‘เวทีอาเซียน’เสียงแตก

ที่ประชุมอาเซียนวงแตก ออกแถลงการณ์ร่วมไม่ได้ครั้งแรกในรอบ 45 ปี เหตุกัมพูชา-ฟิลิปปินส์ ความเห็นไม่ลงรอยเรื่องพิพาททะเลจีนใต้

บรรดารัฐมนตรีต่างประเทศของกลุ่มประเทศสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ล้มเหลวที่จะออกแถลงการณ์ร่วมกันในระหว่างการประชุมอาเซียนที่ประเทศกัมพูชา หลังหลายชาติโดยเฉพาะอย่างยิ่งกัมพูชาและฟิลิปปินส์มีความเห็นไม่ลงรอยเกี่ยวกับประเด็นข้อพิพาททะเลจีนใต้ นับเป็นครั้งแรกในรอบ 45 ปี ตั้งแต่ก่อตั้งอาเซียนที่เกิดเหตุในลักษณะดังกล่าว

เอเอฟพี รายงานว่า ปมของความล้มเหลวครั้งนี้เกิดขึ้นหลังกัมพูชาซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญของจีน ได้ออกโรงคัดค้านข้อเสนอของฟิลิปปินส์ที่ได้เรียกร้องให้มีการระบุเรื่องที่ฟิลิปปินส์กับจีนเกิดการเผชิญหน้ากันเมื่อเดือนก่อนในน่านน้ำรอบแนวหินโสโครกสการ์โบโรจ์ ที่ทั้งสองประเทศต่างอ้างสิทธิครอบครองไว้ในแถลงการณ์ร่วม โดย ฮอร์นัมฮง รัฐมนตรีต่างประเทศกัมพูชา อ้างว่า จะไม่ยอมให้ข้อพิพาททางทะเลระหว่างจีนกับฟิลิปปินส์เข้ามามีอิทธิพลต่อแถลงการณ์ร่วม พร้อมแสดงความเสียใจที่เวทีอาเซียนเสียงแตกในครั้งนี้

ด้านฟิลิปปินส์ เปิดเผยว่า ความแตกแยกครั้งนี้บั่นทอนข้อตกลงเดิมของอาเซียนที่ว่าจะแก้ไขข้อพิพาทต่างๆ ในฐานะองค์กรเดียว ไม่ใช่แยกเป็นการแก้ปัญหาทวิภาคีตามที่ประเทศเพื่อนบ้านทางเหนือของอาเซียน (จีน) ยืนกราน

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์ต่างมองว่าความเคลื่อนไหวของกัมพูชา ซึ่งเป็นประเทศที่พึ่งพาเงินช่วยเหลือจากจีนนั้น สะท้อนให้เห็นว่าอยู่ฝ่ายเดียวกับจีน โดย คาร์ล เทเยอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เตือนว่า ความเห็นที่ไม่ลงรอยของอาเซียนจะยิ่งส่งผลให้การเจรจาระหว่างอาเซียนกับจีนเผชิญอุปสรรคมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการร่างระเบียบปฏิบัติทางทะเลของอาเซียนกับจีน (ซีโอซี)

วันเดียวกัน ฮิลลารี คลินตัน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ ซึ่งได้เดินทางเข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้ด้วย เปิดเผยว่า สหรัฐเตรียมมอบเงินสนับสนุนจำนวน 50 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1,500 ล้านบาท) ให้ 5 ประเทศในอาเซียน ได้แก่ ไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา และพม่า โดยโครงการดังกล่าวซึ่งจะกินระยะเวลา 3 ปี มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือโครงการด้านสาธารณสุข การศึกษา และสิ่งแวดล้อม ใน 5 ประเทศดังกล่าว