สหรัฐ-อิหร่านบรรลุกรอบข้อตกลงสันติภาพ ยุติสงคราม เปิดช่องแคบฮอร์มุซ

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศผ่านแพลตฟอร์ม Truth Social ว่า “ข้อตกลงกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเสร็จสมบูรณ์แล้ว” หลังจากนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเจรจา เปิดเผยว่าทั้งสองฝ่ายสามารถบรรลุข้อตกลงได้สำเร็จ

สาระสำคัญของข้อตกลงเบื้องต้นยังไม่ได้รับการเปิดเผยทั้งหมด แต่รัฐบาลปากีสถานระบุว่า ข้อตกลงดังกล่าวครอบคลุมถึงการยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบอย่างถาวร รวมถึงสถานการณ์ในเลบานอน ซึ่งเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่ทำให้การเจรจายืดเยื้อมาเป็นเวลานาน

สำนักเลขาธิการคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านออกแถลงการณ์ยืนยันว่า การสู้รบและปฏิบัติการทางทหารในทุกพื้นที่ รวมถึงเลบานอน จะยุติลงอย่างถาวรตั้งแต่คืนวันจันทร์ตามเวลาท้องถิ่น ขณะที่อิสราเอลยังไม่มีท่าทีตอบสนองต่อการประกาศดังกล่าว เนื่องจากไม่ได้เข้าร่วมการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน

อีกหนึ่งผลลัพธ์สำคัญของข้อตกลงคือการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งในวันศุกร์นี้ หลังจากอิหร่านปิดกั้นเส้นทางดังกล่าวมาหลายเดือน ส่งผลกระทบต่อการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติทั่วโลก นอกจากนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์ยังประกาศยุติการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านของสหรัฐฯ พร้อมส่งสัญญาณให้การค้าและการขนส่งพลังงานกลับสู่ภาวะปกติ

ข่าวการบรรลุข้อตกลงส่งผลให้ตลาดพลังงานตอบรับในเชิงบวกทันที โดยราคาน้ำมันดิบเบรนท์ปรับตัวลดลงราว 4% ในการซื้อขายช่วงเช้าวันจันทร์ ขณะที่น้ำมันดิบเวสต์เทกซัส อินเตอร์มีเดียต (WTI) ร่วงลงมากกว่า 4.6% สะท้อนความคาดหวังว่าความเสี่ยงด้านอุปทานพลังงานโลกจะคลี่คลายลง ขณะเดียวกันตลาดหุ้นในเอเชียปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างแข็งแกร่ง

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านยังไม่ได้ข้อสรุป โดยนายคาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เปิดเผยว่า ทั้งสองฝ่ายจะเดินหน้าเจรจาข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ภายในช่วงหยุดยิง 60 วัน ซึ่งจะรวมถึงการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรและอนาคตของโครงการนิวเคลียร์

แหล่งข่าวระบุว่า ประเด็นยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่านจะเป็นหัวใจสำคัญของการเจรจารอบต่อไป หลังจากอิหร่านเพิ่มการผลิตยูเรเนียมเสริมสมรรถนะจนมีปริมาณมากกว่า 400 กิโลกรัม ภายหลังสหรัฐฯ ถอนตัวจากข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ในสมัยแรกของทรัมป์

สงครามที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน ส่วนใหญ่อยู่ในอิหร่านและเลบานอน อีกทั้งยังสร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจโลกผ่านการพุ่งขึ้นของราคาพลังงานและความไม่แน่นอนในภูมิภาคตะวันออกกลาง

ด้านการเมืองภายในสหรัฐฯ ความขัดแย้งดังกล่าวกลายเป็นภาระสำคัญต่อรัฐบาลทรัมป์ เนื่องจากประชาชนจำนวนมากไม่พอใจกับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่ปรับตัวสูงขึ้นก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน ขณะเดียวกัน ทรัมป์ยังเผชิญแรงกดดันจากสมาชิกพรรครีพับลิกันบางส่วนที่ต้องการให้อิหร่านยุติโครงการนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์