'แมนเดลา โมเดล' แผ่ว ซ้ายมาร์กซิสต์จ่อแอฟริกาใต้

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

แ ม้ เนลสัน แมนเดลา อดีตผู้นำแอฟริกาใต้จะล่วงลับไปแล้ว แต่สิ่งที่แมนเดลาหลงเหลือไว้ คือ การต่อสู้ลัทธิเหยียดผิวและสันติภาพที่ต่อสู้มาอย่างยาวนานและแลกมาด้วยอิสรภาพ สิ่งสำคัญที่สุดคือความเป็นประชาธิปไตยที่สะท้อนถึงความเท่าเทียมกันของมนุษย์

ขณะที่ชื่อเสียงของประธานาธิบดี จาค็อบ ซูมา ผู้นำคนปัจจุบันของแอฟริกาใต้และประธานพรรคสมัชชาแห่งชาติแอฟริกา (เอเอ็นซี) ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศตั้งแต่ปี 2009 เริ่มเสื่อมถอยลงเรื่อยๆ เนื่องจากประเด็นการทุจริตคอร์รัปชั่น โดยมีแนวโน้มว่า ซูมาอาจต้องชำระเงินชดเชยกว่า 23 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 817 ล้านบาท) หลังนำงบประมาณประเทศไปพัฒนาหมู่บ้านเอ็นกันด์ลา ชนบทห่างไกลในจังหวัด ควาซูลู นาตัล

บีบีซีเปิดเผยอ้างรายงานอิสรภาพ ปี 2014 พบว่า ซูมาได้รับผลประโยชน์ที่เกินควรจากการพัฒนาบ้านเกิด ซึ่งมีการสร้างสระว่ายน้ำ พื้นที่โล่งกว้าง และอัฒจันทร์ที่ถือว่ามากเกินควรสำหรับหมู่บ้านเล็กๆ

นอกจากนี้ ยังพบว่า รัฐบาลของซูมามีความเชื่อมโยงกับเงินมืดที่มาจากเครือข่ายของรัฐบาล ไม่ว่าจะเป็นเหมืองถ่านหิน ข้อตกลงค้าอาวุธ โทรทัศน์ สื่อ สัมปทานในทรัพยากรธรรมชาติ และเหมืองผิดกฎหมาย

จากกรณีดังกล่าวส่งผลให้ จูเลียส มาเลมา อดีตคนสนิทของซูมาและนักการเมืองผิวสีจากพรรคการต่อสู้เพื่อความเสรีทางเศรษฐกิจ (อีเอฟเอฟ) เปลี่ยนจุดยืนมาต่อต้านการกระทำของซูมา ด้วยการชูประเด็นเรื่องการต่อต้านคอร์รัปชั่นและการเล่นพรรคเล่นพวกเป็นประเด็นหลักในการประท้วง

นักการเมืองวัย 34 ปี คนนี้เติบโตมากับสังคมที่มีการแบ่งแยกสีผิวและผันตัวเข้าสู่วงการการเมืองตั้งแต่อายุ 9-10 ขวบ อดีตเคยเป็นสมาชิกพรรคเอเอ็นซีแต่ภายหลังถูกขับออกจากพรรค เนื่องจากมาเลมาเรียกซูมาว่า เผด็จการ ทั้งนี้ มาเลมาได้อุทิศตนเพื่อนำซูมาลงจากตำแหน่ง

แนวคิดหลักในการจัดตั้งพรรคอีเอฟเอฟนั้น ได้รับแรงบันดาลใจจากแนวคิดของคาร์ล มาร์กซ์ เจ้าของลัทธิมาร์กซิสต์ และแฟรนท์ ฟานอน นักปฏิวัติและต่อสู้กับลัทธิล่าอาณานิคม

การ์เดียน ลิเบอตี้ วอยซ์ สื่อในสหรัฐ ระบุว่า ซูมาได้ชื่อว่าเป็นผู้นำที่อ่อนแอและเผด็จการคนหนึ่งของแอฟริกา เนื่องจากความผิดพลาดจำนวนมากที่ซูมาเคยทำระหว่างดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศ โดยเฉพาะคดีหมู่บ้านเอ็นกันด์ลา

