จีนพัฒนาแล้ว

เป็นประเด็นใหญ่ของโลกมาเรื่อยๆ ตั้งแต่ต้นปีแล้ว เมื่อจีนแซงหน้าเยอรมนีขึ้นเป็นประเทศผู้ส่งออกมากที่สุดในโลก

โดย....ธนพล ไชยภาษี

เมื่อวันที่ 16 ส.ค. ก็เป็นข่าวใหญ่ขึ้นมาอีก เมื่อจีนกลายเป็นเขตเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 2 ของโลกแซงหน้าญี่ปุ่นขึ้นมา โดยขนาดเศรษฐกิจของจีนในไตรมาส 2 อยู่ที่ราว 1.336 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ ส่วนญี่ปุ่นอยู่ที่ 1.288 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ และคาดว่าอีกราวๆ 15 ปีข้างหน้า จีนจะแซงสหรัฐขึ้นเป็นเขตเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ฟังข่าวนี้แล้วก็รู้สึกตื่นเต้น แต่ถ้าเปรียบเทียบกันทั้งด้วยพื้นที่ประเทศ จำนวนประชากรของจีนที่มีมากกว่า 1,400 ล้านคน และระดับการเติบโตของจีนที่เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องมาทุกปีๆ นั้น ถือว่าไม่แปลกที่จีนจะแซงหน้าญี่ปุ่น ซึ่งจีนควรจะแซงหน้าไปได้ตั้งนานแล้ว

แต่ไม่ว่าจีนจะแซงหน้าญี่ปุ่น หรือจะแซงหน้าสหรัฐได้นั้น ไม่ใช่ถือว่าเป็นสาระสำคัญเท่ากับที่จีนจะสร้างความสมดุลของเศรษฐกิจ และการพัฒนาประเทศภายในของตนได้ดีต่อเนื่องหรือไม่

สหรัฐและญี่ปุ่นนั้นจัดกลุ่มอยู่ในประเทศพัฒนาแล้ว ที่ผ่านการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง มาแล้วทั้งสิ้น ซึ่งในมุมมองหนึ่ง ทั้งสหรัฐและญี่ปุ่นถือว่าผ่านจุดอิ่มตัวของการพัฒนามาแล้วก็ได้ ดังนั้นอัตราการเจริญเติบโตทางด้านเศรษฐกิจในแต่ละปีจึงไม่หวือหวามากนัก

ส่วนจีน ด้วยระดับการพัฒนายังไม่ครอบคลุมในหลายๆ ภาคส่วน จีนยังมีพื้นที่เพื่อการพัฒนาอีกมาก จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ในแต่ละปีระดับการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนจะดูหวือหวาน่าอิจฉา

แต่กระนั้น ดังที่ผมบอกเอาไว้ จีนยังมีปัญหาท้าทายอีกมากมาย ที่หากจีนไม่สามารถพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง ก็ต้องบอกกันว่า มีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่ไปก็เท่านั้น

เช่น ในขณะนี้เศรษฐกิจจีนยังไม่สามารถยืนหยัดได้ด้วยตัวเอง ยังไม่สามารถพึ่งแรงบริโภคภายในได้อย่างในสหรัฐ และจีนยังต้องพึ่งตลาดสินค้าโลกเป็นหลัก เพราะต้องพึ่งพาภาคการผลิตและการส่งออกเป็นหลัก โดยอาศัยความได้เปรียบของค่าเงินที่ถูกกว่าความเป็นจริง และค่าแรงที่ถูก

ยิ่งในเวลานี้กระแสกดดันให้จีนปรับค่าเงินให้แข็งมากขึ้น ประกอบกับเสียงความต้องการเรียกร้องรายได้และสิทธิประโยชน์ของแรงงานภายในประเทศมีมากขึ้น นอกเหนือจากที่ตลาดส่งออกในต่างประเทศหลักๆ เริ่มประสบภาวะซบเซาต่อเนื่อง ปัจจัยเหล่านี้กำลังจะทำให้จีนมีปัญหาในอนาคตครับ หากจีนยังจะพึ่งการผลิตและการส่งออกต่อไป

และที่สำคัญ ยิ่งจีนโตก็ยิ่งประสบปัญหาช่องว่างรายได้ของประชากรมากขึ้น คนรวยก็รวยเอา คนจนก็ยิ่งจน ระดับการพัฒนาระหว่างเมืองและชนบทยิ่งมีความห่างมากขึ้นทุกวัน

ลักษณะการพัฒนาของจีนในวันนี้ จึงเป็นเพียงแค่การพองตัวของการเป็นประเทศกำลังพัฒนาเท่านั้น ที่ยิ่งพองก็ยิ่งมีปัญหาสะสมไว้มากมาย ที่แม้ว่าจะใหญ่กว่าคนอื่น แต่จีนก็ยังห่างจากคำว่า “พัฒนาแล้ว”