กว่าจะถึงปลายทาง

โดย...เพียงออ วิไลย [email protected]

สัปดาห์นี้ เชกา ได้ต้อนรับแขกพิเศษท่านหนึ่งจากเกาหลี ความพิเศษของท่านทำให้อดไม่ได้ที่จะเขียนถึง ท่านเป็นสุภาพสตรีเกาหลีในวัยใกล้เจ็ดสิบที่อารมณ์ดี ชื่อว่า ศาสตราจารย์ “ควน ซอง โฮ” ท่านพูดคุยเก่งทั้งภาษาแม่คือเกาหลีและภาษาอังกฤษ การใช้ภาษาสุภาพไพเราะอ่อนหวานทำให้รู้สึกได้ว่า แม้ท่านจะเป็นเด็กในยุคสงครามเกาหลี แต่ท่านได้รับการอบรมเลี้ยงดูมาอย่างดียิ่ง ที่น่าสนใจคือ เมื่อ 4050 ปีก่อน สภาพเงื่อนไขสังคมของเกาหลีไม่ได้มีที่ยืนให้ผู้หญิงในตำแหน่งสูงๆ เนื่องจากขนบธรรมเนียมเกาหลีตามลัทธิขงจื๊อ ที่เรียกว่า ยูเกียวซาซัง ซึ่งยึดถืออย่างเหนียวแน่นมานานเกือบพันปีตั้งแต่ก่อนสมัยโชซอน สอนว่าผู้หญิงจะต้องอยู่ข้างหลังผู้ชาย มีหน้าที่เชื่อฟังบิดามารดา เมื่อแต่งงานออกไปต้องเชื่อฟังสามีและบิดามารดาของสามี มีภารกิจในชีวิต คือ ดูแลครอบครัวและเลี้ยงดูบุตรหลานให้เติบโตเป็นคนดี ...ในปี 1940-1950 แม้ครอบครัวที่มีฐานะก็จะให้ลูกสาวเรียนอย่างมากแค่ปริญญาตรี สถานที่ดีก็ต้องเป็นมหาวิทยาลัยอีฮวา ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยสตรีล้วนเท่านั้น จากนั้นก็เตรียมจัดหาคู่แต่งงานให้แบบคลุมถุงชน หากพบกันเองก็ต้องให้บิดามารดาทั้งสองฝั่งยอมรับด้วย การแต่งงานจึงเลี่ยงมิได้ที่จะต้องใกล้เคียงกันทั้งฐานะ และสถานะทางสังคมของทั้งสองครอบครัว หลังแต่งงานฝ่ายหญิงจะต้องเป็นแม่บ้านอย่างเดียว ส่วน ศจ.ควน นั้น เนื่องจากท่านเป็นเด็กที่เรียนดีมาก เมื่อเรียนจบปริญญาตรีโท ที่มหาวิทยาลัยอีฮวา บิดามารดาท่านฝ่ากฎและฝืนความรู้สึกของคนในตระกูลผู้ดีเก่านี้ โดยส่งท่านไปเรียนต่อปริญญาเอกที่สหรัฐอเมริกาด้วยทุนตนเอง

สิ่งที่พิเศษยิ่งกว่านั้น คือ ในวัยเกือบ 70 นี้ ศจ.ควน ท่านเป็นเจ้าแม่วงการ elearning ของประเทศเกาหลี โดยเป็นผู้ออกแบบการเรียนการสอนโดยใช้ระบบ IT ของเกาหลีตั้งแต่ปี 1985 ซึ่งมหาวิทยาลัยฮันยาง เป็นผู้บุกเบิกในยุคแรกๆ ที่โลกเกิดอินเทอร์เน็ตขึ้นมา ท่านยังเป็นวิทยากรของ UNESCO มาหลายปีโดยมีหน้าที่สอน “เทคนิคการสอนเพื่อช่วยให้นักเรียนพัฒนาความสามารถของตนเองได้ด้วยระบบการเรียนแบบ elearning” ให้แก่ครูอาจารย์ในประเทศที่กำลังพัฒนาและด้อยพัฒนาในอเมริกาใต้และแอฟริกาอีกด้วย...การที่เกาหลีเจริญทางด้าน IT ทำให้รูปแบบทางธุรกิจเปลี่ยนไป และสิ่งนี้เองทำให้โครงสร้างของระบบเศรษฐกิจแข็งแรงได้ด้วยความแข็งแกร่งของธุรกิจ SME ที่เริ่มใช้ IT เข้ามาควบคุมทั้งการผลิตและการจำหน่ายสินค้าในระดับกลางและเล็กของตน หากประเทศมีแต่กลุ่มบริษัทใหญ่ๆ ครองสัดส่วน GDP มากเกินไป เมื่อเกิดเหตุวิกฤตทางเศรษฐกิจก็จะทำให้เกิดความเสียหายต่อเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศเสียหายได้ดังเช่นในปี 1998

