น้ำมันของ ‘ไอเอส’ ถูกส่งไปที่ไหน?

โดย...อ.ศราวุฒิ อารีย์

กลุ่มติดอาวุธรัฐอิสลาม หรือกลุ่ม “ไอเอส” ถูกขนานนามจากหนังสือพิมพ์วอชิงตัน โพสต์ ว่าเป็น “กลุ่มก่อการร้าย” ที่ร่ำรวยที่สุด เพราะต่างจากกลุ่มติดอาวุธอื่นๆ ที่อาศัยเงินทุนสนับสนุนจากต่างชาติ แต่กลุ่มไอเอสสามารถหาเงินทุนสนับสนุนกิจกรรมของตนเองได้จากการส่งออกน้ำมัน การขายไฟฟ้าให้ฝ่ายตรงข้ามอย่างรัฐบาลซีเรีย ตลอดจนเก็บภาษีในพื้นที่ยึดครอง

นับตั้งแต่ปี 2012 ไอเอสเริ่มยึดครองบ่อน้ำมันในซีเรีย แล้วนำมาขายต่อในราคาถูก เมื่อสามารถยึดครองดินแดนหลายส่วนของอิรักได้เมื่อกลางปี 2014 บ่อน้ำมันจำนวนมากก็ตกอยู่ในกำมือของไอเอส ทำให้การบริหารจัดการพื้นที่ยึดครองที่ผู้นำของไอเอสเรียกว่า “รัฐอิสลาม” ง่ายดายยิ่งขึ้น

ความสามารถพึ่งพาตนเองทำให้นักรบเครือข่ายไอเอสได้ค่าตอบแทนสูงกว่านักรบกลุ่มอื่นๆ รวมทั้งทหารอาชีพในกองทัพอิรักและซีเรีย ถือเป็นปัจจัยสำคัญทำให้การจัดการองค์กรของไอเอสมีประสิทธิภาพและขยายอิทธิพลได้รวดเร็ว (ก่อนที่นานาชาติจะบุกโจมตีทางอากาศในช่วงที่ผ่านมา)

นอกจากนี้ กลุ่มไอเอสยังมีรายได้จากการยึดแหล่งเงินในคลังของรัฐบาลตามหัวเมืองใหญ่ๆ โดยมีรายงานว่า ในการยึดเมืองโมซุลเมื่อวันที่ 10 มิ.ย. 2014 กลุ่มไอเอสสามารถยึดเงินและทองคำจากตู้นิรภัยของรัฐบาลที่มีมูลค่าสูงถึง 429 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.4 หมื่นล้านบาท)

หน่วยข่าวกรองอิรักคาดการณ์ว่า ไอเอสมีงบประมาณในคลังสะสมรวม 2,000 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 6.5 หมื่นล้านบาท) และยังสร้างรายได้จากการจัดเก็บภาษีในพื้นที่ยึดครองได้มากกว่าเดือนละ 8 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 260 ล้านบาท) ตั้งแต่เริ่มทำสงครามต่อต้านรัฐบาลในซีเรียและอิรัก

อย่างไรก็ตาม มีคนถามมามากครับว่ากลุ่มไอเอสนำน้ำมันไปขายให้ใคร ขุดเจาะและสูบได้อย่างไร ใครเป็นคนช่วย น้ำมันถูกลำเลียงไปไหน?

ผมคงให้รายละเอียดได้ไม่หมด แต่คำตอบโดยย่ออันเป็นผลการศึกษาของสำนักข่าว al-araby al-jadeed ในบทความเรื่อง “Raqqa’s Rockefellers : How Islamic State Oil Flows to Israel” เป็นอย่างนี้ครับ

กลุ่มไอเอสพึ่งพารายได้จากน้ำมันเป็นหลักเพื่อบริหารจัดการดินแดนที่ยึดครองและหล่อเลี้ยงคนประมาณ 5 ล้านคน น้ำมันของกลุ่มไอเอสถูกขายในราคาถูกให้พวกมาเฟียและพวกลักลอบค้าของเถื่อนทั้งชาวเคิร์ดและตุรกี ซึ่งนำไปขายทอดตลาดให้กับรัฐบาลของชาวเคิร์ด น้ำมันเหล่านี้ส่วนใหญ่จะถูกส่งผ่านชายแดนตุรกีและขายให้อิสราเอลผ่านพ่อค้าคนกลาง อย่างไรก็ตาม กลุ่มไอเอสปฏิเสธว่าไม่ได้ตั้งใจขายน้ำมันให้อิสราเอล เพราะถือเป็นศัตรู โดยอ้างว่าเป็นพวกพ่อค้าคนกลางที่ขายต่อให้อิสราเอล

รายละเอียดสามารถเข้าไปอ่านได้ครับใน www.alaraby.co.uk/eng