Happy Winter (จบ)

ด้วยความที่อากาศในช่วงฤดูหนาวค่อนข้างแห้ง โดยเฉพาะผู้ที่มักใช้ชีวิตอยู่ในห้องที่เปิดเครื่องทำความร้อนอยู่ตลอดเวลา จะรู้สึกว่าอากาศแห้งมาก หลายคนเป็นผู้ที่มีไอร้อนสะสมในร่างกายเป็นทุนเดิม การรับประทานหัวไช้เท้าที่มีสรรพคุณในการขับไอร้อนและขับพิษ จะช่วยบรรเทาไอร้อนในร่างกาย และก็เป็นปกติที่คนจีนมักนิยมรับประทานเนื้อสัตว์เพื่อเพิ่มความอบอุ่นให้แก่ร่างกายมากกว่าในฤดูอื่น ผักที่มักรับประทานร่วมกับเนื้อสัตว์เหล่านี้มีสรรพคุณในการช่วยดับไอร้อนในร่างกาย หัวไช้เท้าซึ่งมีฤทธิ์เย็นถือเป็นตัวเลือกที่ดี

เราจะสังเกตได้ว่ากิจกรรมในช่วงฤดูหนาวที่น้อยกว่าช่วงฤดูอื่น ทำให้การเผาผลาญอาหารในร่างกายน้อยลง การรับประทานหัวไช้เท้าที่อุดมไปด้วยวิตามิน มีส่วนช่วยกำจัดของเสียภายในร่างกาย กระตุ้นให้เกิดการสร้างเซลล์เก่าทดแทนเซลล์ใหม่

ซุปเนื้อแพะหัวไช้เท้าถือเป็นเมนูที่ได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงฤดูหนาว ทั้งยังอุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหาร แม้ว่าเนื้อแพะจะมีคุณค่าทางอาหารสูง แต่หากรับประทานในปริมาณมาก มักทำให้เกิดอาการร้อนใน ทว่า การรับประทานร่วมกับหัวไช้เท้าที่มีฤทธิ์เย็น จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการย่อยสลายได้ง่ายขึ้น แต่สำหรับผู้ที่มีอาการกระเพาะลำไส้ไม่ปกติ กระเพาะอักเสบเรื้อรัง ล้วนไม่เหมาะที่จะรับประทานผักชนิดนี้ เพราะอาจสร้างความระคายต่ออวัยวะเหล่านี้ได้

ถึงแม้ว่าช่วงฤดูหนาวจะมีผักวางขายกันไม่หลากหลายชนิดนัก โดยเฉพาะพื้นที่ทางตอนเหนือที่มีอากาศหนาวเย็นเป็นพิเศษ แต่ก็ต้องพยายามเลือกรับประทานผักหลากหลายชนิด เพราะอาการจมูกแห้ง ลิ้นแห้ง ผิวแห้งที่เกิดขึ้นกับผู้คนทางเหนือมากกว่าพื้นที่อื่นๆ โดยมากมักเป็นผลจากการขาดวิตามิน ดังนั้น จึงควรเพิ่มสารอาหารชนิดนี้ให้แก่ร่างกาย เช่น วิตามิน บี 2 ที่พบได้ในเครื่องในสัตว์ ไข่ไก่ นม อาหารประเภทถั่ว ซึ่งมีสรรพคุณในการป้องกันอาการอักเสบของปาก วิตามิน A ที่อุดมในแครอต มันเทศ ซึ่งมีสรรพคุณในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งของร่างกาย

ทั้งนี้ ยังมีมาตรฐานการรับประทานอาหารที่ว่า “3 ต่ำ” ที่พึงปฏิบัติกันในช่วงฤดูหนาวอันประกอบด้วยน้ำมันน้อย เกลือน้อย น้ำตาลน้อย

น้ำมันน้อยในที่นี้หมายถึง รับประทานอาหารประเภทอมน้ำมันน้อย เกลือน้อยหมายถึงการพยายามรับประทานอาหารให้มีรสจืด รับประทานพริกให้น้อยลง เพื่อหลีกเลี่ยงการระคายต่อกระเพาะอาหาร ส่วนน้ำตาลน้อยไม่ได้หมายความว่าไม่รับประทานเลย แต่ให้ควบคุมการรับประทานอาหารที่มีส่วนประกอบของน้ำตาลสูงอย่างไอศกรีม ขนมปัง เนย เป็นต้น