ปัจจุบัน ศจ.ควน ยังสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยฮันยาง ที่ที่ท่านกลับมาเป็นอาจารย์หลังจากย้ายกลับมาจากสหรัฐอเมริกา ในขณะที่สามีของท่านที่อายุเกือบ 80 ปีแล้ว เป็นศาสตราจารย์ทางด้าน นิวเคลียร์ฟิสิกส์ และยังทำงานวิจัยอยู่ที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติกรุงโซล ...อาจารย์ในเกาหลีหากมีความเชี่ยวชาญพิเศษมหาวิทยาลัยไม่ให้เกษียณกันง่ายๆ ค่ะ ความรู้ในตัวบุคคลที่เรียกว่า Tacit Knowledge มีความสำคัญมากและต้องมีกระบวนการถ่ายทอดให้แก่คนรุ่นต่อๆ ไป เป็น Knowledge Management ที่ยั่งยืน ซึ่งสำคัญต่อโลกยุค Knowledge Based Economy ในปัจจุบัน ที่แตกต่างจาก Capital Based Economy ในราว 20 ปีก่อน... ท่านเล่าให้ฟังว่ากว่าจะแต่งงานกันได้ ก็ต้องฝ่ากฎเช่นเดียวกัน...

แม้ว่าบิดาของ ศจ.ควน จะทันสมัยอย่างไรก็ตาม แต่ก็ยอมรับชายหนุ่มแฟนของลูกสาวคนนี้มิได้ ข้อที่ 1 คือ แม้ว่าชายหนุ่มคนนี้จะได้ทุนไปเรียนต่อปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยวอชิงตัน แต่ก็มาจากตระกูลที่ต่ำกว่า ...ในเกาหลี เราอาจดูจากนามสกุลได้ค่ะ ในสมัยโบราณนามสกุลจะบอกชนชั้นและถิ่นที่อยู่ชัดเจน เช่น นามสกุล อี คิม ปัก ควน ฯลฯ สมัยโบราณเป็นชนชั้นกษัตริย์หรือขุนนาง ส่วนนามสกุล xxx xxx xxx (ขอสงวนไว้ค่ะ) เป็นชนชั้นต่ำ เช่น ทาส ... ยิ่งไปกว่านั้น ครอบครัวของเขาก็อพยพลี้ภัยมาจากเกาหลีเหนือหลังประเทศแตกออกเป็นสองฝั่ง ไม่มีอะไรติดตัวมา บิดามารดาฐานะค่อนข้างยากจน ข้อที่ 2 เนื่องจากชายหนุ่มนักวิชาการเป็นคนคงแก่เรียน ทำให้สายตาสั้นอย่างมาก ไม่ผ่านเกณฑ์ทหาร ...เกาหลีในช่วงหลังสงครามต้องการทหารจำนวนมากเพราะล้มตายกันไปแสนกว่าคน พ่อแม่ทุกคนเต็มใจส่งลูกชายไปรับใช้ชาติ คนที่ไม่ผ่านเกณฑ์ที่จะรับใช้ชาติได้ถือว่าเป็นคนต่ำกว่ามาตรฐาน บิดาของ ศจ.ควน จึงดูแคลนเจ้าหนุ่มคนนี้มาก เพราะแม้แต่รับใช้ชาติก็ยังทำไม่ได้...(ต่อฉบับหน้า)