ทรัมป์ดันสุดตัว! ส่งทูตพิเศษเจรจาอิหร่าน สานต่อข้อตกลงสันติภาพ

ท่ามกลางความตึงเครียดที่ดำเนินมาอย่างยาวนาน สัญญาณแห่งสันติภาพระลอกใหม่เริ่มปรากฏให้เห็นชัดเจนขึ้น เมื่อผู้แทนอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ตัดสินใจบรรลุข้อตกลงหยุดยิงในประเทศเลบานอนเมื่อช่วงวันศุกร์

 

ความเคลื่อนไหวในครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากสถานการณ์สู้รบทวีความรุนแรงจนเกือบตัดโอกาสในการผลักดันข้อตกลงชั่วคราว เพื่อยุติสงครามในอิหร่านและสร้างสันติภาพระยะยาวในภูมิภาค

 

 

สหรัฐฯ ขยับตัว ฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน

 

สำนักข่าว Axios อ้างอิงข้อมูลจากแหล่งข่าวรัฐบาลสหรัฐฯ ระบุว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ส่งสตีฟ วิตคอฟฟ์ (Steve Witkoff) ทูตพิเศษ บินด่วนไปยังสวิตเซอร์แลนด์เพื่อเปิดโต๊ะเจรจารอบแรกกับอิหร่าน โดยมีเป้าหมายหลักในการรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์

 

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเพียงหนึ่งวันหลังจากเจ.ดี. แวนซ์ (JD Vance) รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ตัดสินใจยกเลิกกำหนดการเข้าร่วมการเจรจา เนื่องจากเกิดเหตุปะทะระลอกใหม่ในเลบานอน ซึ่งสร้างความกังวลให้หลายฝ่ายว่า สถานการณ์เลบานอนล่าสุด อาจลุกลามจนกระทบการหารือครั้งสำคัญที่มีเดิมพันเป็นเส้นทางเดินเรือระดับโลกในช่องแคบฮอร์มุซ

 

โดนัลด์ ทรัมป์ เปิดเผยผ่านสำนักข่าว NBC ว่าเขาหารือกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอล และขอให้พวกเขายอมรับเงื่อนไขการหยุดยิง ขณะที่ผู้สื่อข่าว NBC โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม X อ้างอิงคำพูดของผู้นำสหรัฐฯ ว่า "บางครั้งคุณก็แค่ต้องใจเย็นๆ และใช้สมองทบทวนให้ดี" 

 

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ปฏิเสธที่จะให้รายละเอียดว่าเขาต่อสายตรงพูดคุยส่วนตัวกับนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู หรือไม่

 

 

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ ให้ข้อมูลว่า ข้อตกลงหยุดยิงเริ่มมีผลในเวลา 16.00 น. ตามเวลาท้องถิ่นเลบานอน (13.00 น. ตามเวลามาตรฐานกรีนิช) ของวันศุกร์ หลังจากทั้งสองฝ่ายยิงปะทะกันอย่างดุเดือดก่อนหน้านั้น โดยคณะผู้แทนเจรจาของสหรัฐฯ และกาตาร์ทำหน้าที่เป็นแกนหลักในการผลักดันข้อตกลง ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากทางการอิหร่านร่วมด้วย

 

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานโดยอ้างอิงแหล่งข่าวจากกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ 2 ราย และเจ้าหน้าที่ระดับสูงอิสราเอล ซึ่งยืนยันตรงกันถึงความสำเร็จของข้อตกลงนี้ 

 

เจ้าหน้าที่อิสราเอลระบุชัดเจนว่า "หากฮิซบอลเลาะห์ไม่โจมตีเรา สำหรับเราแล้วนี่ก็ไม่ใช่ช่วงเวลาแห่งสงคราม" แต่กองทัพอิสราเอลยังคงจำเป็นต้องตรึงกำลังทหารไว้ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอนตามแนวชายแดนต่อไป

 

แหล่งข่าวความมั่นคงเลบานอนเสริมว่า กองทัพอิสราเอลเปิดปฏิบัติการโจมตีทางอากาศหลายสิบครั้งในช่วงชั่วโมงแรกหลังข้อตกลงมีผล ทว่าไม่มีรายงานการโจมตีเพิ่มเติมหลังเวลา 17.00 น. เป็นต้นไป 

 

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขเลบานอนสรุปยอดความสูญเสียจากการโจมตีของอิสราเอลตั้งแต่หลังเที่ยงคืนจนถึงวันศุกร์ว่า มีผู้เสียชีวิต 47 ราย และบาดเจ็บ 97 ราย ด้านกองทัพอิสราเอลยืนยันว่ามีทหารเสียชีวิต 4 นายในเลบานอน โดยไม่เปิดเผยรายละเอียดเชิงลึก

 

 

สงครามในสมรภูมิเลบานอนนับเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเจรจาสันติภาพในตะวันออกกลาง เนื่องจากเงื่อนไขหลักที่จะทำให้สหรัฐฯ และอิหร่านสามารถบรรลุข้อตกลงประวัติศาสตร์ร่วมกันได้ คือทุกฝ่ายจะต้องยุติการสู้รบในภูมิภาคอย่างเด็ดขาด

