โอบามาลั่นอาหรับต้องปฏิรูป รัสเซียต้าน 'หยุดยัดเยียดประชาธิปไตย'

สหรัฐกลับลำหนุนประชาชนนำปฏิรูป สลัดหนีมหามิตรเผด็จการตะวันออกกลาง ฝ่ายรัสเซียเตือนอย่ากระตุ้นการลุกฮือ ขณะที่รัฐบาลอิหร่าน เตรียมจัดม็อบชนม็อบ

ประธานาธิบดี บารัก โอบามา แห่งสหรัฐ เตือนบรรดาผู้นำเผด็จการที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐในภูมิภาคตะวันออกกลาง ไม่ให้ใช้กำลังกวาดล้างขบวนการของคนหนุ่มสาวที่เรียกร้องให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในประเทศของตน พร้อมประกาศให้การสนับสนุนกลุ่มผู้ประท้วงชาวอิหร่านที่ลุกขึ้นต่อต้านอำนาจรัฐ และยืนหยัดต่อสู้กับการใช้กำลังกวาดล้างอย่างรุนแรง

“เราได้ส่งสารที่ชัดเจนไปถึงพันธมิตรของเราในตะวันออกกลาง ระบุว่า ให้ดูอียิปต์เป็นตัวอย่าง แทนที่จะดูอิหร่านเป็นตัวอย่าง” พร้อมย้ำกับบรรดาผู้นำในตะวันออกกลางว่า การรักษาอำนาจของตนไม่สามารถบรรลุผลได้ด้วยการใช้กำลัง

ผู้นำสหรัฐ กล่าวว่า สารที่สหรัฐได้บอกต่อชาวโลก ก่อนที่จะเกิดการชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่ในอียิปต์ คือ โลกถึงเวลาที่จะต้องเปลี่ยนแปลง และในภูมิภาคตะวันออกกลาง คนรุ่นหนุ่มสาวที่กระตือรือร้นต่างขวนขวายหาโอกาสที่เปิดกว้างมากยิ่งขึ้น ผู้นำคนใดที่ปกครองประเทศเหล่านี้ จำเป็นจะต้องก้าวนำความเปลี่ยนแปลง และไม่อาจไล่ตามหลังกระแสความเปลี่ยนแปลงได้

ในส่วนของกระแสลุกฮือที่ลุกลามไปยังอิหร่าน ศัตรูหมายเลข 1 ของสหรัฐในตะวันออกกลาง โอบามาได้ย้ำท่าทีของรัฐบาลสหรัฐที่เรียกร้องให้ผู้นำอิหร่านเปิดโอกาสให้มีการชุมนุมประท้วงเพื่อแสดงความต้องการของประชาชนดังเช่นในอียิปต์ แทนที่จะตอบโต้ด้วยการใช้อาวุธปืนยิงเข้าใส่ ลงมือทำร้าย และจับกุมประชาชน ซึ่งล่าสุดมีผู้เสียชีวิตแล้ว 2 ราย ระหว่างการชุมนุมที่นำโดยผู้นำพรรคฝ่ายค้านในอิหร่าน เพื่อสนับสนุนการลุกฮือทั่วโลกอาหรับ

ทั้งนี้ แถลงการณ์ล่าสุดของโอบามานับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เกิดเหตุจลาจลขึ้นในตูนิเซียลุกลามไปถึงอียิปต์ และล่าสุดขยายวงจนทั่วตะวันออกกลาง จนกระทบต่อนโยบายต่างประเทศและผลประโยชน์ของสหรัฐ

นอกจากนี้ ท่าทีของโอบามายังถือเป็นการกลับลำด้านนโยบายครั้งใหญ่ เนื่องจากที่ผ่านมาสหรัฐให้การสนับสนุนรัฐบาลอำนาจนิยมในอียิปต์ที่ช่วยรักษาผลประโยชน์ และเป็นพันธมิตรที่เหนียวแน่นของสหรัฐมานานนับทศวรรษ ทว่าล่าสุด โอบามากลับสนับสนุนการลุกฮือทางการเมืองในอียิปต์ อีกทั้งยังกลับประณามรัฐบาลเผด็จการอย่างไม่ไว้หน้า

