พลเมืองอาเซียน

กว่า 49 ปีที่ผ่านมาที่แนวคิด “สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” หรือ อาเซียน ก่อตั้งขึ้นเพื่อสร้างสันติภาพ เสถียรภาพ ความร่วมมือ การแลกเปลี่ยนบรรทัดฐาน และพัฒนาระบบเศรษฐกิจของภูมิภาค

จากปฏิญญากรุงกัวลาลัมเปอร์ว่าด้วยอาเซียน ค.ศ. 2025 : มุ่งหน้าไปด้วยกัน เน้นประชากรในภูมิภาคเป็นศูนย์กลางของอาเซียน หรือ พลเมืองอาเซียน ซึ่งพร้อมด้วยหลักสิทธิมนุษยชน เสรีภาพขั้นพื้นฐาน และคุณภาพชีวิตดีขึ้น

ชเฮียง วันนาริธ อาจารย์ด้านเอเชียแปซิฟิกศึกษาจากมหาวิทยาลัยลีดส์ของอังกฤษ และประธานสถาบันกลยุทธ์ศึกษาของกัมพูชา ระบุในหนังสือพิมพ์ขะแมร์ ไทมส์ ว่า ปัจจัยที่จะหนุนให้ประชากรในภูมิภาคเป็นพลเมืองอาเซียนแบบเต็มตัวมี 6 ประการ ได้แก่

1) ระบอบการเมืองที่อนุญาตและผลักดันให้ประชาชนมีส่วนร่วม พร้อมไปกับระบอบประชาธิปไตยที่เข้มแข็งและธรรมาภิบาล

2) อาเซียนต้องลงทุนในระบบการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้มากขึ้น เพราะการศึกษาคืออนาคตของอาเซียนและเพิ่มขีดความสามารถของภูมิภาคให้แข่งขันกับภูมิภาคอื่นได้

3) การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมและเศรษฐกิจของแต่ละประเทศอาเซียน โดยเฉพาะกัมพูชา ลาว และเมียนมา

4) เน้นการลงทุนนวัตกรรมเชิงสังคมเพื่อแก้ไขปัญหา ตอบสนองความต้องการ และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางสังคม

5) พัฒนาระบบประกันสังคมเพื่อรองรับแรงงานต่างด้าวและผู้อพยพ

6) อนุรักษ์มรดกของภูมิภาคเพื่อสะท้อนสังคมพหุวัฒนธรรม

ขณะนี้สังคมยังไม่ตระหนักถึงพลเมืองอาเซียน ดังนั้นจำเป็นต้องมีแนวทางพื้นฐานและแผนปฏิบัติงานที่เน้นผลประโยชน์และความต้องการของประชากรอาเซียน