หนึ่งเมือง สองแบบ เสียงท้องถิ่นห่วงใยเชียงของ

โดย...ชินภัทร์ ไชยมล

ความเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องของพื้นที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย หลังการเปิดใช้สะพานข้ามแม่น้ำโขงข้ามไปสู่ประเทศลาว และกลายเป็นเส้นทางเชื่อมโยงจีนตอนใต้ ตลอดจนการประกาศเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษเมื่อเร็วๆ นี้ ส่งผลให้เมืองชายแดนแห่งนี้ถูกรุมเร้าด้วยทุนต่างถิ่น

ช่วง 1 ปีที่ผ่านมาราคาที่ดินปรับตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันเมื่อปัจจัยราคาที่ดินแปรเปลี่ยนไป ยิ่งทำให้การช่วงชิงพื้นที่เมืองเพื่อเป็นศูนย์บริการ บริษัท สำนักงานต่างๆ ก็เริ่มปรากฏขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องอีกมากมายที่เกิดขึ้นมาพร้อมกันอย่างรวดเร็ว เช่น โรงแรม อพาร์ตเมนต์ คลินิก โรงพยาบาล ประกันชีวิต ไฟแนนซ์ และค้าปลีกขนาดใหญ่

แม้การพัฒนาเศรษฐกิจชายแดนจะเป็นความหวัง แต่หากการทะลักเข้ามาของทุนเป็นไปอย่างไม่มีการวางระเบียบกฎเกณฑ์ ไม่เคารพวิถีท้องถิ่นดั้งเดิมก็เป็นเรื่องที่น่ากังวล

ความพยายามของคนในท้องถิ่นว่าด้วยแนวทางหนึ่งเมืองสองแบบ ซึ่งเป็นความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน ผู้นำชุมชน และหน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ตลอดจนองค์กรต่างๆ ในชุมชน เป็นความมุ่งมั่นเพื่อหวังว่าเมืองเชียงของจะสามารถพัฒนาเมืองไปได้ โดยไม่ขัดแย้งในแนวทางและความต้องการของชุมชนภายในท้องถิ่นมากนัก

ด้านหนึ่งนั้นท้องถิ่นพร้อมรับในบริบทของเมืองที่จะต้องได้รับการพัฒนาและเปลี่ยนไป แต่อีกด้านหนึ่งนั้น การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนหรือคนในท้องถิ่นกลับยังต้องเป็นส่วนสำคัญในการที่จะต้องอ่านอนาคตร่วมกันอย่างมีเหตุและผล

นิวัตน์ ร้อยแก้ว  ประธานเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง-ล้านนา เห็นว่า คนในท้องถิ่นพร้อมให้การสนับสนุนในการพัฒนาเมืองเชียงของในฐานะเมืองชายแดนที่กำลังมีการขยายตัวไปอย่างรวดเร็ว แต่สิ่งที่ชุมชนและท้องถิ่นอยากเห็น คือ การพัฒนาที่รับฟังเสียงจากคนในท้องถิ่นบ้าง โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการเพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาเมืองได้อย่างเหมาะสม หนึ่งเมืองสองแบบ คือระบบ หรืออาจเป็นรูปแบบที่ทุกคนอยากเห็นการพัฒนาในเชิงเศรษฐกิจเดินควบคู่ไปกับการรักษาวิถีชีวิต วัฒนธรรม ทุนดั้งเดิม ซึ่งทำให้เมืองชายแดนเล็กๆ แห่งนี้เป็นที่ท่องเที่ยวที่น่าประทับใจในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา

“แผนแม่บทหนึ่งเมืองสองแบบจึงเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เชียงของมีการพัฒนาและเติบโตไปอย่างมีทิศทาง โดยไม่มีช่องว่างระหว่างทุนใหญ่ ทุนเล็ก และชาวบ้าน” นิวัตน์ สรุป

เชียงของเมืองใหญ่บนเส้นขอบชายแดนประเทศไทย จึงตั้งอยู่ในสถานะที่เสมือนเมืองที่ต้องตื่นอยู่ตลอดเวลากับสภาวะการค้าที่ต้องอ่านไปถึงชาติเพื่อนบ้าน ซึ่งเป็นความหวังใหม่