เปิดศึกแท็กซี่พันธุ์ใหม่ แข่งดุเจาะตลาดแดนมังกร

โดย...ช้องนาง ปรีชาเจริญศิลป์

กระแสการให้บริการแท็กซี่ออนไลน์ราคาประหยัดในปัจจุบันถือว่ากำลังได้รับความนิยมในหลายประเทศ เนื่องจากการให้บริการที่สะดวก ราคาถูก และบางครั้งก็มีส่วนลด เรียกว่าครองใจลูกค้าไปเต็มๆ

ทว่า การให้บริการของแท็กซี่ออนไลน์ดังกล่าว อาทิ อูเบอร์หรือแกร็บ กลับได้รับเสียงต่อต้านจากแท็กซี่เจ้าเก่าที่ให้บริการในหลายประเทศ ไม่ว่าจะเป็นอินโดนีเซีย สเปน เม็กซิโก โคลอมเบีย อาร์เจนตินา ฮ่องกง อินเดีย และฝรั่งเศส ที่ต่างออกมาประท้วงการให้บริการของอูเบอร์ โดยให้เหตุผลว่า การให้บริการของแท็กซี่ออนไลน์ราคาประหยัดแย่งส่วนแบ่งทางการตลาดและกระทบต่อการประกอบอาชีพของเจ้าเก่า

ส่วนในประเทศยักษ์ใหญ่อย่างจีนแผ่นดินใหญ่ การให้บริการแท็กซี่ออนไลน์ถือว่าได้รับความนิยมอย่างมาก จนบริษัทเทคโนโลยีหลายเจ้าต่างลงทุนในจีน ทั้ง “ไป่ตู้” ผู้ให้บริการเสิร์ชเอนจิ้นรายใหญ่ของจีน “อาลีบาบา” อี-คอมเมิร์ซรายใหญ่ของโลก “ซอฟต์แบงก์” บริษัทเทเลคอมและอินเทอร์เน็ตขนาดใหญ่ของญี่ปุ่น “เทนเซนต์” ผู้ให้บริการสื่อสารโซเชียลแอพพลิเคชั่น และน้องใหม่ที่เพิ่งตบเท้าเข้าร่วมอย่าง “แอปเปิ้ล” บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่

ตีตี้ ต่าเชอ ธุรกิจแท็กซี่ออนไลน์ของเทนเซนต์ และไคว่ตี้ ต่าเชอ ของอาลีบาบาและซอฟต์แบงก์ ถือเป็นแอพพลิเคชั่นเรียกแท็กซี่ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในแดนมังกร และยังเป็นคู่แข่งตัวฉกาจสำหรับธุรกิจแท็กซี่ทั้งออนไลน์และท้องถิ่นเจ้าเก่า โดยเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา ทั้งสองเจ้าจับมือเป็นพันธมิตรพัฒนาแพลตฟอร์มการบริการเป็นที่เรียบร้อย

สำหรับคู่แข่งตัวสำคัญอีกเจ้าคือ อูเบอร์ เทคโนโลยีส์ อิงค์ แอพพลิเคชั่นเรียกแท็กซี่สัญชาติสหรัฐ ที่ไป่ตู้หนุนหลังอยู่นั้น ล่าสุดสามารถระดมทุนได้อีกกว่า 3,500 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.24 แสนล้านบาท) จากการลงทุนของกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ (เอสดับเบิ้ลยูเอฟ) ของซาอุดิอาระเบีย ซึ่งจะยิ่งช่วยให้อูเบอร์ขยายธุรกิจออกไปในระดับโลกได้มากขึ้น และทำให้อูเบอร์กลายเป็นบริษัทที่มีมูลค่าการร่วมลงทุนสูงที่สุดในโลกที่ 6.25 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 2.22 ล้านล้านบาท)

เจิน หลิว รองประธานระดับสูงด้านกลยุทธ์ของอูเบอร์ จีน ระบุว่า ปัจจุบันการให้บริการของอูเบอร์ในตลาดจีนขยายตัวอย่างรวดเร็ว และตั้งเป้าว่าอูเบอร์จะสามารถขึ้นมาเป็นเบอร์ 1 แท็กซี่ออนไลน์ในจีนได้ภายใน 1 ปี โดยในปี 2015 อูเบอร์ให้บริการใน 8 เมืองของจีน และคิดเป็นสัดส่วนทางการตลาดเพียง 1% เท่านั้น แต่ปัจจุบันอูเบอร์สามารถครองส่วนแบ่งทางการตลาดได้ราว 1 ใน 3 ของส่วนแบ่งทางการตลาดทั้งหมด และยังให้บริการเพิ่มกว่า 60 เมืองทั่วประเทศจีน