อย่างไรก็ดี สื่อดังกล่าวชี้ว่า มาเลมาไม่สามารถต่อสู้กับการคอร์รัปชั่นได้ เนื่องจากมาเลมาก็ถือเป็นผลผลิตหนึ่งของการทุจริต เพียงแต่ว่าการต่อสู้ของมาเลมาสะท้อนว่า มาเลมาไม่มีส่วนได้ส่วนเสียใดๆ กับการทุจริตดังกล่าว

แนวโน้มความนิยมของพรรคเอเอ็นซีเริ่มเสื่อมถอยลงเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นมูลค่าหรือแนวทางของพรรค ยิ่งไปกว่านั้น ภายใต้การบริหารประเทศของเอเอ็นซี ปัญหาด้านสาธารณสุข การศึกษา การจัดการน้ำ พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานถือว่าอยู่ในระดับแย่ เช่นเดียวกับเศรษฐกิจของประเทศ นอกจากนี้ พรรคเอเอ็นซียังสร้างเศรษฐีจำนวนมาก เปิดโอกาสให้กับธุรกิจมืด และเน้นไปที่เสียงส่วนมากของประเทศ

ไฟแนนเชียล ไทมส์ รายงานอ้างคำพูดของมาเลมา ที่ระบุว่า แนวทางการเจรจาแบบสันติวิธีใช้ไม่ได้ผลเสียแล้วจากสถานภาพที่เป็นอยู่ในขณะนี้ พร้อมยืนยันว่า มีแนวโน้มสูงมากที่จะเกิดการปฏิวัติขึ้นในแอฟริกาใต้

“หากฝ่ายตรงข้ามไม่สูญเสียสิ่งใดเลย นั่นไม่เรียกว่าเป็นการปฏิวัติ การปฏิวัติคือฝ่ายตรงข้ามต้องสูญเสียบางสิ่งบางอย่าง และเมื่อฝ่ายตรงข้ามแพ้ เหยื่อของลัทธิอาณานิคมและการแบ่งแยกสีผิวต้องได้รับบางสิ่งบางอย่างคืนมา นั่นถึงจะเรียกว่าการปฏิวัติ” มาเลมา กล่าว

ทั้งนี้ คำว่าฝ่ายตรงข้ามของมาเลมาไม่ได้หมายถึงคนผิวขาว แต่หมายถึงกลุ่มนายทุนรายใหญ่ที่ต้องการแรงงานราคาถูก

อย่างไรก็ตาม แนวคิดฝ่ายซ้ายไม่เพียงเกิดขึ้นในแอฟริกาใต้เท่านั้น ฟากของสหรัฐเอง แนวคิดหัวเอียงซ้ายก็สามารถพบเห็นได้จาก เบอร์นี่ แซนเดอร์ส หนึ่งในผู้สมัครลงชิงตำแหน่งตัวแทนพรรคเดโมเครตเพื่อแย่งเก้าอี้ตำแหน่งประธานาธิบดี

แซนเดอร์สได้ชื่อว่าเป็นนักการเมืองแนวคิดเอียงซ้ายคนหนึ่งของสหรัฐ เน้นต่อต้านกลุ่มทุนนิยมจากวอลสตรีท ด้วยการชูนโยบายการทำให้โครงการด้านสาธารณสุขมีความเป็นสากลมากขึ้น ขึ้นค่าแรงที่ 15 เหรียญสหรัฐ/ชั่วโมง (ราว 533 บาท) ขึ้นภาษีคนรวย กระตุ้นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน จัดการสถาบันทางการเงินยักษ์ใหญ่ของสหรัฐ และเปิดโอกาสให้พลเมืองทุกคนเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

แนวคิดหัวเอียงซ้ายของแซนเดอร์สทำให้คะแนนการหยั่งเสียงจากการเลือกตั้งแบบคอคัสในรัฐไอโอวาตีตื้นเกือบเสมอกับคะแนนของ ฮิลลารี คลินตัน คู่แข่งจากพรรคเดียวกัน