สัดส่วนของอาหารหลักและอาหารรองที่รับประทานอาจแบ่งเป็น 4 ต่อ 6 ส่วน อาหารหลัก ได้แก่ ข้าว บะหมี่ เป็นต้น ส่วนอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ ไข่ไก่ ผักนานาชนิดเป็นอาหารรอง อาหารทั้งสองประเภทนี้ควรรับประทานให้อยู่ในสัดส่วนที่พอเหมาะ หลายปีมานี้ ชาวจีนนิยมรับประทานอาหารที่เน้นธัญพืชเป็นหลัก เพราะรู้สึกว่ามีคุณค่าทางอาหารสูง รับประทานง่าย ส่งผลดีต่อฟันและกล้ามเนื้อบนใบหน้า ทว่า ไม่ควรรับประทานในปริมาณมาก อาจส่งผลกระทบต่อสมรรถภาพทางการสืบพันธุ์

เมนูอาหารในแต่ละมื้อควรมีทั้งที่เป็นของแข็งและของเหลว หลายคนมักรับประทานอาหารแข็งเพียงอย่างเดียวเพื่อประหยัดเวลา พฤติกรรมเช่นนี้ส่งผลต่อการทำงานของระบบย่อยอาหารและทำให้ขาดความสมดุลของสารอาหารในร่างกาย แต่การรับประทานอาหารเหลวเพียงอย่างเดียวก็มิใช่แนวทางการรับประทานอาหารที่ถูกต้อง นักโภชนาการแสดงทัศนะไว้ว่า คนอ้วนควรรับประทานอาหารเหลวก่อน จึงค่อยรับประทานอาหารแข็ง ส่วนคนผอมควรรับประทานอาหารแข็งก่อน แล้วจึงรับประทานอาหารเหลว

ทั้งนี้ รสชาติอาหารที่เหมาะและเป็นประโยชน์ต่อร่างกายในช่วงฤดูหนาวคือ รสขมและรสเผ็ด (ในระดับพอเหมาะ) กรรมวิธีการปรุงอาหารที่เหมาะแก่การรับประทานในช่วงฤดูหนาวคือ การใช้ไฟเบา เช่น การตุ๋น การอุ่น การต้ม ปริมาณอาหารที่รับประทานต้องอยู่ในระดับที่พอเหมาะ เพราะหากรับประทานมากเกินไป จะเพิ่มภาระการทำงานของกระเพาะอาหาร แต่หากทานน้อยเกินไป จะส่งผลต่อการทำงานของลำไส้

ในช่วงที่อากาศหนาวเย็น ผู้คนมักไม่ค่อยออกไปประกอบกิจกรรมนอกบ้าน เหงื่อก็จะน้อยลง ทว่า ร่างกายยังคงต้องการน้ำในปริมาณวันละ 2,0003,000 มิลลิลิตร การที่เรารู้สึกกลัวความหนาวมีส่วนสัมพันธ์โดยตรงกับปริมาณแร่ธาตุที่เข้าสู่ร่างกาย เช่น ปริมาณแคลเซียมที่รับเข้าสู่ร่างกาย ย่อมส่งผลต่อการทำงานของระบบหลอดเลือด ระบบกล้ามเนื้อ ดังนั้น การเพิ่มแคลเซียมให้แก่ร่างกาย จึงถือเป็นการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการต่อต้านความหนาวเย็นได้อีกทางหนึ่ง อาหารที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุชนิดนี้ ได้แก่ นม อาหารประเภทถั่ว สาหร่าย เป็นต้น

นอกจากการรับประทานอาหารที่สร้างความอบอุ่นให้แก่ร่างกายแล้ว การรักษาความอบอุ่นให้แก่ส่วนต่างๆ ของร่างกายก็มีความสำคัญเช่นกัน โดยเฉพาะศีรษะ ไหล่ และเท้า ไม่ปล่อยให้ไอเย็นเข้าแทรกซึมเข้าไปยังอวัยวะเหล่านี้ ชาวจีนเชื่อว่าการรักษาความสะอาดของเท้า ถุงเท้า และรองเท้าที่สวมใส่ถือเป็นการสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ร่างกาย เราสามารถแช่เท้าในน้ำอุ่น นวดคลึงกระตุ้นจุดใต้ฝ่าเท้า เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดภายในร่างกาย

แน่นอนว่า การเลือกรับประทานอาหารที่ช่วยสร้างความอบอุ่น และปรับสภาพร่างกายให้ขานรับกับสภาพอากาศที่หนาวเย็นด้วยแนวทางหลากหลายประการข้างต้น ย่อมสร้างความสุขให้แก่ชีวิตในช่วงฤดูหนาวได้เป็นอย่างดี