ทรัมป์ขู่แรง เตรียมลงโทษทางเศรษฐกิจต่อประเทศที่ช่วยเหลืออิหร่าน

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เตือนว่า ประเทศใดก็ตามที่ให้ความช่วยเหลือหรือเป็น “เส้นชีวิต” ทางเศรษฐกิจแก่อิหร่าน จะต้องเผชิญกับมาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ ขณะที่สหรัฐฯ พยายามหาทางยุติสงครามที่ปะทุขึ้นจากการร่วมปฏิบัติการกับอิสราเอลเมื่อเกือบ 6 เดือนที่ผ่านมา

 

สงครามครั้งนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน และขยายวงไปยังหลายประเทศในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย ขณะที่ตลาดโลกได้รับผลกระทบอย่างหนัก หลังอิหร่านแสดงศักยภาพในการควบคุมการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งก่อนเดือนกุมภาพันธ์เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันของโลกประมาณ 1 ใน 5

 

สหรัฐฯ และอิหร่านเคยประกาศข้อตกลงหยุดยิงร่วมกันมาแล้ว 2 ครั้งในเดือนเมษายนและมิถุนายน โดยมีเป้าหมายฟื้นการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซกลับสู่ระดับก่อนเกิดสงคราม และปูทางสู่การยุติความขัดแย้ง แต่ข้อตกลงทั้งสองครั้งล่มลงอย่างรวดเร็ว แม้อิสราเอลจะถอนกำลังส่วนใหญ่ออกจากการสู้รบแล้วก็ตาม

 

ทรัมป์โพสต์ข้อความผ่านโซเชียลมีเดียเมื่อค่ำวันพุธ โดยประกาศว่าจะใช้ “สงครามเศรษฐกิจและการโดดเดี่ยวในระดับที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน” แม้ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดของมาตรการอย่างชัดเจน ทั้งนี้ อิหร่านเผชิญมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องมาเกือบ 50 ปี นับตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 1979

 

ทรัมป์ระบุว่า ประเทศใดที่เปิดทางให้สถาบันการเงิน ภาคธุรกิจ สนามบิน หรือหน่วยงานรัฐบาลให้ความช่วยเหลืออิหร่านในรูปแบบใดก็ตาม จะต้องเผชิญ “ผลกระทบทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่”

 

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ไม่ได้ระบุว่าจะใช้มาตรการใดกับประเทศที่ฝ่าฝืนคำเตือน และไม่ได้เอ่ยชื่อประเทศใดเป็นการเฉพาะ ขณะที่คำประกาศผ่านโซเชียลมีเดียของทรัมป์ในบางครั้งไม่ได้ถูกนำไปปฏิบัติอย่างครบถ้วนตามถ้อยคำเดิม

 

คำขู่ดังกล่าวอาจครอบคลุมถึงชาติพันธมิตรของสหรัฐฯ ที่มีบทบาทช่วยไกล่เกลี่ยการเจรจาสันติภาพกับอิหร่านด้วย

 

เมื่อวันอังคาร สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ซึ่งเป็นที่ตั้งฐานทัพสำคัญของสหรัฐฯ ประกาศระงับกิจกรรมการค้า การแลกเปลี่ยนทางธุรกิจ และธุรกรรมทางการเงินกับอิหร่านจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลง หลังจากกระทรวงกลาโหม UAE ระบุว่าตรวจพบขีปนาวุธ 2 ลูกที่ยิงมาจากอิหร่านและตกลงในทะเล ขณะที่อิหร่านปฏิเสธรายงานดังกล่าวว่าไม่มีมูล

 

ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์ Kpler ระบุว่า จีนเป็นผู้ซื้อหลักของน้ำมันอิหร่าน โดยคิดเป็นมากกว่า 80% ของน้ำมันอิหร่านที่ขนส่งทางเรือในปี 2025 อย่างไรก็ตาม การใช้มาตรการกดดันทางเศรษฐกิจเพิ่มเติมต่อจีน ซึ่งเป็นทั้งผู้ส่งออกรายใหญ่ไปยังสหรัฐฯ และเป็นแหล่งแร่หายากที่มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมสหรัฐฯ อาจนำไปสู่มาตรการตอบโต้จากจีน

 

ด้านโมฮัมหมัด ม็อคห์เบอร์ ที่ปรึกษาผู้นำสูงสุดของอิหร่าน กล่าวว่า อิหร่านยังเปิดกว้างต่อการเจรจากับสหรัฐฯ แต่จะไม่ถือว่าการเจรจาเป็นการยอมจำนน พร้อมย้ำว่าแรงกดดันทางทหารและมาตรการคว่ำบาตรจะไม่สามารถทำลายความมุ่งมั่นของอิหร่านได้

 

ท่าทีของสหรัฐฯ เองยังมีความไม่ชัดเจน โดยทรัมป์กล่าวเมื่อวันอังคารว่าไม่มีการเจรจากับอิหร่าน ขณะที่ก่อนหน้านั้นหนึ่งวัน จาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของทรัมป์และทูตพิเศษ กล่าวในเชิงบวกว่า การเจรจายังคงดำเนินอยู่และอาจมีความคืบหน้ามากกว่าที่เคย

 

ทรัมป์ต้องการให้อิหร่านส่งมอบคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูง และต้องการข้อตกลงฉบับใหม่ที่เข้มงวดกว่าเดิม เพื่อจำกัดโครงการพลังงานและการวิจัยนิวเคลียร์ของอิหร่าน หลังจากสหรัฐฯ ถอนตัวฝ่ายเดียวจากข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2018 ขณะที่อิหร่านซึ่งเป็นภาคีสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ ยืนยันมาตลอดหลายทศวรรษว่าโครงการนิวเคลียร์ของประเทศมีวัตถุประสงค์เพื่อสันติ