สหรัฐฯ-อิหร่านเตรียมยุติการโจมตี ตกลงหวนสู่โต๊ะเจรจาด่วน

สำนักข่าวแอกซิออส (Axios) รายงานเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาว่า อิหร่านและสหรัฐอเมริกาได้บรรลุข้อตกลงร่วมกันที่จะระงับความเป็นปรปักษ์ในอ่าวเปอร์เซียเมื่อเร็วๆ นี้ และเตรียมรื้อฟื้นการเจรจาเกี่ยวกับข้อพิพาทบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวอาจเป็นจุดสิ้นสุดของการโจมตีตอบโต้กันไปมา ซึ่งก่อนหน้านี้ได้สร้างภัยคุกคามที่อาจทำให้ข้อตกลงสันติภาพชั่วคราวต้องพังทลายลง

สำนักข่าวแอกซิออสอ้างอิงแหล่งข่าวระดับสูงจากทางการสหรัฐฯ ว่า ทั้งสองฝ่ายมีกำหนดการหารือกันในวันอังคารนี้ที่ประเทศกาตาร์ อย่างไรก็ตาม ขณะที่ทำเนียบขาวก็ยังไม่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องนี้

การหวนคืนสู่วิถีทางการทูตครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังจากมีการโจมตีตอบโต้กันไปมานานหลายวัน นับตั้งแต่มีวัตถุระเบิดจากฝ่ายอิหร่านพุ่งโจมตีเรือสินค้าในช่องแคบฮอร์มุซเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา โดยทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านต่างกล่าวหาว่าอีกฝ่ายเป็นผู้ละเมิดข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวที่มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน

ช่วงเช้าตรู่ของวันอาทิตย์ อิหร่านได้เปิดฉากยิงขีปนาวุธและส่งโดรนโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในคูเวตและบาห์เรน เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นไม่นานหลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ข่มขู่ว่าจะกวาดล้างคณะผู้นำอิหร่าน หากพวกเขาไม่ยอมปฏิบัติตามข้อตกลงเพื่อยุติสงคราม

ก่อนหน้านี้ กองทัพสหรัฐฯ เปิดเผยว่าได้ทำการโจมตีอิหร่านอีกครั้ง หลังจากเรือบรรทุกน้ำมันลำหนึ่งถูกโจมตีในช่องแคบฮอร์มุซเพียงไม่กี่ชั่วโมง โดยช่องแคบแห่งนี้ถือเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก ซึ่งรัฐบาลเตหะรานได้ทำการปิดกั้นเป็นส่วนใหญ่ตลอดช่วงที่เกิดความขัดแย้ง

"อาจจะถึงจุดที่เราไม่สามารถใช้เหตุผลได้อีกต่อไป และจะถูกบีบให้ต้องใช้กำลังทหารเพื่อจบภารกิจที่เราเริ่มต้นไว้อย่างประสบความสำเร็จให้ลุล่วง" ทรัมป์ โพสต์ข้อความผ่านโซเชียลมีเดียก่อนหน้าที่จะมีรายงานข่าวจากแอกซิออส พร้อมเสริมว่า "หากเกิดเหตุการณ์เช่นนั้นขึ้น สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะไม่มีอยู่อีกต่อไป!"

ข้อตกลงสันติภาพชั่วคราว 14 ประการ มีจุดประสงค์เพื่อยุติการสู้รบซึ่งสหรัฐฯ และอิสราเอลเป็นผู้เปิดฉากเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ รวมทั้งเพื่อเปิดใช้ช่องแคบแห่งนี้อีกครั้งในระหว่างที่การเจรจาประเด็นต่างๆ เช่น โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน กำลังดำเนินอยู่

ในฐานะสัญญาณบ่งชี้เพิ่มเติมถึงความเปราะบางของข้อตกลง อิหร่านได้ประกาศยกเลิกการเจรจาระดับคณะทำงานร่วมกับสหรัฐฯ ที่มีกำหนดจัดขึ้นในวันอาทิตย์ โดยอ้างถึงการโจมตีประเทศเมื่อเร็วๆ นี้ และเงื่อนไขที่ยังไม่ได้รับการปฏิบัติตามบันทึกความเข้าใจ (MoU) สมาชิกสำนักงานอนุรักษ์และเผยแพร่ผลงานของผู้นำสูงสุดอิหร่านเปิดเผยต่อสถานีโทรทัศน์แห่งรัฐ นายเมห์ดี ฟาซาอีลี กล่าวว่า "ตัวอย่างเช่น หนึ่งในเหตุผลคือการตรวจสอบว่าเราสามารถเข้าถึงเงินทุนที่ถูกอายัดไว้ได้หรือไม่ หากยังไม่สามารถเข้าถึงได้ ก็ถือว่าเงื่อนไขนี้ยังไม่บรรลุผล"

การเจรจาผ่านคนกลางซึ่งนำโดยรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ (JD Vance) และนายโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบัฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน ได้จัดขึ้นที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์เมื่อสัปดาห์ก่อน และรัฐบาลวอชิงตันได้ยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรบางส่วนต่อเตหะราน ทว่าการสู้รบกลับปะทุขึ้นอีกครั้งและทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นนับตั้งแต่นั้น

ประมาณหนึ่งชั่วโมงหลังจากโพสต์ของประธานาธิบดีทรัมป์ กองทัพคูเวตระบุว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศของตนกำลังสกัดกั้นการโจมตีจากขีปนาวุธและโดรน ขณะที่รัฐบาลบาห์เรนรายงานว่ามีเสียงไซเรนเตือนภัยดังขึ้น

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน (IRGC) ออกแถลงการณ์ระบุว่า กองทัพเรือและกองทัพอากาศของตนได้ปฏิบัติการยิงขีปนาวุธและโดรนพุ่งเป้าไปที่ฐานทัพสหรัฐฯ ในคูเวตและบาห์เรน

สถานีโทรทัศน์เพรสทีวี (Press TV) ของรัฐบาลอิหร่านรายงานอ้างอิงถ้อยแถลงของกองกำลังพิทักษ์ฯ ว่า การโจมตีของสหรัฐฯ ถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง และ "จะส่งผลให้กระบวนการทางการทูตทั้งหมดต้องยุติลงอย่างสิ้นเชิง" ทางด้านกองบัญชาการทหารเรือของ IRGC ขู่ว่าฐานทัพอเมริกันในภูมิภาคนี้ "จะได้สัมผัสกับขุมนรกในอีกไม่กี่วันข้างหน้า"