บ้านเคลื่อนที่

ในขณะที่ราคาบ้านของจีนยังคงแพงหูฉี่ ทำให้หลายคนต้องตกเป็น “ทาสเงินผ่อน” ที่มีรายจ่ายในแต่ละเดือนหมดไปกับค่าผ่อนบ้านกันอยู่นั้น ที่อยู่อาศัยแบบเรียบง่ายและมีราคาไม่แพง เริ่มเป็นตัวเลือกของคนยุคใหม่มากขึ้น สิ่งปลูกสร้างที่เรากำลังพูดถึงอยู่นี้ สามารถเคลื่อนย้ายได้ และยังสามารถออกแบบภายนอกและตกแต่งเฟอร์นิเจอร์ภายในตามความต้องการของผู้ซื้ออีกด้วย สิ่งที่ว่านี้คือ บ้านคอนเทนเนอร์ ??????? หลากหลายรูปแบบที่มีให้เช่าและซื้อกันในราคาย่อมเยา

เมื่อเทียบราคากับบ้านชุดที่เป็นอยู่ในปัจจุบันแล้ว ถือว่าแตกต่างกันลิบลับ ยกตัวอย่างเช่นบ้านคอนเทนเนอร์ขนาด 13 ตารางเมตร ขายกันในราคา 1.2 หมื่นหยวน (ราว 6 หมื่นกว่าบาท) ตกตารางเมตรละประมาณ 900 หยวน (4,500 บาทเศษ) ขณะที่ราคาบ้านชุดตามเมืองใหญ่อย่างเสิ่นเจิ้น ตกอยู่ที่ตารางเมตรละ 2 หมื่นหยวน (1 แสนกว่าบาท) เรียกว่าแพงผิดกันอย่างสิ้นเชิง

สำหรับเรื่องของตำแหน่งที่ตั้งนั้น บ้านคอนเทนเนอร์โดยมากมักตั้งอยู่ตามชานเมืองหรือในไซต์งานก่อสร้างที่มีไว้รองรับคนงาน แต่ก็มีความคล่องตัว เพราะสามารถเคลื่อนย้ายไปมาได้โดยที่ภายในบ้านไม่ต้องเปลี่ยนแปลงใดๆ ทั้งสิ้น ในทางกลับกัน บ้านชุดที่ซื้อกัน ส่วนใหญ่มักเลือกทำเลดีๆ ใจกลางเมือง หรือในย่านที่ผู้ซื้อพึงพอใจ ทว่าหากตัดสินใจซื้อแล้ว ก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงสถานที่ตั้งได้

บ้านคอนเทนเนอร์นั้น สามารถตกแต่งภายในและออกแบได้ตามใจชอบ แต่บ้านชุดที่ซื้อชายกันมักเป็นบ้านสำเร็จรูปที่ผู้รับเหมาก่อสร้างออกแบบให้ และไม่สามารถดัดแปลงตามความต้องการ อย่างไรก็ดี ความปลอดภัยในการอาศัยในบ้านคอนเทนเนอร์ย่อมน้อยกว่าบ้านทั่วไปที่มีระบบการรักษาความปลอดภัยที่รัดกุม และมีเพื่อนบ้านที่อาศัยอยู่เป็นกลุ่มก้อน

จริงๆ แล้วคนในสังคมมีมุมมองต่อบ้านในลักษณะดังกล่าวค่อนข้างหลากหลาย บ้างก็เชื่อมโยงไปถึงแหล่งชุมชนแออัดในประเทศที่กำลังพัฒนา เพราะตั้งเรียงรายเป็นทิวแถวและอยู่กันอย่างแออัดในพื้นที่จำกัด คนกลุ่มนี้มักรู้สึกสะท้อนใจถึงความแตกต่างของชีวิตความเป็นอยู่ระหว่างคนรวยกับคนจนในประเทศ หรือไม่ก็อาจคิดว่าปรากฏการณ์บ้านคอนเทนเนอร์ที่เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็วตามเมืองต่างๆ เป็นผลจากการหลีกเลี่ยงที่จะเผชิญหน้ากับภาระด้านการซื้ออสังหาริมทรัพย์ของคนในสังคม