 

บันทึกความเข้าใจ (MoU) ที่ผู้นำสหรัฐฯ และอิหร่านร่วมลงนามเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ระบุให้ชะลอการหารือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์และประเด็นอ่อนไหวอื่น ๆ ออกไปก่อน พร้อมกำหนดกรอบเวลา 60 วันเพื่อให้ทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อตกลงถาวร หรือพิจารณาขยายเวลาของข้อตกลงชั่วคราวออกไป 

 

ข้อตกลงนี้กำหนดให้สหรัฐฯ อิหร่าน และชาติพันธมิตร ยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบทันทีและถาวร ซึ่งครอบคลุมถึงพื้นที่ในเลบานอนด้วย แม้ว่าอิสราเอลจะไม่ได้เข้าร่วมบนโต๊ะเจรจา และยืนกรานว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับข้อตกลงฉบับนี้ก็ตาม

 

ด้านกระทรวงการต่างประเทศสวิตเซอร์แลนด์ยืนยันความพร้อมในการทำหน้าที่คนกลางต่อไป แม้ต้องเลื่อนการเจรจาทางเทคนิค ณ เมืองบัวร์เกนสต็อก (Bürgenstock) อย่างกะทันหัน เนื่องจากทำเนียบขาวได้เรียกตัวรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ กลับจากการหารือ 

 

ขณะเดียวกัน อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ได้ต่อสายตรงถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศปากีสถาน โดยเน้นย้ำว่าสหรัฐฯ จะต้องรับผิดชอบหากมีฝ่ายใดละเมิดข้อตกลง โดยเฉพาะเงื่อนไขการยุติการสู้รบในเลบานอน

 

 

ทรัมป์ส่งทูตฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน หลังเลบานอนส่งสัญญาณหยุดยิง 

 

ความขัดแย้งกับอิหร่านปะทุขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ จากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศร่วมระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอล ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตแล้วกว่า 7,000 ราย โดยส่วนใหญ่อยู่ในอิหร่านและเลบานอน วิกฤตการณ์ครั้งนี้ยังส่งผลกระทบให้ราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้น และสร้างแรงกดดันต่ออัตราเงินเฟ้อทั่วโลก

 

อย่างไรก็ตาม ตลาดพลังงานเริ่มมีสัญญาณตอบสนองในเชิงบวก แม้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์จะปรับตัวสูงขึ้นเล็กน้อยเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา แต่ภาพรวมตลอดทั้งสัปดาห์กลับร่วงลงถึง 8% หลังมีข่าวการหยุดยิงในเลบานอน

 

นอกจากนี้ การคมนาคมขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซเริ่มกลับมาคึกคักอีกครั้ง หลังจากอิหร่านเคยใช้ยุทธวิธีปิดล้อมเส้นทางดังกล่าว ซึ่งรองรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ถึง 1 ใน 5 ของโลก โดยล่าสุด หน่วยงานบริหารช่องแคบของอิหร่านได้ประกาศงดเว้นการเก็บค่าธรรมเนียมเดินเรือในช่วงระหว่างการเจรจานี้

 

สาระสำคัญของบันทึกความเข้าใจยังครอบคลุมถึงการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ การปลดล็อกทรัพย์สินมูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์ การที่สหรัฐฯ ยกเว้นการคว่ำบาตรด้านการส่งออกน้ำมันในทันที รวมถึงการเตรียมจัดตั้งกองทุนฟื้นฟูมูลค่า 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐให้แก่ออิหร่าน

 

ท่ามกลางเสียงวิจารณ์อย่างหนักจากสมาชิกรัฐสภาสังกัดพรรครีพับลิกัน ซึ่งมองว่ารัฐบาลยอมอ่อนข้อให้อิหร่านมากเกินไปเพื่อแลกกับการยุติสงครามที่ชาวอเมริกันไม่สนับสนุน ก่อนจะถึงการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายนนี้ โดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงยืนหยัดปกป้องการตัดสินใจของตนเอง

 

"สงครามทำให้อิหร่านอ่อนแอลง!" โดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์เมื่อวันศุกร์ พร้อมประกาศจุดยืนอย่างเด็ดขาดว่า "เราไม่ได้ตั้งโต๊ะเจรจาเพราะเข้าตาจน แต่อิหร่านต่างหากที่จบสิ้นแล้ว! เราจะรอดูสถานการณ์ในช่วง 60 วันนี้ พวกเขาจะไม่ได้เงินแม้แต่แดงเดียว!"

 

บทสรุปของข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในครั้งนี้ จึงไม่เพียงแต่เป็นจุดเปลี่ยนทางยุทธวิธีในเลบานอนเท่านั้น แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญที่จะกำหนดชะตากรรมของข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน ตลอดจนเสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจระดับโลก ซึ่งทุกฝ่ายจะต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด