IEA เตือนน้ำมันโลกขาดดุลหนัก ช่องแคบฮอร์มุซยังปิดกระทบอุปทาน

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) เตือนว่า ตลาดน้ำมันโลกมีแนวโน้มเผชิญภาวะขาดดุลรุนแรงขึ้นในปี 2569 หลังการกลับมาเปิดช่องแคบฮอร์มุซยังไม่มีความชัดเจน ขณะที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลางกลับมารุนแรงและส่งผลกระทบต่อการผลิตและขนส่งน้ำมันทั่วโลก

 

IEA ระบุในรายงานประจำเดือนเมื่อวันพุธว่า อุปทานน้ำมันโลกปีนี้จะลดลงราว 4.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือประมาณ 4% เหลือ 102.02 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งเป็นระดับคาดการณ์ต่ำที่สุดของปีนี้ และต่ำกว่าประมาณการในรายงานเดือนกรกฎาคมที่คาดว่าจะลดลง 3.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน

 

การลดลงดังกล่าวจะทำให้อุปทานน้ำมันโลกต่ำกว่าความต้องการราว 1.27 ล้านบาร์เรลต่อวัน เพิ่มขึ้นอย่างมากจากระดับขาดดุล 860,000 บาร์เรลต่อวันที่คำนวณจากประมาณการครั้งก่อน

 

IEA ระบุว่า การปิดช่องแคบฮอร์มุซ การปิดล้อมการส่งออกน้ำมันของอิหร่านโดยสหรัฐฯ การโจมตีเรือในช่องแคบบับเอลมันเดบ รวมถึงการส่งออกน้ำมัน Kazakh CPC Blend ที่ลดลง ล้วนเป็นปัจจัยกดดันอุปทาน ขณะที่การโจมตีด้วยโดรนในพื้นที่ทะเลดำยังส่งผลกระทบต่อการส่งออกน้ำมัน

 

ตะวันออกกลางฟื้นตัวสะดุด

IEA ระบุว่า ปริมาณการขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางเคยฟื้นตัวขึ้นสู่ระดับ 20 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงต้นเดือนกรกฎาคม ใกล้เคียงกับระดับก่อนสงคราม แต่ลดลงเหลือ 12 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงปลายเดือน

 

การผลิตน้ำมันในตะวันออกกลางเดือนกรกฎาคมยังต่ำกว่าระดับก่อนเกิดสงครามถึง 8.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน แม้จะดีขึ้นจากช่วงวิกฤตสูงสุดที่สูญเสียกำลังการผลิตถึง 14 ล้านบาร์เรลต่อวัน

 

IEA ระบุว่า การฟื้นตัวของอุปทานที่เริ่มขึ้นตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมช่วยลดภาวะขาดดุลในเดือนมิถุนายน แต่การกลับมาสู้รบอีกครั้งได้ทำลายเส้นทางการค้าและทำให้อุปทานกลับมาตึงตัว

 

IEA คาดว่า ตลาดน้ำมันจะขาดดุลเฉลี่ย 1.8 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน ซึ่งเป็นการปรับลดจากประมาณการเดิมถึง 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน และจะเป็นภาวะขาดดุลรายไตรมาสที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่ไตรมาส 4 ปี 2564

 

อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์ความขัดแย้งคลี่คลายลงในช่วงหลายเดือนข้างหน้า IEA คาดว่าในปี 2570 อุปทานน้ำมันโลกจะสูงกว่าความต้องการถึง 4.61 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งอาจเปิดทางให้สต็อกน้ำมันโลกฟื้นกลับสู่ระดับเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ได้ภายในกลางปีหน้า

 

นับตั้งแต่สงครามอิหร่านเริ่มต้น โลกมีการดึงน้ำมันจากคลังสำรองสะสมแล้วราว 410 ล้านบาร์เรล

 

IEA-OPEC ลดมุมมองความต้องการน้ำมัน

 

IEA ยังปรับลดคาดการณ์ความต้องการใช้น้ำมันโลกในปีนี้ โดยคาดว่าจะลดลง 1.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน มากกว่าการประเมินครั้งก่อนที่คาดว่าจะลดลงประมาณ 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน

 

ขณะที่กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน หรือ OPEC ยังคาดว่าความต้องการน้ำมันโลกจะเพิ่มขึ้นในปีนี้ที่ 580,000 บาร์เรลต่อวัน แม้ปรับลดประมาณการลง 200,000 บาร์เรลต่อวันจากก่อนหน้านี้

 

IEA ระบุว่า อุปทานเชื้อเพลิงสำเร็จรูปที่ตึงตัวและราคาที่สูงขึ้นส่งผลให้ความต้องการใช้น้ำมันลดลง โดยแนฟทาและน้ำมันดีเซลได้รับผลกระทบมากที่สุด ขณะที่เอเชียและตะวันออกกลางเป็นภูมิภาคที่เผชิญการลดลงของความต้องการเมื่อเทียบกับปีก่อนอย่างหนัก

 

ด้านรัสเซีย การกลั่นน้ำมันยังอยู่ใกล้ระดับต่ำสุดในรอบ 20 ปีที่ 3.9 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนกรกฎาคม หลังการโจมตีด้วยโดรนของยูเครนสร้างความเสียหายแก่โรงกลั่นหลายแห่งทางตะวันตกของเทือกเขาอูราล

 

ผลผลิตน้ำมันรัสเซียในเดือนกรกฎาคมลดลง 100,000 บาร์เรลต่อวัน เหลือ 8.76 ล้านบาร์เรลต่อวัน ต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดภายใต้ข้อตกลง OPEC+ ซึ่งรวมรัสเซียและพันธมิตรอื่น ๆ

 

IEA ยังระบุว่า ปริมาณน้ำมันดิบที่เข้าสู่โรงกลั่นทั่วโลกลดลง 5 ล้านบาร์เรลต่อวันเมื่อเทียบกับปีก่อนในเดือนกรกฎาคม เนื่องจากกำลังการกลั่นที่มีอยู่ไม่สามารถชดเชยข้อจำกัดด้านอุปทานได้ ส่งผลให้ค่าการกลั่นพุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์