เค-ป๊อป บลูพรินต์ (2)

(ต่อจากสัปดาห์ที่แล้ว) ...การที่กระแสเกาหลีทะลุเปรี้ยงออกมากลายเป็นวัฒนธรรมที่คนต้องจับตามองทั้งโลกนั้น

ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างไร้ทิศทางตามมีตามเกิด แต่เป็นการวางแผนระดับชาติ วันที่ 31 ม.ค.ที่ผ่านมา Korea Foundation for International Culture Exchange (KFICE) ได้เชิญคนระดับมันสมองในเกาหลี อังกฤษ ฝรั่งเศส ฟิลิปปินส์ และญี่ปุ่น ในวงวิชาการและบันเทิงมาร่วมประชุม The 2013 World Cultural Exchange Forum ที่กรุงโซล เพื่อช่วยกันคิด Roadmap ของการส่งออกวัฒนธรรมของเกาหลีในปี 2013 และข้อสรุปจากการระดมสมองครั้งนี้เป็นบลูพรินต์ ที่มีประโยชน์อย่างมหาศาลแก่เกาหลีในการบุกโลกอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่เกิดขึ้นในปีที่ผ่านมาคือ อันดับแรก กังนัมสไตล์ ได้ไต่ขึ้นถึงอันดับ 2 ใน Billboard Music Charts และทำลายสถิติดาวน์โหลดในยูทูบ ... อันดับ 2 คือ ภาพยนตร์เกาหลี ชื่อ พิเอต้า (

Pieta) โดยผู้กำกับ คิมคีดอก ได้รับรางวัลสิงโตทองคำ ที่ Venice Film Festival ...อันดับ 3 คือ กลุ่มศิลปินเพลง K-pop ไอดอลทั้งเกิร์ลกรุ๊ปและบอยแบนด์ เปิดคอนเสิร์ตทั่วยุโรป อเมริกาเหนือใต้ ปี 2012 จึงเป็นปีที่โลกรู้จักเกาหลีประเทศเล็กๆ ในเอเชียตะวันออกมากที่สุด (+เม็ดเงินมหาศาลที่ตามมา) เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับกระแส ฮันรยูหรือ Korea Wave ในปีที่แล้ว จึงเป็นพื้นฐานที่คณะทำงานต้องหยิบยกขึ้นมาศึกษาเพื่อวางแผนต่อไป

ข้อสรุปที่น่าสนใจคือ (1) อิทธิพลจากโซเชียลมีเดีย เช่น ยูทูบที่ช่วยให้โลกไร้เขตแดน ทำให้กังนัมสไตล์และวัฒนธรรม K-pop เป็นที่รู้จัก ซึ่งตรงกับผลสำรวจนอกประเทศที่ KFICE จัดทำขึ้นปลายปีที่แล้ว จากผู้ตอบอายุ 15-60 ปี จำนวน 3,600 คน ใน 9 ประเทศ คือ จีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน ไทย อเมริกา บราซิล ฝรั่งเศส อังกฤษ และรัสเซีย ประเทศละ 400 คน พบว่าช่องทางหลักที่ผู้ตอบเข้าถึงเพลงของศิลปิน เคป๊อบ คือ อินเทอร์เน็ตถึง 37% ในขณะที่เข้าถึงภาพยนตร์และละคร ในช่องทางเดียวกัน 34% และ 33%

(2) หากเกาหลีต้องการพัฒนา K-pop ให้เป็น Global Brand ก็จะต้องศึกษาวัฒนธรรมของประเทศอื่นๆ เพื่อนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ยกตัวอย่างเช่น The Beatles วงแห่งตำนาน สร้างกระแส British Invasion ในอเมริกาช่วงปี 1960s ได้ เพราะเพลงที่มีรูปแบบใหม่ซึ่งพัฒนามาจากรูปแบบของเพลง African-American Music ดังนั้นปัจจัยที่ทำให้เกิดความสำเร็จในการอยู่ยงคงกระพันในฐานะแบรนด์ของโลกคือ การพัฒนาเนื้อหาสาระ และตัวศิลปิน ให้มีรูปแบบแปลกใหม่ไม่ซ้ำซาก ซึ่งก็เป็นไปตามผลสำรวจชุดเดิมของ KFICE ที่ผู้ตอบถึง 2,005 คน ชี้ประเด็นไปที่เนื้อหาของผลงานที่ซ้ำๆ กัน จะดับกระแส Korea Wave ในอนาคต

(3) ข้อนี้น่าสนใจมากค่ะ มาจากผู้เชี่ยวชาญเกาหลีเองที่บอกเราว่าเกาหลีคิดอะไรอยู่ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยนโยบายอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรม (โอ้ว...มีหน่วยงานนี้จริงๆ) จากสถาบันวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวได้ให้ความเห็นว่า K-pop ได้ก้าวพ้นข้อจำกัดทางภาษาและเชื้อชาติไปแล้ว แต่หากจะพัฒนาให้ K-pop ยังคงโต้คลื่นอยู่ในกระแสได้ “ต้องค้นหาให้ได้ว่า ไอดอลแบบไหนที่จะสามารถครองใจผู้คนทั่วโลก และต้องสร้างไอดอลแบบนั้น” แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ “รัฐบาลต้องเป็นผู้นำในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่จะปูทางให้แก่กระแส K-pop ยั่งยืน”

ย้อนกลับไปสู่คอลัมน์นี้เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ...ข้อ (3) คงเป็นคำตอบที่กระจ่างชัด ว่า หากจะต้องการประสบความสำเร็จเหมือนกับเกาหลีในแนวทางนี้ ก็ควรต้องดูว่าเขาคิดและทำอย่างไร จากนั้นจึงมาปรับใช้กับเรา อย่าทำเพียงแค่ออกนโยบายโดยที่ยังไม่มีโครงสร้าง หรือแม้แต่หน่วยงานรัฐที่จะเข้าช่วยผลักดันให้เกิดความสำเร็จรองรับ...

แถ่น...แท้น...ถึงเวลาแจกรางวัลอีกแล้วค่ะ... จากการสำรวจของ KFICE เขาถามถึงสิ่งที่ผู้ตอบคิดถึงเป็นสิ่งแรกเมื่อนึกถึงเกาหลี ...คำถามของเชกาคือ “ผู้ตอบเลือกสิ่งใดมากที่สุดคะ” โปรดเลือกเพียงข้อเดียว ... ก. กังนัมสไตล์ ข. ละครเกาหลี ค. อาหารเกาหลี ง. เครื่องใช้ไฟฟ้าเกาหลี ...เลือกคำตอบเพียงข้อเดียว ส่งมาที่ [email protected] ค่ะ “เชกา” มีรางวัลที่ถูกใจให้ค่ะ....