นักวิชาการบางคนแสดงทัศนะว่า แหล่งอยู่อาศัยที่สร้างในลักษณะดังกล่าว ถือเป็นการช่วยลดแรงกดดันในเรื่องการซื้อบ้านที่มีราคาแพง แม้ว่ารัฐบาลยังไม่มีนโยบายส่งเสริมการอยู่อาศัยเช่นนี้ แต่ก็เปิดโอกาสให้หลายท้องที่ทดลองใช้บ้านคอนเทนเนอร์ เนื่องจากมีต้นทุนต่ำ ขานรับกับความต้องการของผู้มีรายได้น้อย รวมไปถึงการแก้ปัญหาเรื่องที่พักอาศัยของผู้ที่อยู่หรือทำงานไม่เป็นหลักแหล่ง ที่สำคัญคือ ช่วยลดความอัดอั้นตันใจของคนจีนยุคใหม่ที่ต้องเผชิญหน้ากับราคาบ้านที่สูงขึ้นเรื่อยๆ บ้านคอนเทนเนอร์จึงเริ่มได้รับความสนใจจากคนในสังคมมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังสามารถรองรับความต้องการในด้านที่พักอาศัยของคนกลุ่มต่างๆ ในสังคม เช่น คนงานต่างเมือง นักศึกษาจบใหม่ที่กำลังมองหางาน กลุ่มคนที่บ้านถูกรื้อถอน ฯลฯ

การประกาศเช่าบ้านคอนเทนเนอร์ที่มีราคาถูกเพียงวันละไม่กี่หยวน มักปรากฏอยู่ตามเสาไฟฟ้าหรือทางอินเทอร์เน็ต ไม่น่าเชื่อว่าค่าเช่าในราคาดังกล่าวจะเป็นราคาที่เช่ากันในเมืองใหญ่ แต่สำหรับผู้ที่ต้องการจับจองอาณาบริเวณที่มีขนาดไม่ใหญ่นัก สามารถซื้อบ้านในลักษณะดังกล่าวได้ในราคาเพียง 1 หมื่นกว่าหยวน (5 หมื่นกว่าบาท) ถือเป็นราคาที่ผู้มีรายได้ต่ำแบกรับได้ ทว่าหากความต้องการบ้านคอนเทนเนอร์ตามเมืองใหญ่เพิ่มมากขึ้น ปัญหาที่ตามมา คือ พื้นที่ที่รองรับซึ่งมีอยู่อย่างจำกัด และเมื่อถึงเวลานั้น ราคาบ้านก็อาจจะไม่ได้อยู่ในระดับนี้อีกต่อไป เพราะมีแต่คนแย่งกันซื้อ

มีข้อน่าสังเกตว่า บ้านคอนเทนเนอร์ซึ่งเดิมทีมักเป็นที่พักชั่วคราวของคนงานตามไซต์งานก่อสร้าง เริ่มปรากฏให้เห็นตามเมืองใหญ่มากขึ้น การมองว่าบ้านในลักษณะดังกล่าวเป็นแหล่งพักอาศัยสำหรับผู้ที่รายได้ต่ำหรือผู้ที่อยู่ไม่เป็นหลักแหล่ง โดยมองข้ามปัญหาเรื่องการบริหารจัดการเมือง ก็เป็นเรื่องที่น่าขบคิดอยู่เหมือนกัน

นี่ยังไม่รวมถึงความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของผู้คนที่อยู่ใกล้ๆ กับแหล่งพักอาศัยที่คลาคล่ำไปด้วยผู้คนมากหน้าหลายตาเหล่านี้ และเรื่องที่หนีไม่พ้นคือ ผลกระทบต่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง การเพิ่มขึ้นของบ้านคอนเทนเนอร์จึงกลายเป็นเรื่องหนักอกสำหรับหน่วยงานบริหารจัดการเมืองให้อยู่ในความสะอาดเรียบร้อย และหาแนวทางตอบโจทย์ที่ว่า “ทำอย่างไรไม่ให้บ้านคอนเทนเนอร์สร้างความเสียหายให้แก่ภาพลักษณ์ของเมือง”