ขณะที่ซอฟต์แบงก์ก็ทุ่มงบลงทุนกว่า 250 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 8,100 ล้านบาท) ในแกร็บ แท็กซี่ แอพพลิเคชั่นแท็กซี่ออนไลน์ที่แพร่หลายอย่างมากในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) แต่ก็ได้รับเสียงต่อต้านจากเจ้าถิ่นอย่างมากเช่นกัน โดยเฉพาะในไทย

แม้ผู้ให้บริการแท็กซี่ออนไลน์ในจีนจะแข่งขันกันดุอยู่หลายเจ้า แต่ดูเหมือนว่าธุรกิจแท็กซี่ออนไลน์ในจีนยังสามารถขยายตัวได้อีกมากและไปกระตุ้นต่อมการลงทุนของ แอปเปิ้ล อิงค์ ส่งผลให้ล่าสุด แอปเปิ้ลตัดสินใจเข้าร่วมตลาดธุรกิจดังกล่าวด้วย พร้อมประกาศทุ่มงบกว่า 1,000 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 3.5 หมื่นล้านบาท) ในตีตี้ ชูซิง เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของตีตี้ และเป็นช่องทางในการทำความเข้าใจตลาดจีนมากขึ้น

เจียน หลิว ประธานของตีตี้ ระบุว่า แม้ยอดให้บริการตีตี้ในจีนจะมากกว่ายอดให้บริการในสหรัฐรวมกันถึง 4 เท่า หรือราว 14 ล้านครั้ง/วัน ทุบสถิติ ทว่ายอดการให้บริการดังกล่าวกลับคิดเป็น 1% ของประชาชนจีนเท่านั้นที่เข้าถึงการบริการ ดังนั้นธุรกิจดังกล่าวจึงยังสามารถขยายตัวได้อีกในอนาคต โดยปัจจุบันธุรกิจแท็กซี่ออนไลน์ในจีนยังอยู่ในระดับทารกเท่านั้น และตีตี้จะระดมทุนเพิ่มเพื่อแข่งกับอูเบอร์

ยิ่งไปกว่านั้น เพื่อให้การแข่งขันดุเดือดมากยิ่งขึ้น ตีตี้และแกร็บจึงตัดสินใจเป็นพันธมิตรกันเพื่อยกระดับการให้บริการแข่งกับคู่แข่งอย่างอูเบอร์ โดยหลิวระบุว่า การเป็นพันธมิตรดังกล่าวไม่เน้นแค่การระดมทุนเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับยุทธศาสตร์ในการดำเนินธุรกิจและการให้บริการ

สำหรับตีตี้แล้ว การเป็นพันธมิตรร่วมกับแอปเปิ้ลและเทนเซนต์จะช่วยให้ตีตี้ครองส่วนแบ่งทางการตลาดที่มากขึ้น โดยปัจจุบันตีตี้สามารถระดมทุนได้กว่า 5,000 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.78 แสนล้านบาท) และสำหรับแกร็บที่ระดมทุนได้กว่า 700 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 2.49 หมื่นล้านบาท) จะช่วยผสานความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับบริษัทการลงทุนแห่งชาติจีน (ซีไอซี) และซอฟต์แบงก์

อย่างไรก็ดี ยังไม่สามารถระบุได้แน่ชัดว่า อูเบอร์หรือตีตี้ เจ้าไหนจะครองส่วนแบ่งทางการตลาดหรือเป็นที่นิยมมากกว่ากัน แต่ผู้เชี่ยวชาญหลายรายต่างพร้อมใจเทคะแนนให้กับตีตี้มากกว่า เนื่องจากมียักษ์ใหญ่ขวัญใจชาวจีนอย่างอาลีบาบาคอยหนุนหลัง มีเทนเซนต์ผู้ให้บริการสื่อสารโซเชียลแอพพลิเคชั่น “วีแชต” ของจีนหนุนหลังเช่นกัน แถมยังได้แอปเปิ้ลมาเสริมทัพอีก

ดูท่าแล้วศึกช่วงชิงบัลลังก์แท็กซี่ออนไลน์ในแดนมังกรยังอีกยาวไกลนัก แต่ผลลัพธ์ในการครองเบอร์ 1 ในจีนถือว่าคุ้มค่ากับการลงทุนอย่างมาก ทั้งในแง่ของการขยายธุรกิจและการครองส่วนแบ่งทางการตลาด เนื่องจากจีนถือเป็นประเทศที่มีประชากรอาศัยอยู่อย่างมหาศาล แถมยังมีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่ระดับโลก โดยรายงานจากศูนย์สารสนเทศเครือข่ายอินเทอร์เน็ตแห่งชาติจีน พบว่า ในปี 2015 ชาวจีนกว่า 96.6 ล้านคนใช้บริการแท็กซี่ออนไลน์ ดังนั้นการขึ้นครองตลาดจีนมีแต่ได้กับได้ และอาจเป็นบันไดไปสู่การครองเบอร์ 1 แท็กซี่ออนไลน์ของโลกได้อย่างไม่ต้องสงสัย