ไม่เพียงแต่กระตุ้นเตือนให้คนเมืองตระหนักเท่านั้น หากแต่ในชุมชนเล็กๆ ก็ตื่นตัวต่อวิกฤตที่เกิดขึ้นเช่นกัน
ตูลู ศิลากุลไพร ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านแม่ปอนใน หย่อมบ้านสันดินแดง ในฐานะแกนนำชาวเผ่าปกาเกอะญอ สะท้อนให้เห็นพลังอันยิ่งใหญ่ของคนในชุมชนถึงวิถีอนุรักษ์ป่าและน้ำ ซึ่งเป็นทั้งต้นกำเนิดพลังงานและต้นทางของชีวิต ว่า วิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอ ไม่ได้ดูแลแค่คนในชุมชนเท่านั้น แต่ยังดูแลทรัพยากรไปพร้อมๆ กันด้วย
“
อย่างการบวชป่า ชาวบ้านก็จะชวนกัน หน้านี้บวชนะ...คล้ายๆ กับการแต่งงาน ไม้นี้จะอยู่กับดิน น้ำจะอยู่กับป่า ให้มันอยู่ที่เดียวกัน ถ้าบวชแล้วตัดไม่ได้ ถ้าตัดผิด ทุกคนไม่มีสิทธิมาทำอะไรตรงป่าที่บวช”นี่คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้
“หมู่บ้านสันดินแดง” ได้รับคัดเลือกให้เป็นพื้นที่นำร่องแห่งแรกในการพัฒนาโครงการ “หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” ซึ่งเกิดจากความร่วมมือของ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) และบริษัท ผลิตไฟฟ้า หรือ เอ็กโก กรุ๊ป กระทั่งกลายเป็นหมู่บ้านต้นแบบของการพัฒนาไฟฟ้าพลังงานน้ำขนาดเล็กเชิงบูรณาการ สามารถผสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน ทั้งด้านนโยบาย องค์ความรู้ และศักยภาพของบุคลากร ในการเสริมสร้างชุมชนพึ่งพาตนเองตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัววินิจ แตงน้อย กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอ็กโก กรุ๊ป อธิบายว่า โรงไฟฟ้าแห่งนี้มีรูปแบบแตกต่างจากโรงไฟฟ้าพลังน้ำชุมชนแห่งอื่นๆ ด้วยการออกแบบและก่อสร้างให้อิงกับธรรมชาติ สร้างฝายน้ำล้นจากวัสดุธรรมชาติที่ประหยัดพลังงานทั้งสิ้น อาทิ ต้นไม้ที่ตายแล้ว ก้อนหินตามลำธาร ส่วนเสาไฟฟ้าก็เลือกใช้ต้นไม้ใหญ่ที่มีอายุแข็งแรงมั่นคง ใช้สายรัดอะลูมิเนียมยึดโยงสายไฟเพื่อไม่ให้ต้นไม้รับแรงมาก
แม้กระทั่งบริเวณท้ายน้ำก็ได้ออกแบบทางออกที่ช่วยให้น้ำสามารถไหลย้อนกลับไปยังลำน้ำเดิม เอื้อประโยชน์ทางการเกษตรให้แก่ชุมชนได้อีกทางหนึ่ง
“
วันนี้บ้านสันดินแดงถือเป็นจุดเริ่มต้นของการรักษาสมดุลของป่าไม้ ต้นน้ำ และวิถีชีวิตชุมชน ที่มีพลังงานเข้ามาเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีไปพร้อมๆ กัน”วินิจ ย้ำว่า หมู่บ้านแห่งนี้มีศักยภาพสูงในการดูแลป่าไม้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการดูแลพื้นที่ป่ากว่า 2 หมื่นไร่ ช่วยให้สังคมในพื้นที่ราบได้ใช้ประโยชน์จากต้นน้ำแห่งนี้ด้วย
วุฒิชัย สิทธิปรีดานันท์ ผู้จัดการฝ่ายสื่อสารองค์กร เอ็กโก กรุ๊ป กล่าวว่า การเข้าไปสำรวจหมู่บ้านสันดินแดง พร้อมให้ข้อมูลโครงการ
“หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” เพราะมีเป้าหมายนำร่องโครงการนี้ในพื้นที่ป่าต้นน้ำใน จ.เชียงใหม่ 2 แห่ง ซึ่งบ้านสันดินแดง อ.จอมทอง บริเวณเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ เป็นเป้าหมายแรก และบ้านโป่งสะแยน อ.แม่แจ่ม บริเวณเขตป่าสงวนแห่งชาติแม่แจ่ม เป็นเป้าหมายลำดับถัดไป จากนั้นก็จะพัฒนาโครงการนำร่องในพื้นที่อื่นๆ จนครบ 6 แห่ง ในเดือน ม.ค. 2556






