การเดินเรือยังตึงเครียด อิหร่าน-สหรัฐฯ แข่งกันอ้างสิทธิ์คุมช่องแคบฮอร์มุซ

อิหร่านและสหรัฐฯ ต่างออกมาอ้างสิทธิ์เหนือการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญของโลก สะท้อนความตึงเครียดระหว่างสองประเทศที่ยังไม่มีแนวโน้มคลี่คลาย

 

ฮอสเซน ทาเอบ หัวหน้าคนใหม่ของกองกำลังกึ่งทหารบาซิจของอิหร่าน กล่าวเมื่อวันพฤหัสบดี (13 ส.ค.) ว่า ช่องแคบฮอร์มุซอยู่ภายใต้การควบคุมและการบริหารของอิหร่าน เพียงหนึ่งวันหลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ระบุว่า สหรัฐฯ มี “อำนาจควบคุมทั้งหมด” เหนือเส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์ดังกล่าว

 

ทาเอบกล่าวว่า สหรัฐฯ พยายามบ่อนทำลายอิทธิพลของอิหร่านในภูมิภาคด้วยการเปิดฉากสงครามอีกครั้งในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ แต่ท้ายที่สุดกลับพ่ายแพ้ แม้สหรัฐฯ จะอ้างว่าอิหร่านไม่มีกองทัพอากาศและกองทัพเรือก็ตาม

 

“วันนี้จะเห็นได้ว่าช่องแคบฮอร์มุซอยู่ภายใต้การบริหารและการควบคุมของสาธารณรัฐอิสลาม” ทาเอบกล่าวตามรายงานของสำนักข่าว Fars พร้อมยืนยันว่าอิหร่านยังคงเดินหน้าดำเนินการต่าง ๆ ภายใต้สถานการณ์ที่มีความปลอดภัยอย่างสมบูรณ์

 

หลังสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านเปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 28 ก.พ. อิหร่านได้ปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยพฤตินัย ซึ่งก่อนหน้านั้นเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ราว 1 ใน 5 ของปริมาณการค้าโลก

 

ต่อมาสหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเลต่อการขนส่งและท่าเรือของอิหร่าน พร้อมยืนยันว่าจะปกป้องเสรีภาพในการเดินเรือสำหรับเรือที่เดินทางเข้าและออกจากท่าเรือของประเทศอื่นที่ไม่ใช่อิหร่าน

 

อิหร่านส่งสัญญาณ “ระเบียบใหม่” ในภูมิภาค

 

กองบัญชาการร่วมทางทหารของอิหร่าน หรือกองบัญชาการกลางคอตัม อัล-อันบิยา ระบุในเวลาต่อมาว่า ไม่มีเรือลำใดสามารถเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเตหะราน

 

กองบัญชาการดังกล่าวระบุว่า คำกล่าวอ้างของสหรัฐฯ เกี่ยวกับการเดินเรือตามปกติผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นเพียง “คำโกหกและเรื่องเท็จ” โดยเผยแพร่แถลงการณ์ผ่านสื่อของทางการอิหร่าน

 

เมื่อเดือนมิถุนายน อิหร่านและสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงชั่วคราวเพื่อประกาศหยุดยิงอย่างถาวร พร้อมเรียกร้องให้เร่งฟื้นฟูเสรีภาพในการเดินเรือในอ่าวเปอร์เซีย

 

อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงดังกล่าวล่มลงในอีกไม่กี่สัปดาห์ต่อมา หลังทั้งสองฝ่ายกล่าวหากันว่าเป็นผู้ละเมิดข้อตกลง อิหร่านกลับมาโจมตีเรือบางส่วน โดยอ้างว่าเรือเหล่านั้นเดินทางฝ่าฝืนเงื่อนไข ขณะที่สหรัฐฯ กลับมาโจมตีพื้นที่ทางตอนใต้ของอิหร่าน โดยระบุว่าเป็นปฏิบัติการเพื่อทำลายศักยภาพของเตหะรานในการโจมตีเรือในอ่าวเปอร์เซีย

 

โมฮัมหมัด โมคห์เบอร์ ที่ปรึกษาของโมจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดอิหร่าน โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม X เมื่อวันพฤหัสบดีว่า หากสหรัฐฯ ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขของเตหะราน ยุทธศาสตร์ของโมจตาบาจะเป็น “สงครามเชิงรุก”

 

โมคห์เบอร์ระบุว่า เส้นทางที่ยั่งยืนที่สุดสู่ “ระเบียบใหม่ในภูมิภาค” คือการจัดตั้งกลไกด้านเศรษฐกิจและความมั่นคงสำหรับช่องแคบฮอร์มุซ โดยไม่พึ่งพาหลักประกันทางทหารจากสหรัฐฯ ซึ่งน่าจะเป็นการอ้างถึงข้อตกลงที่อิหร่านและโอมานกำลังเจรจาเพื่อจัดระเบียบการเดินเรือผ่านช่องแคบ