ทรัมป์ดันดีลอิหร่าน ผูกข้อตกลงชาติอาหรับฟื้นสัมพันธ์อิสราเอล

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ “โดนัลด์ ทรัมป์” เปิดเผยว่า ได้ร้องขอให้หลายประเทศมุสลิมในตะวันออกกลางและเอเชียใต้ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ ปากีสถาน ตุรกี อียิปต์ และจอร์แดน เข้าร่วม “อับราฮัม แอคคอร์ดส์” หรือข้อตกลงฟื้นความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอล พร้อมเชื่อมโยงความร่วมมือดังกล่าวเข้ากับการเจรจายุติสงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน

 

ทรัมป์ระบุผ่านแพลตฟอร์ม Truth Social ว่า หากอิหร่านลงนามในข้อตกลงกับสหรัฐฯ เขาต้องการเห็นประเทศต่าง ๆ เข้าร่วม “พันธมิตรโลกครั้งประวัติศาสตร์” ผ่านกรอบอับราฮัม แอคคอร์ดส์ โดยย้ำว่า สหรัฐฯ ได้ทุ่มเทอย่างหนักในการคลี่คลาย “ปริศนาทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ซับซ้อน” ของภูมิภาคตะวันออกกลาง

 

อย่างไรก็ตาม ปากีสถานปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าวทันที โดยแหล่งข่าวทางการทูตของปากีสถานระบุว่า การเจรจานิวเคลียร์อิหร่านกับการฟื้นความสัมพันธ์กับอิสราเอล “ไม่เกี่ยวข้องกันและไม่ควรถูกเชื่อมโยงเข้าด้วยกัน” พร้อมย้ำว่า อิสลามาบัดไม่มีพันธกรณีต้องปฏิบัติตามข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ

 

แม้ประเทศอื่นยังไม่มีปฏิกิริยาอย่างเป็นทางการ แต่หลายฝ่ายมองว่าโอกาสที่ข้อเสนอของทรัมป์จะได้รับการตอบรับยังมีจำกัด เนื่องจากกระแสไม่ไว้วางใจอิสราเอลในโลกมุสลิมยังอยู่ในระดับสูง จากปฏิบัติการทางทหารในฉนวนกาซาที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง

 

สำหรับซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นที่ตั้งของนครศักดิ์สิทธิ์เมกกะและมะดีนะห์ การยอมรับอิสราเอลถือเป็นประเด็นอ่อนไหวอย่างยิ่ง ทั้งในมิติความมั่นคงและศาสนา โดยริยาดยืนยันมาโดยตลอดว่า จะไม่เข้าร่วมอับราฮัม แอคคอร์ดส์ หากยังไม่มีแนวทางชัดเจนในการจัดตั้งรัฐปาเลสไตน์

 

ขณะที่อียิปต์ จอร์แดน และตุรกี แม้มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอลอยู่แล้ว แต่ความสัมพันธ์ดังกล่าวก็เผชิญแรงกดดันหนักนับตั้งแต่สงครามกาซาปะทุขึ้น

 

ด้าน “ลินด์ซีย์ เกรแฮม” วุฒิสมาชิกคนสำคัญของพรรครีพับลิกันและพันธมิตรใกล้ชิดของทรัมป์ สนับสนุนแนวคิดดังกล่าว โดยมองว่า การเชื่อมข้อตกลงอิหร่านเข้ากับอับราฮัม แอคคอร์ดส์ จะช่วยสร้างการบูรณาการทางเศรษฐกิจและเสริมเสถียรภาพภูมิภาค

 

อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่า ทรัมป์กำลังพยายามทำให้ข้อตกลงกับอิหร่าน “ขายได้” มากขึ้นในสายตากลุ่มการเมืองสายแข็งของสหรัฐฯ โดย “อาลี วาเอซ” ผู้อำนวยการโครงการอิหร่านแห่ง International Crisis Group ระบุว่า ทรัมป์กำลังพยายามนำเสนอข้อตกลงอิหร่านในฐานะ “ภาคต่อของอับราฮัม แอคคอร์ดส์” ที่เป็นผลดีต่ออิสราเอลและภูมิภาค แต่เตือนว่า แนวคิดดังกล่าวอาจเป็น “การแทนที่ความฝันหนึ่งด้วยอีกความฝันหนึ่ง”

 

ในอีกด้านหนึ่ง การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านยังดำเนินต่อไปที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ โดยมีการหารือเกี่ยวกับแนวทางยุติสงครามที่ยืดเยื้อมานานกว่า 3 เดือน รวมถึงการเปิดเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก

 

รายงานระบุว่า ทั้งสองฝ่ายกำลังหารือแผนเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งภายใน 30 วันหลังบรรลุข้อตกลงหยุดยิง โดยอิหร่านจะดำเนินการเก็บกู้ทุ่นระเบิดในพื้นที่ เพื่อให้เรือสินค้าจากทุกประเทศสามารถเดินเรือได้อย่างปลอดภัย

 

ความตึงเครียดในภูมิภาคส่งผลให้ราคาน้ำมันโลกผันผวนอย่างหนักในช่วงที่ผ่านมา แม้ล่าสุดราคาน้ำมันจะปรับตัวลดลงกว่า 4% หลังตลาดเริ่มมีความหวังต่อความเป็นไปได้ในการบรรลุข้อตกลงทางการทูตระหว่างวอชิงตันและเตหะราน