อิทธิพล"ปานามาเปเปอร์ส"โลกตื่นเร่งสอบเลี่ยงภาษี

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

หลังเครือข่ายผู้สื่อข่าวสืบสวนสอบสวนนานาชาติ (ไอซีไอเจ) เปิดเผยรายงานแสดงให้เห็นว่า นักธุรกิจ นักการเมือง และคนดังจากทั่วโลกตั้งบริษัทในต่างประเทศ ผ่านสำนักงานกฎหมายมอสแซ็ค ฟอนเซกา หลายประเทศเร่งตรวจสอบการหลีกเลี่ยงภาษีดังกล่าว

กระทรวงยุติธรรมสหรัฐเดินหน้าตรวจสอบ หลักฐานการทุจริตและการทำผิดกฎหมายอื่นๆ จากหลักฐานดังกล่าว ในขณะเดียวกัน กระทรวงการคลังสหรัฐเปิดเผยกฎใหม่ ป้องกันการเลี่ยงภาษีด้วยการระบุสถานที่บริษัทในประเทศที่มีภาษีถูกกว่า

สหรัฐจะจัดการกับบริษัทใหญ่ที่เกิดขึ้นจากการควบรวมกิจการต่อเนื่องหลายแห่ง โดยกฎหมายดังกล่าวอาจกระทบต่อการควบรวมกิจการระหว่างไฟเซอร์ บริษัทผู้ผลิตยารายใหญ่ของสหรัฐและอัลเลอร์แกน บริษัทผู้ผลิตยาจากไอร์แลนด์มูลค่า 1.6 แสนล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 5.6 ล้านล้านบาท) ซึ่งมีการตั้งข้อสังเกตเป็นการหลีกเลี่ยงภาษี

นอกจากนี้ กฎใหม่ดังกล่าวยังจะกระทบต่อการควบรวมกิจการต่อเนื่องใน 3 ปีที่ผ่านมา โดยก่อนหน้านี้อัลเลอร์แกนควบรวมกิจการกับแอคทาวิส บริษัทผู้ผลิตยา เมื่อปี 2015 และแอคทาวิสเคยควบรวมกิจการฟอเรสต์ แลบอราทอรีส์ ในปี 2014

ในขณะเดียวกัน ฝรั่งเศสประกาศจะเปิดการตรวจสอบเบื้องต้นสำหรับการหลีกเลี่ยงภาษี เช่นเดียวกันเยอรมนี ออสเตรเลีย ออสเตรีย สวีเดน และเนเธอร์แลนด์ ขณะที่ในไอซ์แลนด์ประชาชนนับพันคนออกมาเดินขบวน เพื่อเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรี ซิกมุนเดอร์ เดวิด กุนลอส์สัน ลาออกจากตำแหน่ง

ส่วนอังกฤษได้ขอสำเนาเอกสารจากไอซีไอเจ เพื่อใช้พิจารณาความผิด โดยนายกรัฐมนตรี เดวิด คาเมรอน มีชื่อพัวพันในรายงานด้วย ในขณะที่สำนักงานสรรพากรและศุลกากรกำลังตรวจสอบ

สหภาพยุโรป (อียู) เปิดเผยเมื่อวันที่ 4 มี.ค.ว่า กำลังตรวจสอบแอปเปิ้ล อิงค์ ผู้ผลิตสมาร์ทโฟนชื่อดังหลบเลี่ยงภาษีไปในไอร์แลนด์ โดยยังไม่แน่ชัดว่าจะมีการตัดสินขึ้นเมื่อไร ซึ่งแอปเปิ้ลไม่ใช่บริษัทเดียวที่อียูเข้าตรวจสอบ แต่ยังประกอบด้วยบริษัทขนาดใหญ่หลายแห่ง เช่น กูเกิล แมคโดนัลด์ และอีเกีย

ด้านพรรคฝ'ยค้านของอาร์เจนตินา เรียกร้องคำอธิบายจากประธานาธิบดี เมาริซิโอ มากรี ที่เพิ่งได้รับตำแหน่งเมื่อเดือน พ.ย.ที่ผ่านมา