ด้าน เซอร์ไก ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศ เตือนประเทศตะวันตกถึงผลลัพธ์ในทางตรงกันข้ามจากที่คาดหวังไว้ จากการสนับสนุนกระแสลุกฮือของประชาชนในตะวันออกกลาง

ต่อข้อซักถามของผู้สื่อข่าวที่ว่า โดยส่วนตัวเห็นว่า สหรัฐกำลังกระตุ้นให้เกิดการลุกฮือหรือไม่นั้น ลาฟรอฟ กล่าวเพียงว่า ความตึงเครียดที่เกิดขึ้นสามารถแก้ไขได้ผ่านกระบวนการสันติภาพ และไม่ควรผลักดันระบอบประชาธิปไตยจนมากเกินไป

“ผมคิดว่าเป็นการไร้ผลที่จะจัดการให้ยัดเยียดประชาธิปไตยที่มีรูปแบบเฉพาะตัวสำหรับบางประเทศ” ลาฟรอฟ กล่าว

คาดว่าความเห็นของรัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซียเป็นการตอบโต้ต่อถ้อยแถลงของฮิลลารี คลินตัน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐที่กล่าวเมื่อวันที่ 14 ก.พ. โดยแสดงความชื่นชมชาวอิหร่านที่ออกมาชุมนุมประท้วงในกรุงเตหะราน พร้อมหวังที่จะเห็นการชุมนุมในอิหร่านขยายวงจนเทียบเท่ากับการลุกฮือในอียิปต์

ด้านความคืบหน้าการลุกฮือของประชาชนในตะวันออกกลาง ได้เกิดปะทะกันระหว่างกลุ่มผู้ต่อต้านและสนับสนุนรัฐบาลในอิหร่าน และเยเมน จนยังผลให้มีผู้บาดเจ็บเป็นจำนวนมาก

โดยเหตุการณ์ในกรุงซานาอาของเยเมนยิ่งทวีความรุนแรง เมื่อกลุ่มผู้สนับสนุนประธานาธิบดี อาลี อับดุลลาห์ ซาเลห์ นับร้อยคนที่ใช้มีดสั้นเป็นอาวุธเข้าตะลุมบอนกับขบวนประท้วงที่มุ่งหน้าไปยังทำเนียบประธานาธิบดี ยังผลให้ฝ่ายต่อต้านต้องขว้างปาก้อนหินเพื่อตอบโต้ จนตำรวจต้องสลายการปะทะด้วยการยิงปืนขึ้นขู่เหนือฟ้า

ขณะที่สถานการณ์ในอิหร่านเริ่มคุกรุ่นขึ้น เมื่อกลุ่มผู้สนับสนุนรัฐบาลเข้าตะลุมบอนกับกลุ่มผู้ต่อต้านรัฐบาลจำนวนนับร้อยคนที่กำลังจัดพิธีศพ และงานรำลึกให้กับผู้เสียชีวิตระหว่างการประท้วงเมื่อช่วงต้นสัปดาห์

ขณะที่คณะผู้ปกครองอิหร่านระบุผ่านเว็บไซต์ของสภาอิสลามเพื่อส่งเสริมความร่วมมือ (IPCC) เรียกร้องให้จัดการชุมนุมประท้วงเพื่อสกัดกั้นการเคลื่อนไหวของฝ่ายต่อต้านรัฐบาลในวันที่ 18 ก.พ.นี้

ขณะเดียวกันการชุมนุมประท้วงในเยเมนได้ย่างเข้าสู่วันที่ 4 ประชาชนนับพันคนรวมกันที่ใจกลางกรุงมานามา เพื่อไว้อาลัยให้กับชายคนหนึ่งซึ่งเสียชีวิตจากการถูกยิงระหว่างที่ผู้ชุมนุมปะทะเข้ากับกองกำลังรักษาความมั่นคง ในพิธีศพของผู้ชุมนุมอีกราย ส่วนบรรยากาศการชุมนุมเป็นไปอย่างสงบอ