สงครามอิหร่าน 50 วัน ฉุดน้ำมันหายจากตลาดโลก 5 หมื่นล้านเหรียญ หลายปีกว่าจะฟื้นตัว
สงครามอิหร่าน กระทบตลาดพลังงานอย่างรุนแรง น้ำมันหายไปจากตลาดโลกกว่า 500 ล้านบาร์เรล มูลค่าเสียหายทะลุ 5 หมื่นล้านดอลลาร์ คาดการฟื้นตัวอาจใช้เวลาหลายปี
สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อนานเกือบ 50 วัน ส่งผลกระทบรุนแรงต่อระบบพลังงานโลก โดยนักวิเคราะห์และการประเมินของสำนักข่าวระบุว่า ปริมาณน้ำมันดิบที่หายไปจากตลาดโลกมีมูลค่าสูงกว่า 50,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นับเป็นหนึ่งในการหยุดชะงักด้านพลังงานครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคใหม่
แม้สัญญาณทางการเมืองเริ่มผ่อนคลาย โดย Abbas Araqchi รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ยืนยันว่าช่องแคบฮอร์มุซยังคงเปิดให้สัญจร ภายหลังข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอน ขณะที่ Donald Trump ประธานาธิบดีสหรัฐฯ แสดงความเชื่อมั่นว่าข้อตกลงยุติสงครามอาจเกิดขึ้นในเร็ววัน แต่กรอบเวลายังคงไม่ชัดเจน
ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์ตลาดพลังงานชี้ว่า ตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ ปริมาณน้ำมันดิบและคอนเดนเสทกว่า 500 ล้านบาร์เรลถูกตัดออกจากตลาดโลก ตัวเลขดังกล่าวเทียบเท่ากับการหยุดการเดินทางทางอากาศทั่วโลกนาน 10 สัปดาห์ หรือหยุดการใช้รถยนต์ทั่วโลก 11 วัน หรือแม้แต่หยุดการใช้น้ำมันทั้งระบบเศรษฐกิจโลกนานถึง 5 วัน
ผลกระทบดังกล่าวยังเทียบได้กับปริมาณการใช้น้ำมันเกือบหนึ่งเดือนของสหรัฐฯ หรือมากกว่าหนึ่งเดือนของทั้งทวีปยุโรป รวมถึงเทียบเท่าการใช้เชื้อเพลิงของกองทัพสหรัฐฯ นานถึง 6 ปี และเพียงพอสำหรับอุตสาหกรรมขนส่งทางทะเลทั่วโลกนานราว 4 เดือน
ด้านกำลังการผลิต กลุ่มประเทศอ่าวอาหรับสูญเสียกำลังผลิตน้ำมันราว 8 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนมีนาคม ซึ่งใกล้เคียงกับกำลังการผลิตรวมของ Exxon Mobil และ Chevron สองบริษัทยักษ์ใหญ่ของโลก
ขณะที่การส่งออกน้ำมันเครื่องบินจากซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต บาห์เรน และโอมาน ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ จาก 19.6 ล้านบาร์เรลในเดือนกุมภาพันธ์ เหลือเพียง 4.1 ล้านบาร์เรลในช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน ซึ่งคิดเป็นปริมาณที่เพียงพอสำหรับเที่ยวบินไป-กลับระหว่างนิวยอร์ก–ลอนดอนกว่า 20,000 เที่ยว
ราคาน้ำมันดิบที่เฉลี่ยอยู่ราว 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล นับตั้งแต่เกิดความขัดแย้ง ทำให้มูลค่ารายได้ที่สูญหายแตะระดับ 50,000 ล้านดอลลาร์ หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 1% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของเยอรมนี และใกล้เคียงกับ GDP ทั้งปีของประเทศขนาดเล็กอย่างลัตเวียหรือเอสโตเนีย
อย่างไรก็ตาม แม้สถานการณ์ความตึงเครียดจะเริ่มคลี่คลาย แต่การฟื้นตัวของภาคพลังงานยังคงต้องใช้เวลา โดยคลังน้ำมันดิบบนบกทั่วโลกลดลงแล้วราว 45 ล้านบาร์เรลในเดือนเมษายน ขณะที่กำลังการผลิตที่หยุดชะงักแตะระดับประมาณ 12 ล้านบาร์เรลต่อวัน
นักวิเคราะห์ระบุว่า แหล่งน้ำมันคุณภาพหนักในคูเวตและอิรักอาจต้องใช้เวลา 4–5 เดือนจึงจะกลับสู่ระดับปกติ ขณะที่ความเสียหายต่อโรงกลั่นและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน รวมถึงโครงการก๊าซธรรมชาติเหลวขนาดใหญ่ของกาตาร์ อาจทำให้การฟื้นฟูทั้งระบบใช้เวลานานหลายปี