นักการเมือง-คนดังเดินหน้าปฏิเสธ

หลังจากที่เอกสารดังกล่าวหลุดออกมาและ มีความเกี่ยวข้องกับเครือญาติของประธานาธิบดี  สีจิ้นผิง จีนจำกัดการเข้าถึงเอกสารดังกล่าวพร้อมคาค้นหาที่เกี่ยวกับจีน แต่ยังเข้าถึงข่าวที่เกี่ยวข้องกับบุคคลอื่น ซึ่งมีรายชื่ออยู่ในรายงานของไอซีไอเจได้

ประธานาธิบดีอาร์เจนตินา ปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมด โดยบริษัทดังกล่าวเป็นบริษัทที่ก่อตั้งโดยบิดาของมากรี และเป็นบริษัทเพื่อการลงทุนในบราซิล ซึ่งการลงทุนยังไม่เสร็จสมบูรณ์ดี ในขณะที่ด้านรัสเซียระบุว่า เอกสารดังกล่าวเป็นการโจมตีประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย

เช่นเดียวกับประธานาธิบดี เปโตร โปโรเชนโก ของยูเครน ยืนยันความโปร่งใส หลังบรรดานักการเมืองต่างเรียกร้องให้มีการตรวจสอบ ในขณะที่ด้านปากีสถานออกโรงปฏิเสธเช่นเดียวกัน หลังลูกชายและลูกสาวของนายกฯ นาวาซ ชาริฟ มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดตั้งบริษัทนอกอาณาเขต (ออฟชอร์)

ด้านนายกฯ ซิกมุนเดอร์ กุนลอส์สัน ของไอซ์แลนด์ ยืนยันจะไม่ลาออก หลังมีรายชื่อเกี่ยวข้องกับการตั้งบริษัทออฟชอร์ในแหล่งสวรรค์แห่งการเลี่ยงภาษี โดย กุนลอส์สัน กำลังถูกกดดันทั้งจากประชาชนและจากฝ'ยค้านที่เปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจ

"ผมไม่ลาออกอย่างแน่นอน เพราะสิ่งที่เราเห็นเป็นความจริง และภรรยาผมจ่ายภาษีอยู่เสมอ พวกเราเห็นเธอพยายามเลี่ยงความขัดแย้งทางผลประโยชน์จากการลงทุนในบริษัทไอซ์แลนด์ ในเวลาเดียวกับที่ผมอยู่ในภาคการเมือง" กุนลอส์สัน กล่าว

ทั้งนี้ กุนลอส์สัน เดินออกจากงานแถลงข่าวกลางคัน หลังสื่อมวลชนซักถามและขอหลักฐานทางการเงิน ต่อมากุนลอส์สันได้เรียกร้องให้มีการยุบสภา แต่ประธานาธิบดีโอลาเฟอร์ รักนาร์ กริมสัน ของไอซ์แลนด์ปฏิเสธ

ในขณะเดียวกัน เอียน คาเมรอน บิดาผู้ล่วงลับของนายกฯ คาเมรอน ของอังกฤษก็มีชื่อเกี่ยวข้องกับการจัดตั้งบริษัทออฟชอร์ในดินแดนเลี่ยงภาษีด้วย โดยโฆษกหญิงของคาเมรอน ออกโรงปฏิเสธเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวเนื่องจากเป็นเรื่องส่วนตัว

ด้าน รามอน ฟอนเซกา ผู้ร่วมก่อตั้งมอสแซ็ค ฟอนเซกา เปิดเผยว่า ความสำเร็จในการผลักดันให้บริษัท์ใหญ่ด้านการจัดตั้งออฟชอร์ก่อให้เกิดความอิจฉาจากบริษัทคู่แข่งในประเทศโลกที่หนึ่ง ซึ่งมีการแข่งขันสูงในอุตสาหกรรมหลังวิกฤตการเงินปี 2008

"ไม่ยุติธรรมอย่างมาก เพราะไม่ใช่เรื่องที่ทุกคนแข่งขันได้เท่ากัน ไม่ต้องสงสัยเลย ถ้าเรื่องนี้เกิดขึ้นกับบริษัทในรัฐเดลาแวร์ของสหรัฐ จะไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลย แต่เพราะเป็นปานามาที่ขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ทั่วโลกต่างหาก" มอสแซ็ค ฟอนเซกา กล่าว